"Greek National Pride" blog

– ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ –


ΟΛΥΜΠΙΟΝΙΚΗΣ ΚΟΡΟΙΒΟΣ
ο ΗΛΕΙΟΣ

ΜΗΔ’ ΟΛΥΜΠΙΑΣ ΑΓΩΝΑ ΦΕΡΤΕΡΟΝ ΑΥΔΑΣΟΜΕΝ

 

Πίνδαρος 
~~~~~~~~~~
Από όλους τους πανελλήνιους αγώνες στην αρχαία Ελλάδα οι σημαντικότεροι λάμβαναν χώρα στην Ολυμπία.

«Όπως το νερό είναι το πολυτιμότερο από τα στοιχεία, και όπως ο χρυσός προβάλλει σαν το πιο ακριβό ανάμεσα σε όλα τα αγαθά, και όπως, τέλος, ο ήλιος φωτοβολεί περισσότερο από κάθε άλλο άστρο, έτσι και η Ολυμπία λάμπει σκιάζοντας κάθε άλλον αγώνα» τραγουδά ο Πίνδαρος στην πρώτη ολυμπιακή ωδή του. Σύμφωνα με την παράδοση, πρώτοι οι θεοί αγωνίστηκαν στην Ολυμπία. Ο Δίας νίκησε τον Κρόνο στην πάλη, ο Απόλλωνας τον Ερμή στο δρόμο και τον Άρη στην πυγμή. Επίσης οι αρχαίες πηγές αναφέρουν αρκετούς ήρωες ως ιδρυτές των αγώνων. Στη μυκηναϊκή παράδοση ανήκει ο μύθος του Πέλοπα. Μετά τη νίκη του επί του Οινόμαου, ο Πέλοπας ίδρυσε αγώνες προς τιμήν του Οινόμαου για να καθαρθεί, αλλά και για να ευχαριστήσει τους θεούς για τη νίκη που του χάρισαν. Η Ιπποδάμεια ίδρυσε γυναικείους αγώνες προς τιμήν της Ήρας, τα λεγόμενα Ηραία. Έτσι λοιπόν καθιερώθηκαν οι αγώνες στην Ολυμπία. Η ίδρυση των αγώνων, σύμφωνα με άλλους μύθους, αποδίδεται στον ημίθεο Ηρακλή, ο οποίος ιδρύει τους αγώνες δρόμου αλλά και τις αρματοδρομίες. Ο Ηρακλής είναι εκείνος που έφερε την αγριελιά από τη χώρα των Υπερβορείων, τη φύτεψε στο Ιερό, και καθόρισε τα όρια της ιεράς Άλτεως.
Επίσης σύμφωνα με άλλους μύθους, ο Ιδαίος Ηρακλής με τα τέσσερα αδέλφια του, τους Δακτύλους ή Κουρήτες, φτάνει στην Ολυμπία από την Κρήτη, ορίζει το μήκος του σταδίου, οργανώνει αγώνες δρόμου με τα αδέλφια του και στεφανώνει το νικητή με αγριελιά. Ανάμεσα στα ονόματα των ιδρυτών των αγώνων αναφέρονται επίσης ο Νηλέας, ο Πελίας αλλά και ο Πίσος, επώνυμος ήρωας της Πισάτιδας. Τέλος ο Στράβων θεωρεί ότι οι αγώνες οργανώθηκαν από τον Όξυλλο, βασιλιά των Ηρακλειδών μετά την κάθοδό τους στην Ηλεία (μετά το -1200). Αργότερα αναδιοργανώθηκαν από τον Ίφιτο, που σύναψε συμφωνία (την ιερή εκεχειρία) με το βασιλιά και νομοθέτη της Σπάρτης Λυκούργο και το βασιλιά της Πίσας Κλεισθένη. Τότε λοιπόν η Ολυμπία μετατράπηκε σε πανελλήνιο κέντρο. Οι αρχαίες γραπτές πηγές αναφέρουν ως έτος έναρξης των αγώνων το-776. Από το έτος αυτό αρχίζει και ο κατάλογος των Ολυμπιονικών (που συμπληρώθηκε βέβαια πολύ αργότερα).

Οι Πισάτες διοργάνωναν τους αγώνες από το -688 έως το -572. Το -570 οι Ηλείοι κατέλαβαν την Πίσα και έθεσαν υπό τον έλεγχό τους τη διοργάνωση των αγώνων. Τον -5ο αι.οι αγώνες έφτασαν στο απόγειο της δόξας τους. Στην ελληνιστική εποχή όμως, έχασαν τον αρχικό τους χαρακτήρα και μετατράπηκαν σε επαγγελματικές αθλητικές εκδηλώσεις κάτι που παγιώθηκε στη ρωμαϊκή εποχή. Τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα που διαδραματίσθηκαν, στην πορεία των αιώνων στον ελλαδικό χώρο, είχαν τον αντίκτυπό τους στα αθλητικά ιδεώδη των Ολυμπιακών αγώνων, με αποτέλεσμα να επέλθει σταδιακή πτώση των ηθικών αξιών, που επιδεινώθηκε αισθητά από το 146, όταν η κυρίως Ελλάδα υποτάχθηκε στο ρωμαϊκό κράτος και οι Ηλείοι έχασαν την ανεξαρτησία τους. Το 2ο αι., όταν παραχωρήθηκε το δικαίωμα του Ρωμαίου πολίτη σε όλους τους κατοίκους της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, παρατηρήθηκε και μία διεθνοποίηση των αγώνων. Τελικά, καταργήθηκαν από το Θεοδόσιο Α΄ το 393 (293η Ολυμπιάδα), όταν με διάταγμά του απαγορεύθηκε η λειτουργία όλων των ειδωλολατρικών Ιερών.

Με τους Ολυμπιακούς αγώνες σφυρηλατήθηκε η εθνική, φυλετική και πνευματική ενότητα των Ελλήνων. Οι αγώνες συνδύαζαν το βαθύ θρησκευτικό πνεύμα με το ηρωικό παρελθόν των Ελλήνων, τον μέγιστο βαθμό της καλλιέργειας του σώματος, του νου και της ψυχής με τις πανανθρώπινες φιλοσοφικές αξίες και την προβολή του ατόμου και των πόλεων με το ύψιστο ιδανικό της ελευθερίας. Ο υπερεθνικός χαρακτήρας τους επιζεί και στους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες, που ύστερα από διακοπή 15 αιώνων οργανώθηκαν στην Αθήνα το 1896, και τελούνται από τότε κάθε τέσσερα χρόνια.

Η οργάνωση των αγώνων.

Οι Ολυμπιακοί αγώνες ετελούντο κάθε τέσσερα πλήρη χρόνια, ήταν δηλαδή πεντετηρικοί. Το διάστημα που μεσολαβούσε από τη λήξη των αγώνων ως την αρχή των επόμενων ονομαζόταν Ολυμπιάς, όρος που χρησιμοποιείτο για να δηλώσει και τους ίδιους τους αγώνες. Οι αγώνες γίνονταν την πρώτη πανσέληνο μετά το θερινό ηλιοστάσιο (Ιούλιο-Αύγουστο). Ως το -684 που τα αγωνίσματα ήταν έξι, οι αγώνες γίνονταν σε μια μέρα. Όσο όμως αυξάνονταν τα αγωνίσματα (στην κλασική εποχή είχαν φτάσει τα 18), αυξάνονταν και οι μέρες διάρκειας των αγώνων.
Δικαίωμα συμμετοχής είχαν όλοι οι ελεύθεροι Έλληνες πολίτες, που δεν είχαν διαπράξει φόνο ή ιεροσυλία. Απαγορευόταν η συμμετοχή στους βάρβαρους και στους δούλους. Οι Ρωμαίοι αργότερα, προκειμένου να λάβουν μέρος στους αγώνες, προσπάθησαν να αποδείξουν την ελληνική τους καταγωγή. Οι γυναίκες είχαν δικαίωμα συμμετοχής στους ιππικούς αγώνες μόνο ως ιδιοκτήτριες των ίππων. Όλοι όμως, εκτός από τις γυναίκες, είχαν δικαίωμα να παρακολουθήσουν τους αγώνες ακόμα και οι βάρβαροι και οι δούλοι. Η αυστηρότατη διάταξη που απαγόρευε στις γυναίκες την παρακολούθηση των αγώνων παραμένει ανεξήγητη. Σύμφωνα με τον Παυσανία η απαγορευτική διάταξη ίσχυε μόνο για τις παντρεμένες γυναίκες.

Μόνο η ιέρεια της θεάς Δήμητρας Χαμύνης μπορούσε να τους παρακολουθήσει καθισμένη στο βωμό της θεάς, που βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του σταδίου. Η τιμωρία των γυναικών που θα παρέβαιναν τον απαγορευτικό νόμο ήταν ο θάνατος. Τις κατακρήμνιζαν από το όρος Τυπαίο που βρίσκεται νότια του Ιερού. Ωστόσο η μόνη που παραβίασε το νόμο και δεν τιμωρήθηκε ήταν η Καλλιπάτειρα, κόρη του ξακουστού Ολυμπιονίκη Διαγόρα, η οποία καταγόταν από γένος Ολυμπιονικών. Για το λόγο αυτό οι κριτές δεν θέλησαν να την τιμωρήσουν.

Από τα πέρατα του ελληνικού κόσμου έρχονταν θεατές για να παρακολουθήσουν τους αγώνες. Το πλήθος που έφτανε στην Ολυμπία για την παρακολούθηση των αγώνων, έστηνε τις σκηνές του κατά μήκος των ποταμών ή κάτω από τα δέντρα. Εκτός από τους μεμονωμένους προσκυνητές υπήρχαν και οι θεωρίες, οι επίσημες δηλαδή αντιπροσωπείες των πόλεων, οι οποίες απαρτίζονταν από επιφανείς πολίτες και έφερναν πλουσιότατα δώρα στο Ιερό. Οι αθλητές έπρεπε να πάνε στην Ήλιδα, τη διοργανώτρια πόλη των αγώνων ένα μήνα πριν την έναρξή τους, για να προπονηθούν κάτω από την επίβλεψη των Ηλείων κριτών.

Την εποπτεία για την τήρηση των κανονισμών είχαν οι Ελλανοδίκες. Αρχικά ο θεσμός των Ελλανοδικών ήταν κληρονομικός και ισόβιος. Αργότερα όμως (ίσως από το -584) η εκλογή τους γινόταν με κλήρο ανάμεσα σε όλους τους Ηλείους πολίτες. Εκλέγονταν για μια Ολυμπιάδα και η εκπαίδευσή τους διαρκούσε δέκα μήνες. Το διάστημα αυτό έμεναν στην Ήλιδα στον Ελλανοδικαιώνα, όπου μάθαιναν τους κανονισμούς των αγώνων. Επίσης, εκτός από την οργάνωση και τη διεξαγωγή των αγωνισμάτων έργο τους ήταν και η απονομή των βραβείων. Μπορούσαν επίσης να επιβάλουν ποινές χρηματικές και σωματικές, ή και να αποκλείσουν ακόμα αθλητές από τους αγώνες. Από τις χρηματικές ποινές κατασκευάζονταν χάλκινα αγάλματα του Διός, οι Ζάνες (πληθυντικός της λέξης Ζευς), τα οποία τοποθετούσαν στην Άλτη, μπροστά στην είσοδο του Σταδίου. Ο αριθμός των Ελλανοδικών δεν ήταν ο ίδιος καθ΄όλη τη διάρκεια των αγώνων.

Αρχικά ήταν δύο, μετά εννέα, αργότερα δώδεκα και τέλος δέκα (από το -348) έως το τέλος των αγώνων. Κατά τη διάρκεια των αγώνων ήταν ντυμένοι με κόκκινο μανδύα και κάθονταν στην εξέδρα που βρίσκεται στη νότια πλευρά του Σταδίου. Η αναγγελία των αγώνων γινόταν από τους σπονδοφόρους, οι οποίοι κρατούσαν κλαδιά ελιάς και μετέφεραν το μήνυμα της ιερής εκεχειρίας από πόλη σε πόλη. Κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας (αρχικά ένας μήνας, αργότερα τρεις, ενώ μερικοί αναφέρουν και το διάστημα των δέκα μηνών), σταματούσε κάθε εχθροπραξία, απαγορευόταν η είσοδος στην Ηλεία σε οπλισμένο άνδρα ή σε ομάδα στρατού και απαγορευόταν η εκτέλεση οποιασδήποτε θανατικής καταδίκης. Αξίζει να σημειωθεί ότι στα 1200 περίπου χρόνια που διήρκεσαν οι αγώνες οι παραβιάσεις του θεσμού ήταν ελάχιστες και ασήμαντες. Αυτό ακριβώς δείχνει ότι ήταν ένας θεσμός ισχυρός, απόλυτα σεβαστός από όλους. Οι αγώνες ήταν γυμνικοί, ιππικοί και αργότερα προστέθηκαν και μουσικοί. Οι γυμνικοί αγώνες γινόντουσαν στο στάδιο και οι ιππικοί στον ιππόδρομο.

~~~~~~~~~~

Όποιος έζησε κάποτε μια άγρια χειμερινή καταιγίδα με εκτυφλωτικές αστραπές στον ουρανό της κοιλάδας του Αλφειού ή τρόμαξε από ένα δυνατό κεραυνό μια αποπνικτική καλοκαιριάτικη μέρα, δεν θά ‘χει κανένα λόγο να απορεί που το πιο σημαντικό ιερό του κεραυνοσείστη Διός, του πατέρα των θεών, βρίσκεται σ’ αυτήν την απόμακρη περιοχή της δυτικής Πελοποννήσου.

Κλάους Χέρμαν

Ολυμπία. Το ιερό και οι Αγώνες.
Το Σώμα και το Πνεύμα.

Ένα από τα σημαντικότερα Ιερά της Αρχαιότητας, αφιερωμένο στον πατέρα των θεών, Ολύμπιο Δία. Η Ολυμπία είναι ο τόπος όπου γεννήθηκαν και τελούνταν κατά την αρχαιότητα οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Οι ανασκαφές στην Ολυμπία άρχισαν τον Μάιο του 1829, δύο χρόνια μετά τη ναυμαχία του Ναυαρίνου, από Γάλλους αρχαιολόγους. Τα ευρήματα (τμήματα από τις μετόπες του πρόναου και του οπισθόδομου του ναού του Διός) μεταφέρθηκαν στο Μουσείο του Λούβρου, όπου εκτίθενται σήμερα. Όταν η ελληνική κυβέρνηση πληροφορήθηκε το γεγονός της αρπαγής των ευρημάτων, οι ανασκαφές διακόπηκαν για να ξαναρχίσουν αργότερα, το 1875 από Γερμανούς αρχαιολόγους. Οι έρευνες συνεχίζονται έως σήμερα από το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο της Αθήνας υπό την εποπτεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ολυμπίας.

Το Ιερό της Ολυμπίας απλώνεται στους νότιους πρόποδες του δασωμένου λόφου του Κρονίου, ανάμεσα στην συμβολή του Αλφειού και του Κλαδέου ποταμού. Η κοιλάδα μεταξύ των δύο ποταμών στην αρχαιότητα ήταν κατάφυτη από αγριελιές, λεύκες, δρύες, πεύκα και πλατάνια, γι’ αυτό το Ιερό ονομάστηκε ΄Αλτις, δηλαδή άλσος.

Η Άλτις περικλείεται από περίβολο εντός του οποίου περιλαμβάνονται τα κυριότερα θρησκευτικά οικοδομήματα και αναθήματα του ιερού. ΄Έξω από τον περίβολο βρίσκονταν οι βοηθητικοί χώροι, δηλαδή οι κατοικίες των ιερέων, τα λουτρά, οι χώροι προετοιμασίας των αθλητών, και οι ξενώνες. Η απαρχή της λατρείας αλλά και των μυθικών αναμετρήσεων που έλαβαν χώρα στην Ολυμπία χάνεται στα βάθη των αιώνων. Ήδη από την Πρωτοελλαδική εποχή υπάρχει μια οικιστική εγκατάσταση στην περιοχή. Γύρω στο -1200 στην ευρύτερη περιοχή του Ιερού εγκαθίστανται οι Αιτωλοί, δωρικό φύλο με αρχηγό τον Όξυλο. Τότε πιθανότατα άρχισε και η λατρεία του Διός και η Ολυμπία από τόπος κατοίκησης έγινε τόπος λατρείας. Σύντομα εξελίσσεται σε πανελλήνιο κέντρο. Κατά την πρώιμη αρχαϊκή εποχή ιδρύθηκαν τα πρώτα κτήρια του ιερού. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες ξεκίνησαν το -776 προς τιμήν του Διός. Οι αγώνες, που από την αρχή έως το τέλος του θεσμού περιβάλλονται από θρησκευτικό χαρακτήρα και αυστηρό τελετουργικό, διεξάγονταν στην αρχή μπροστά από το χώρο των βωμών, ενώ οι οργανωμένες εγκαταστάσεις, γίνονταν όλο και πιο απαραίτητες με τη συνεχή αύξηση του αριθμού, τόσο των αθλητών όσο και των θεατών.

Ταυτόχρονα και τα αθλήματα εμπλουτίζονταν σε αριθμό και ποικιλία. Ο αγώνας δρόμου ενός σταδίου ήταν το μοναδικό αγώνισμα στο Ιερό έως την 13η Ολυμπιάδα (-728), οπότε οι αγώνες διαρκούσαν μία μόνο ημέρα. Οι αθλητές έτρεχαν γυμνοί σε μία έκταση, το μήκος της οποίας ορίστηκε στα 600 πόδια (192,27 μ.), ένα στάδιο. Από την απόσταση αυτή πήρε το όνομά της και η εγκατάσταση που απαιτείτο για την τέλεση του αγωνίσματος του δρόμου. Οι χώροι αυτοί, τα στάδια, βρίσκονταν σε πλαγιές λόφων ή μικρές κοιλάδες, όπου μπορούσε το κοινό να παρακολουθεί τους αγώνες. Αργότερα και όσο τα πλήθη που συνέρρεαν μεγάλωναν κατασκευάστηκαν τεχνητά πρανή και οι θεατές κάθονταν στο χώμα. Το στάδιο της Ολυμπίας είχε χωρητικότητα 45.000 θεατών. Μόνο άνδρες επιτρεπόταν να παρακολουθήσουν τους αγώνες, εκτός από την ιέρεια της Δήμητρας Χαμύνης. Η εκκίνηση και η διεξαγωγή των αγωνισμάτων του δρόμου καθορίζονταν από σαφείς κανονισμούς και προβλεπόμενες τιμωρίες για τους παραβάτες αθλητές. Σαφείς ήταν οι κανονισμοί για όλα τα Ολυμπιακά αγωνίσματα, ενώ κατά τη διάρκεια των αγώνων υπήρχαν ειδικά σώματα, οι αλύται, για την τήρηση της τάξης σε όλους τους χώρους διεξαγωγής τους. Κριτές και υπέυθυνοι διεξαγωγής των αγώνων ήταν οι Ελλανοδίκες, ισόβιοι στην αρχή και κατόπιν κληρωτοί Ηλείοι πολίτες.

Τα αναρίθμητα αφιερώματα του -7ου / -6ου αιώνα τοποθετούνταν στο ύπαιθρο, επάνω στα δέντρα και σε βωμούς. Σημαντικότερα από τα αναθήματα αυτής της περιόδου είναι οι εξαιρετικής τέχνης χάλκινοι τρίποδες και λέβητες, καθώς και τα όπλα. Με το πέρασμα των αιώνων διαμορφώνεται το αρχιτεκτονικό πρόγραμμα του Ιερού, το οποίο ολοκληρώνεται στο τέλος του -4ου αιώνα.

Ωστόσο και κατά τη Ρωμαϊκή εποχή, κατασκευάζονται νέα οικοδομήματα (κυρίως θέρμες, επαύλεις, ξενώνες, υδραγωγείο κ.α), παρότι έχει ήδη αρχίσει η παρακμή του Ιερού. Η Ολυμπία λειτουργούσε ανέκαθεν ως χώρος πολιτικής προβολής και οι αγώνες γίνονταν συχνά – ιδίως κατά την ύστερη αρχαιότητα – θύμα πολιτικής εκμετάλλευσης από μεγάλες προσωπικότητες όπως ο Φίλιππος Β΄, ο Μέγας Αλέξανδρος και οι διάδοχοί του. Οι Ρωμαίοι παρουσιάζοντας πειστήρια για την ελληνική τους καταγωγή, μετείχαν και αυτοί στους αγώνες, μετά την πλήρη υποταγή της Ελλάδας στη Ρώμη, όμως η λάμψη και το ιδεολογικό υπόβαθρο των αγώνων εξασθένισε σημαντικά. Άμεσα συνδεδεμένη με τους αγώνες και το Ιερό της Ολυμπίας ήταν η πόλη της ΄Ήλιδας, της οποίας μέλημα και προνόμιο ήταν η τέλεση και η προετοιμασία των αγώνων. Το 267 υπό την απειλή της επιδρομής των Ερούλων, οι οποίοι τελικά δεν έφτασαν στο Ιερό, κτίστηκε βιαστικά ένα τείχος, για να προστατευθούν τα σημαντικότερα κτήρια, τα αναθήματα και κυρίως το χρυσελεφάντινο άγαλμα του Διός. Τότε αρκετά κτήρια υπέστησαν σοβαρές ζημιές, προκειμένου το οικοδομικό υλικό τους να χρησιμοποιηθεί στην κατασκευή του τείχους. Το τέλος του Ιερού του Διός ήλθε στα 393 όταν ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Θεοδόσιος ο Α΄ με ένα διάταγμά του απαγόρευσε τη λειτουργία των ειδωλολατρικών ιερών. Λίγο αργότερα το 426 ο Θεοδόσιος ο Β΄ διέταξε την καταστροφή των κτηρίων της Άλτεως. Η καταστροφή του Ιερού ολοκληρώθηκε με δύο ισχυρούς σεισμούς το 522 και 551.

Τον 5ο και 6ο αι. εγκαταστάθηκε στην Ολυμπία ένα μικρός χριστιανικός οικισμός, και το εργαστήριο του Φειδία διαμορφώθηκε σε χριστιανική βασιλική. Λίγο αργότερα οι πλημμύρες των δύο ποταμών, του Αλφειού και του Κλαδέου, καθώς και οι κατολισθήσεις του Κρονίου, κάλυψαν το Ιερό. Για πολλούς αιώνες η Ολυμπία ξεχάσθηκε, μέχρι που άρχισαν οι πρώτες έρευνες το 19ο αιώνα.

Το πρόγραμμα των αγώνων.

Στο διάστημα της προετοιμασίας των αθλητών στην πόλη της Ήλιδας, οι Ελλανοδίκες τους χώριζαν, ανάλογα με την ηλικία τους, σε κατηγορίες (ανδρών και παίδων). Δύο ημέρες πριν την έναρξη των αγώνων, αθλητές, κριτές και επίσημοι ξεκινούσαν σε πομπή από την Ήλιδα και έφταναν στην Ολυμπία διανύοντας την Ιερά Οδό.

Πρώτη ημέρα.

Την πρώτη ημέρα το πρωί γινόταν η τελετή ορκωμοσίας για την τήρηση των κανόνων εκ μέρους των αθλητών, των συγγενών τους και των κριτών στο Βουλευτήριο, μπροστά στο άγαλμα του Ορκίου Διός. Στη συνέχεια γινόταν η καταγραφή των αθλητών, ο χωρισμός τους κατά αγωνίσματα, και η κλήρωσή τους κατά ζεύγη ή τη σειρά που θα αγωνίζονταν. Έπειτα, κοντά στην είσοδο του σταδίου πραγματοποιούνταν οι αγώνες των κηρύκων και των σαλπιγκτών. Το απόγευμα τελούνταν θυσίες στην ιερή Άλτη και χρησμοδοσίες. Επίσης φιλόσοφοι, ιστορικοί και ποιητές απήγγειλλαν λόγους και γίνονταν διάφορες συναθροίσεις.

Δεύτερη ημέρα.

Το πρωί όλοι οι αθλητές και οι Ελλανοδίκες σε πομπή πήγαιναν στο στάδιο, όπου τους περίμενε συγκεντρωμένο το πλήθος. Οι αγώνες άρχιζαν με το αγώνισμα του σταδίου δρόμου, ακολουθούσε η πάλη παίδων, η πυγμή και το παγκράτιο.

Τρίτη ημέρα.

Το πρωί διεξάγονταν οι αρματοδρομίες και τα ιππικά αγωνίσματα στον ιππόδρομο. Το απόγευμα στο στάδιο γινόταν το αγώνισμα του πεντάθλου (άλμα, δίσκος, δρόμος, ακόντιο, πάλη). Το βράδυ της ίδιας μέρας έκαναν θυσίες προς τιμήν του Πέλοπα και ακολουθούσαν εορταστικά δείπνα.

Τέταρτη ημέρα.

Όλοι οι αθλητές, οι Ελλανοδίκες, οι θεωρίες σε πομπή που ξεκινούσε από το γυμνάσιο έφτανε στο μεγάλο βωμό του Διός, όπου έκαναν θυσία 100 ζώων (εκατόμβη). Μετά το τέλος της λαμπρής αυτής τελετής, γίνονταν οι αγώνες δρόμου των ανδρών, της πάλης, της πυγμής και του παγκρατίου. Η μέρα τελείωνε με την οπλιτοδρομία.

Πέμπτη ημέρα.

Η τελευταία μέρα ήταν αφιερωμένη στην βράβευση των αθλητών. Οι νικητές πήγαιναν προς το ναό του Διός, όπου τους στεφάνωναν οι Ελλανοδίκες. Ακολουθούσε επίσημο γεύμα στο πρυτανείο και εορταστικές εκδηλώσεις που διαρκούσαν μέχρι το βράδυ.

Οι τιμές στους Ολυμπιονίκες.

Οι αγώνες ήταν στεφανίτες. Το άθλο, δηλαδή, ήταν ένα στεφάνι από κλαδί αγριελιάς, ο κότινος. Σύμφωνα με την παράδοση, τον κότινο ως έπαθλο των αγώνων καθιέρωσε ο Ίφιτος, ύστερα από σχετικό χρησμό του μαντείου των Δελφών. Τα κλαδιά για τα στεφάνια των νικητών έκοβαν από την Καλλιστέφανο ελιά που ήταν νοτίως του ναού του Διός. Ένας «παις αμφιθαλής» (που ήταν δηλαδή στη ζωή οι γονείς του) με χρυσό ψαλίδι έκοβε τα κλαδιά. Στη συνέχεια τα πήγαινε στο ναό της Ήρας και τα ακουμπούσε επάνω σε μία χρυσελεφάντινη τράπεζα. Από εκεί τα έπαιρναν οι Ελλανοδίκες για να στεφανώσουν τους νικητές. Για βραβείο χρησιμοποιούσαν ακόμη μάλλινες ταινίες τις οποίες έδεναν στο μέτωπο ή σε άλλα μέρη του σώματος των αθλητών.

Ανυπολόγιστη, όμως, ήταν η ηθική σημασία της νίκης στην Ολυμπία. Τις νίκες αυτές ύμνησαν μεγάλοι ποιητές, όπως ο Συμωνίδης, ο Βακχυλίδης και ο σπουδαιότερος όλων, ο Πίνδαρος. Ο Ολυμπιονίκης όταν επέστρεφε στην πόλη του απολάμβανε μεγάλες τιμές. Κατεδαφιζόταν ένα τμήμα των τειχών της πόλης, εφόσον πόλη που γέννησε Ολυμπιονίκη δεν είχε ανάγκη από τείχη, και από τη νέα είσοδο έμπαινε ο νικητής στην πόλη, ανεβασμένος σε ένα μεγαλόπρεπο τέθριππο άρμα. Στη συνέχεια ο νικητής πρόσφερε θυσία στο θεό προστάτη της πόλης και του αφιέρωνε το στεφάνι του. Ακολουθούσε εορταστικό δείπνο στο οποίο καθόταν όλη η πόλη.

Άλλα προνόμια που έδιναν στους νικητές ήταν η ισόβια σίτισή του με δημόσια δαπάνη, η ατέλεια (φορολογική απαλλαγή), ενώ στην Αθήνα ο Σόλων θέσπισε και χρηματικό βραβείο. Στη Σπάρτη ο νικητής αποκτούσε το δικαίωμα να πολεμάει δίπλα στο βασιλιά. Στις δημόσιες εκδηλώσεις είχαν πάντα τιμητική θέση, ενώ πολλές φορές το όνομά τους χαρασσόταν πάνω σε στήλες που τοποθετούσαν σε περίοπτη θέση. Σε μερικές πόλεις οι Ολυμπιονίκες λατρεύονταν σαν ήρωες μετά το θάνατό τους.

Οι τιμές και τα προνόμια των Ολυμπιονικών ποίκιλλαν από πόλη σε πόλη. Ωστόσο η σημαντικότερη τιμή του Ολυμπιονίκη ήταν το δικαίωμα του να τοποθετήσει το άγαλμά του στην ιερή Άλτη και ο επινίκιος, ο ύμνος δηλαδή που γραφόταν για να εξυμνήσει τη νίκη του. Οι δύο αυτές τιμές εξασφάλιζαν τη δόξα του και το όνομά του έμενε γνωστό για πάντα.

ΤΑ ΚΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΑΛΤΕΩΣ.

Ο σημερινός επισκέπτης της Ολυμπίας, με την είσοδό του στον Αρχαιολογικό Χώρο μπορεί να δει τα παρακάτω κτήρια:

1. Γυμνάσιο

Μεγάλο περίκλειστο ορθογώνιο κτήριο (120 x 220 μ.), με ευρύχωρη αυλή στο μέσον και δωρικές στοές στις τέσσερις πλευρές του. Κτίσθηκε τον -2ο αιώνα και στα τέλη του ίδιου αιώνα προστέθηκε ανάμεσα σ’ αυτό και την παλαίστρα, ένα μνημειακό κορινθιακό αμφιπρόστυλο πρόπυλο. Εδώ γινόταν η προπόνηση των αθλητών στα αγωνίσματα που απαιτούσαν εκτεταμένο χώρο, δηλαδή: δρόμο, δίσκο, ακόντιο. Το Γυμνάσιο δεν έχει ερευνηθεί σε όλη του την έκταση, ενώ η δυτική του πλευρά έχει παρασυρθεί από τον ποταμό Κλαδέο.

2. Παλαίστρα

Τετράγωνο οικοδόμημα (66,35 x 66,75 μ.) του -3ου αιώνα, με περίστυλη αυλή, γύρω από την οποία υπήρχαν στεγασμένοι βοηθητικοί χώροι, όπως αποδυτήρια, ελαιοθέσιον (χώρος που αλείφονταν οι αθλητές με λάδι), κονιστήριο (όπου οι αθλητές έβαζαν στο σώμα τους σκόνη ή άμμο), λουτρά, καθώς και αίθουσες με πάγκους για διδασκαλία. Εδώ προπονούνταν οι αθλητές στην πάλη, την πυγμή και το άλμα.

3. Θεηκολεών

Έδρα των θεηκόλων, ιερέων της Ολυμπίας, που είχαν την φροντίδα του Ιερού και των θυσιών. Πρόκειται για ορθογώνιο κτήριο με περίστυλη αυλή και δωμάτια γύρω από αυτήν, που κτίστηκε σε δύο φάσεις. Η πρώτη χρονολογείται στον -4ο αι. και η δεύτερη στη ρωμαϊκή εποχή.

4. Ηρώον.

Κυκλικό κτίριο εγγεγραμμένο σε τετράγωνο, όπου υπήρχε βωμός αφιερωμένος σε άγνωστο ήρωα. Στο χώρο του βρέθηκε υστεροελληνιστική επιγραφή με τη λέξη ΗΡΩΟΣ. Έχει διατυπωθεί και η γνώμη ότι αρχικά θα ήταν χώρος θερμών λουτρών και στη συνέχεια μετατράπηκε σε ηρώο.

5. Εργαστήριο του Φειδία.

Ορθογώνιο μακρόστενο κτήριο με δύο εσωτερικές κιονοστοιχίες. Κτίστηκε γύρω στο -440 / -430 για την κατασκευή του χρυσελεφάντινου αγάλματος του Διός από το Φειδία. Έχει τις ίδιες διαστάσεις με το σηκό του ναού του Διός. Εδώ βρέθηκαν πολλά εργαλεία, γυάλινα κοσμήματα και πήλινες μήτρες που χρησιμοποίησε ο Φειδίας για την κατασκευή του αγάλματος, καθώς και μια μικρή μελαμβαφής οινοχόη, στη βάση της οποίας ο μεγάλος γλύπτης είχε χαράξει το όνομά του «ΦΕΙΔΙΟΥ ΕΙΜΙ». Τον -5ο αι. το εργαστήριο μετατράπηκε σε παλαιοχριστιανική τρίκλιτη βασιλική.

6. Λουτρά – Δυτικές Θέρμες.

Κοντά στον Κλαδέο ποταμό, κτίστηκαν τον -5ο αι. Λουτρά και Κολυμβητήριο. Τα Λουτρά επεκτάθηκαν γύρω στο -300 και στο -100 εφοδιάστηκαν με υπόκαυστα. Πλησίον αυτών των Λουτρών κτίσθηκαν στα ρωμαϊκά χρόνια οι λεγόμενες Δυτικές Θέρμες. Τα δάπεδα των δωματίων διακοσμούνταν με ωραιότατα ψηφιδωτά, μερικά από τα οποία σώζονται μέχρι σήμερα, σε αρκετά καλή κατάσταση.

7. Το Σπίτι των Φαιδρυντών.

Νότια του εργαστηρίου του Φειδία, σώζονται ερείπια κτηρίου, που πιθανότατα ανήκουν στο σπίτι των Φαιδρυντών. Οι Φαιδρυντές είχαν την ευθύνη για τη φροντίδα και τη συντήρηση του χρυσελεφάντινου αγάλματος του Δία καθώς και των άλλων αγαλμάτων του Ιερού.

8. Ρωμαϊκοί Ξενώνες.

Στα ρωμαϊκά χρόνια, πλησίον των Δυτικών Θερμών και δυτικά του εργαστηρίου του Φειδία, κτίστηκαν ξενώνες. Πρόκειται για ορθογώνιο οικοδόμημα με αρκετά δωμάτια και ψηφιδωτά δάπεδα.

9. Λεωνιδαίο.

Μεγάλος ξενώνας που κτίστηκε στα -330. Οφείλει το όνομά του στο Νάξιο Λεωνίδα ή Λεωνίδη, που ήταν δωρητής και ο αρχιτέκτονας του κτηρίου. Προοριζόταν για την φιλοξενία των επισήμων. Είναι ένα τετράγωνο κτήριο, που εξωτερικά περιβάλλεται από 138 ιωνικούς κίονες, και στο κέντρο είχε περίστυλη αυλή με 44 δωρικούς κίονες. Ανάμεσα στις δύο κιονοστοιχίες υπήρχαν τα δωμάτια. Στα ρωμαϊκά χρόνια ήταν η κατοικία των Ρωμαίων αξιωματούχων.

10. Ρωμαϊκά Λουτρά.

Στα ρωμαϊκά χρόνια, χτίστηκαν σε διάφορα σημεία του Ιερού λουτρικές εγκαταστάσεις. Αυτά είναι τα Νότια Λουτρά (νοτίως του ναού του Διός) και οι λεγόμενες ΝΔ Θέρμες του Λεωνιδαίου. Τα δάπεδά τους διακοσμούνταν με ψηφιδωτά, μερικά από τα οποία σώζονται μέχρι και σήμερα.

11. Νότια Στοά.

Αποτελούσε το νότιο όριο του Ιερού με κύρια πρόσοψη προς τον Αλφειό ποταμό. Χρονολογείται στα μέσα του -4ου αιώνα και είχε μία εξωτερική δωρική κιονοστοιχία και μία εσωτερική κορινθιακού ρυθμού.

12. Βουλευτήριο.

Έδρα στην οποία συνεδρίαζε το ανώτατο Συμβούλιο του Ιερού, η Ολυμπιακή Βουλή. Η κατασκευή του άρχισε στα τέλη του -6ου αι. και ολοκληρώθηκε τον -4ο αι. Αποτελείται από δύο επιμήκη αψιδωτά κτήρια, που συνδέονται μεταξύ τους με ένα τετράγωνο κτίσμα και ιωνική στοά στο Ανατολικό τμήμα τους. Στο τετράγωνο κτίσμα, που βρισκόταν μεταξύ των αψιδωτών κτηρίων, υπήρχε το άγαλμα και ο βωμός του Ορκίου Διός, στον οποίο οι αθλητές και οι κριτές έδιναν τον καθιερωμένο ιερό όρκο πριν τους αγώνες.

13. Ναός του Διός.

Ο γιγάντιος περίπτερος δωρικός ναός (64,12 x 27,68 και ύψος 20,25 μ.), με 6 κίονες στις στενές και 13 κίονες στις μακριές πλευρές καταλαμβάνει την πιο περίοπτη θέση στο ιερό. Υπήρξε έργο του Ηλείου αρχιτέκτονα Λίβωνα. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο ναό της Πελοποννήσου και κτίστηκε μεταξύ του -470 / -456. Ήταν αφιέρωμα στο Ιερό από τα λάφυρα των Ηλείων εναντίον των Πισατών. Θεωρείται η τέλεια έκφραση, «ο κανών» της δωρικής ναοδομίας. Για την κατασκευή του χρησιμοποιήθηκε κογχυλιάτης λίθος.

Αποτελείται από πρόναο, σηκό και οπισθόδομο. Ο πρόναος και ο οπισθόδομος είναι δίστυλοι εν παραστάσι. Στο δάπεδο του πρόναου σώζεται ψηφιδωτό δάπεδο ελληνιστικών χρόνων με παράσταση Τριτώνων. Ο σηκός χωρίζεται σε τρία κλίτη από δύο σειρές δίτονης κιονοστοιχίας. Στο βάθος του σηκού στο κεντρικό κλίτος, βρισκόταν το χρυσελεφάντινο άγαλμα του Διός, έργο του Φειδία, που κατασκευάστηκε γύρω στα -430. Το άγαλμα, ένα από τα επτά θαύματα του κόσμου, ύψους 12 μ. περίπου απεικόνιζε το Δία καθισμένο στο θρόνο του. Κρατούσε το σκήπτρο του στο αριστερό χέρι και φτερωτή Νίκη στο δεξί. Μετά την κατάργηση των Ολυμπιακών Αγώνων το 393, το άγαλμα μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου και καταστράφηκε το 475 από φωτιά. Ο ναός είχε πλούσιο γλυπτό διάκοσμο (εναέτιες συνθέσεις και μετόπες) από παριανό μάρμαρο. Στο ανατολικό αέτωμα απεικονιζόταν η αρματοδρομία μεταξύ Πέλοπα και Οινομάου, με κεντρική μορφή τον Δία. Στο δυτικό αέτωμα η σύγκρουση μεταξύ Λαπιθών και Κενταύρων με κεντρική μορφή τον Απόλλωνα. Οι μετόπες που βρίσκονταν πάνω από την είσοδο του πρόναου και του οπισθόδομου, παρίσταναν τους 12 άθλους του Ηρακλή. Πρόκειται για τα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα γλυπτικής του αυστηρού ρυθμού, που ο επισκέπτης του Ιερού έχει την τύχη να θαυμάσει στο Μουσείο της Ολυμπίας, όπου εκτίθενται. Ως κεντρικό ακρωτήριο του ανατολικού αετώματος ήταν μια επίχρυση Νίκη, έργο του φημισμένου γλύπτη Παιωνίου, ενώ στα πλάγια ακρωτήρια είχε τοποθετηθεί από ένας επίχρυσος λέβητας. Ο ναός υπέστη μεγάλες καταστροφές το 426 μ.Χ. όταν πυρπολήθηκε ύστερα από διαταγή του Θεοδοσίου του Β΄, ενώ αργότερα, το 522 και 551, καταστράφηκε εντελώς από σεισμό.

15. Στοά της Ηχούς.

Μεγάλη στοά, που κατασκευάστηκε στα μέσα του -4ου αι. για να χωρίσει την Άλτη από το Στάδιο. Είχε μία εξωτερική κιονοστοιχία δωρικού ρυθμού και μία εσωτερική, ίσως κορινθιακού. Οφείλει το όνομά της στην ακουστική της, ενώ ονομαζόταν και «Επτάηχος», εφόσον ο ήχος επαναλαμβανόταν 7 φορές. Ονομαζόνταν επίσης και «ποικίλη στοά» εξαιτίας των ζωγραφικών πινάκων που διακοσμούσαν το εσωτερικό της. Γύρω στα μέσα του -3ου αι. μπροστά στη στοά της Ηχούς στήθηκαν πάνω σε δύο ψηλούς ιωνικούς κίονες τα επίχρυσα αγάλματα του βασιλιά Πτολεμαίου Β΄ του Φιλαδέλφου και της συζύγου του Αρσινόης.

16. Κρύπτη.

Είναι η μνημειακή είσοδος του Σταδίου. Κτίστηκε τον -3ο αι. για να συνδέσει το στάδιο με το Ιερό. Είναι ένας στενός αψιδωτός διάδρομος, που στο δυτικό του τμήμα απέληγε σε πύλη με κορινθιακούς κίονες.

17. Στάδιο.

Το στάδιο που βλέπει σήμερα ο επισκέπτης είναι το τρίτο κατά σειρά της Ολυμπίας και χρονολογείται στον -5ο αι. Το στάδιο των αρχαϊκών χρόνων ήταν απλό, χωρίς κανονικά πρανή (στάδιο Ι) και πρέπει να εκτεινόταν κατά μήκος του ανδήρου των θησαυρών. Η δυτική στενή πλευρά του, που ήταν και το τέρμα, ήταν ανοιχτή προς το Μεγάλο Βωμό του Διός.
Στα τέλη του -6ου αι. / αρχές -5ου αι. μετατοπίζεται λίγο ανατολικότερα και διαμορφώνονται τα πρανή των μακρών πλευρών (στάδιο ΙΙ). Στα μέσα του -5ου αι. το στάδιο μετατοπίζεται 82 μ. ανατολικότερα και 7 μ. βορειότερα και παίρνει τη μορφή με την οποία σώζεται σήμερα (στάδιο ΙΙΙ). Στα μέσα του -4ου αι. κατά μήκος του δυτικού πρανούς κτίζεται η στοά της Ηχούς, η οποία χώρισε οριστικά το Ιερό από το Στάδιο. Ο στίβος του σταδίου έχει μήκος 212,54 μ. και πλάτος 28,50 μ. Οι λίθινες αφέσεις (αφετηρία και τέρμα) απέχουν η μία από την άλλη 192,28 μ. Τα πρανή διαμορφώνονται κανονικά στις τέσσερις πλευρές, και δεν είχαν λίθινα καθίσματα, εκτός από λίγα που υπήρχαν για τους επισήμους. Στο νότιο πρανές ήταν η Εξέδρα των Ελλανοδικών και απέναντι, στο βόρειο πρανές, ο βωμός της θεάς Δήμητρας Χαμύνης. Η χωρητικότητα του Σταδίου είναι 45.000 θεατές, που κάθονταν απευθείας στη γη. Γύρω από το στίβο του σταδίου, βρέθηκε σε καλή κατάσταση και ο λίθινος ανοιχτός αγωγός, με μικρές λεκάνες κατά διαστήματα, απ’ όπου οι θεατές έπιναν νερό, όταν παρακολουθούσαν του Αγώνες.

18. Ιππόδρομος.

Στον ιππόδρομο διεξάγονταν οι αρματοδρομίες και οι ιπποδρομίες. Βρισκόταν νότια του σταδίου και σύμφωνα με τις πληροφορίες του Παυσανία θα πρέπει να είχε μήκος 600 μ. και πλάτος 200 μ. Η ακριβής θέση του ιπποδρόμου δεν έχει εντοπιστεί, επειδή καταχώθηκε από τις προσχώσεις του ποταμού Αλφειού. Είχε ένα πολύπλοκο σύστημα εκκίνησης, το οποίο περιγράφει πολύ αναλυτικά ο Παυσανίας. Προς τα δυτικά έκλεινε με τη στοά του Αγνάπτου.

19. Ζάνες.

Κατά μήκος του αναλημματικού τοίχου του ανδήρου των θησαυρών υπήρχαν οι Ζάνες (πληθυντικός της λέξης Ζευς). Πρόκειται για χάλκινα αγάλματα του Διός, που αφιερώνονταν στο ιερό από τα χρηματικά πρόστιμα που πλήρωναν όσοι παρέβαιναν τους κανονισμούς των Ολυμπιακών Αγώνων. Σώζονται οι 16 βάσεις των αγαλμάτων που ήταν τοποθετημένα μπροστά από την κύρια είσοδο του Σταδίου, την «Κρυπτή», ως παράδειγμα προς αποφυγή για τους αθλητές.

20. Μητρώο.

Μικρός δωρικός περίπτερος ναός, με 6 κίονες στις στενές και 11 στις μακριές πλευρές, αφιερωμένος στη Μητέρα των θεών Ρέα (ή Κυβέλη). Κτίστηκε στις αρχές του -4ου αι. Στη ρωμαϊκή εποχή χρησιμοποιήθηκε ως χώρος λατρείας των Ρωμαίων αυτοκρατόρων. Τα αγάλματα που έχουν βρεθεί στο Μητρώο εκτίθενται στο Μουσείο της Ολυμπίας.

21. Θησαυροί.

Πάνω σε φυσικό άνδηρο, που σχηματίζεται στο νότιο πρανές του Κρονίου λόφου, έχουν κτιστεί οι θησαυροί. Είναι μικρά ναόσχημα οικοδομήματα, που αφιέρωναν διάφορες πόλεις στο Ιερό, για να στεγάσουν τα πλούσια αναθήματά τους στο Δία. Οι θησαυροί άρχιζαν να κτίζονται τον -6ο αι. και ολοκληρώθηκαν στα μέσα του -5ου αι. Ο Παυσανίας αναφέρει δέκα θησαυρούς, όμως η ανασκαφική έρευνα έχει φέρει στο φως συνολικά δώδεκα. Βέβαιη είναι η ταύτιση των θησαυρών των Σικυωνίων, Σελινουντίων, Μεταποντίων, Μεγαρέων και Γελώων.

22. Νυμφαίον.

Υδραγωγείο που κτίστηκε από τον Ηρώδη τον Αττικό προς τιμήν της συζύγου του Ρήγιλας. Είναι ημικυκλικού σχήματος με δύο κυκλικούς ναΐσκους στα δύο άκρα του και δύο ανισοϋψείς δεξαμενές. Στο διώροφο ημικυκλικό τοίχο, υπήρχαν κόγχες που διακοσμούνταν με τους αδριάντες του Αντωνίνου Πίου, του Ηρώδη του Αττικού και των οίκων τους. Κτίστηκε περίπου το -160. Στις δεξαμενές του συγκεντρώνονταν τα νερά από τους γύρω λόφους της Ολυμπίας και από εκεί διοχετεύονταν σε όλο το Ιερό με λίθινο αγωγό. Πρόκειται για σημαντικότατο έργο ύδρευσης, που έλυσε το πρόβλημα λειψυδρίας, το οποίο υπήρχε στην Ολυμπία κυρίως κατά την τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων.

23. Προϊστορικό κτήριο.

Σε βαθύτερο στρώμα, ΝΑ του Ηραίου διατηρείται η θεμελίωση ενός μεσοελλαδικού αψιδωτού κτηρίου (-2.000 / -1600). Πρόκειται για το αρχαιότερο οικιστικό κατάλοιπο στο χώρο της Άλτεως.

24. Ναός της Ήρας.

Δωρικός περίπτερος ναός με 6 κίονες στις στενές και 16 στις μακριές πλευρές, που κτίστηκε στα τέλη περίπου του -7ου αι. Αρχικά οι κίονες και ο θριγκός ήταν ξύλινοι. Σταδιακά, σε διάστημα πολλών αιώνων, αντικαταστάθηκαν με λίθινους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αποτυπώνεται στο μνημείο η εξέλιξη του δωρικού ρυθμού (κυρίως του κιονόκρανου). Ο ναός αποτελείται από πρόναο, σηκό και οπισθόδομο. Ο σηκός χωριζόταν σε τρία κλίτη. Εντός του ναού φυλασσόταν ο δίσκος της ιερής εκεχειρίας καθώς και άλλα πολύτιμα αντικείμενα (όπως η τράπεζα του Κολώτη, η λάρνακα του Κυψέλου κ.ά). Στο βάθος του σηκού πάνω σε βάθρο ήταν στημένα τα αγάλματα της Ήρας και του Διός. Πιθανότατα στο άγαλμα της Ήρας ανήκει το αρχαϊκό λίθινο κεφάλι (Λ 1) που εκτίθεται στο Μουσείο της Ολυμπίας. Στο Μουσείο εκτίθεται επίσης και ο Ερμής του Πραξιτέλους που βρέθηκε κατά τις ανασκαφές στο σηκό του ναού, καθώς και το κεντρικό πήλινο ακρωτήριο του ναού. Το Ηραίο της Ολυμπίας αποτελεί ένα από τα αρχαιότερα δείγματα μνημειακής δωρικής αρχιτεκτονικής.

25. Βωμός της Ήρας.

Βρίσκεται μπροστά στο ναό της Ήρας και εδώ γίνεται η αφή της Ολυμπιακής Φλόγας, κάθε τέσσερα χρόνια.

26. Μεγάλος Βωμός Διός.

Στο κέντρο περίπου της Άλτεως, ΝΑ του ναού της Ήρας βρισκόταν ο Μεγάλος Βωμός του Διός, από τον οποίο δεν έχει σωθεί κανένα ίχνος. Ο βωμός ήταν μεγάλος, κωνικού σχήματος και είχε διαμορφωθεί από την τέφρα των θυσιών και της εστίας του Πρυτανείου.

27. Πελόπιο.

Ταφικό μνημείο (κενοτάφιο), αφιερωμένο στον ήρωα Πέλοπα. Πρόκειται για μικρό γήλοφο που δημιουργήθηκε κατά τη μυκηναϊκή εποχή. Στα κατώτερα στρώματα του Πελοπίου βρέθηκαν οικοδομικά λείψανα, που χρονολογούνται ήδη από την Πρωτοελλαδική εποχή. Ο γήλοφος περιβάλλεται από πεντάγωνο περίβολο με πρόπυλο, που ανακαινίστηκε τον -6ο αι., ενώ η σημερινή μορφή του χρονολογείται πιθανότατα τον -5ο αι.

28. Φιλιππείο.

Περίπτερο κυκλικό οικοδόμημα με 18 ιωνικούς κίονες εξωτερικά και κορινθιακούς ημικίονες εσωτερικά. Αφιερώθηκε από το Φίλιππο Β΄, τον πατέρα του μεγάλου Αλεξάνδρου στον οποίο οφείλει και την ονομασία του, μετά τη μάχη της Χαιρώνειας το -338. Το έργο αποπεράτωσε ο Αλέξανδρος επειδή το -336 δολοφονήθηκε ο Φίλιππος. Ήταν ένα όμορφο, κομψό οικοδόμημα, όπου στο εσωτερικό του (στο σηκό) απέναντι από την είσοδο, σε ένα ημικυκλικό βάθρο ήταν στημένοι πέντε χρυσελεφάντινοι ανδριάντες της βασιλικής οικογένειας (Φιλίππου, Αλεξάνδρου, Ολυμπιάδας, Αμύντα και Ευρυδίκης), έργα του φημισμένου γλύπτη Λεωχάρους.

29. Πρυτανείο.

Ήταν η έδρα των πρυτάνεων, αξιωματούχων του Ιερού. Το κτήριο βρίσκεται στη ΒΔ γωνία της Άλτεως. Πρόκειται για ένα τετράγωνο οικοδόμημα, η κατασκευή του οποίου άρχισε στον -5ο αι., αλλά υπήρξαν στη συνέχεια διάφορες οικοδομικές φάσεις. Σε έναν από τους χώρους του στεγαζόταν ο βωμός της Εστίας όπου έκαιγε το άσβεστο πυρ, ενώ σε μία από τις αίθουσες γίνονταν οι πανηγυρικές συνεστιάσεις προς τιμή των Ολυμπιονικών και των επισήμων, κατά τη διάρκεια των αγώνων.

Στο Ιερό του Διός υπήρχαν και άλλα οικοδομήματα, κυρίως επαύλεις, οικίες ρωμαϊκών χρόνων κ.ά, που προς το παρόν παραμένουν κλειστά για το κοινό.

Πρώτος καταγεγραμμένος Ολυμπιονίκης της ιστορίας, στέφεται ο Ηλείος ΚΟΡΟΙΒΟΣ.

Πρώτος καταγεγραμμένος Ολυμπιονίκης της ιστορίας, στέφεται ο Ηλείος ΚΟΡΟΙΒΟΣ, νικητής στο αγώνισμα του ΣΤΑΔΙΟΥ, που ήταν και το μοναδικό των 13 πρώτων Ολυμπιάδων.
Στην 14η Ολυμπιάδα θα προστεθεί το αγώνισμα του ΔΙΑΥΛΟΥ, στην 15η ο ΔΟΛΙΧΟΣ, στην 18η το ΠΕΝΤΑΘΛΟΝ και η ΠΑΛΗ, στην 23η η ΠΥΓΜΑΧΙΑ, στην 25η η ΑΡΜΑΤΟΔΡΟΜΙΑ των ΤΕΘΡΙΠΠΩΝ στην 33η η ΙΠΠΟΔΡΟΜΙΑ του ΚΕΛΗΤΟΣ και το ΠΑΓΚΡΑΤΙΟΝ και στην 65η ο ΟΠΛΙΤΗΣ ΔΡΟΜΟΣ.

Αυτά ήταν και τα βασικά αγωνίσματα των Ολυμπιακών αγώνων, αν και κατά καιρούς διεξήχθησαν και αρκετά άλλα όπως: η ΑΠΗΝΗ, η ΚΑΛΠΗ, η ΣΥΝΩΡΙΣ, το ΑΡΜΑ ΠΩΛΙΚΟΝ, το ΔΕΚΑΠΩΛΟΝ οι αγώνες ΚΗΡΥΚΩΝ, ΣΑΛΠΙΓΚΤΩΝ ακόμη και ΚΙΘΑΡΩΔΩΝ και ΤΡΑΓΩΔΩΝ. Τα δύο τελευταία αγωνίσματα, καθώς και το ΔΕΚΑΠΩΛΟΝ έγιναν μόνο μία φορά κατά την διάρκεια της 211ης Ολυμπιάδας του 65, με μοναδικό στόχο την ματαιοδοξία του ΝΕΡΩΝΟΣ, που ήταν βέβαια νικητής και στα τρία. Άλλωστε στην Ολυμπιάδα αυτή ανακηρύχτηκε πολυνίκης με έξι νίκες σε ισάριθμα αγωνίσματα, αφού παραμερίστηκαν κλασσικά αγωνίσματα για να διεξαχθούν αυτά που μπορούσε να συμμετάσχει.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ

ΣΤΑΔΙΟ: δρόμος ταχύτητας ενός σταδίου, δηλαδή 600 ποδιών ( 192,28 μ.). Έως την 13η Ολυμπιάδα ( -728 ) ήταν και το μοναδικό αγώνισμα. Πρώτος Ολυμπιονίκης του Σταδίου ήταν ο Ηλείος ΚΟΡΟΙΒΟΣ, και πολυνίκες στην ιστορία του αγωνίσματος οι ΛΕΩΝΙΔΑΣ ο Ρόδιος με 4 νίκες, ΧΙΟΝΙΣ ο Σπαρτιάτης με 3, ΚΡΙΣΩΝ από την Ιμέρα της Σικελίας με 3, και ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ο Σαλαμίνιος με 3.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΔΙΑΥΛΟΣ: δρόμος ταχύτητας, με διπλή διαδρομή του σταδίου, απόσταση δηλαδή 1200 ποδιών.
Εισήχθη στους Ολυμπιακούς Αγώνες στη 14η Ολυμπιάδα ( -724 ).
Πρώτος Ολυμπιονίκης του Διαύλου ήταν ο ΥΠΙΝΟΣ από την Πίσα της Πελοποννήσου, και πολυνίκες οι ΛΕΩΝΙΔΑΣ ο Ρόδιος με 4 νίκες, ΧΙΟΝΙΣ ο Σπαρτιάτης με 3, και ΦΙΛΙΝΟΣ ο Κώος με 3.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΔΟΛΙΧΟΣ: ( μακρός ). Δρόμος αντοχής 7 έως 24 σταδίων. Τις περισσότερες φορές η απόσταση ήταν καθορισμένη στα 20 στάδια, ( 3845 περίπου μ.)  Εισήχθη στην 15η Ολυμπιάδα ( -720 ).
Πρώτος Ολυμπιονίκης του Δολίχου ήταν ο ΑΚΑΝΘΟΣ ο Σπαρτιάτης, και πολυνίκες οι ΓΡΑΟΣ από την Βυθινία με 3 νίκες, ΔΡΟΜΕΥΣ από την Στυμφαλία με 2 και ΕΡΓΟΤΕΛΗΣ από την Ιμέρα με 2.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΠΕΝΤΑΘΛΟΝ: Αποτελείτο από πέντε αγωνίσματα: το άλμα, τον δρόμο, το ακόντιο, το δίσκο και την πάλη. Τα τρία πρώτα αγωνίσματα  θεωρούντο ελαφρά και τα δύο τελευταία βαρέα.
Ο νικητής του πεντάθλου θεωρείτο και ο πιο σπουδαίος Ολυμπιονίκης. Άγνωστος παραμένει ο τρόπος ανακήρυξης του πενταθλητή. Εισήχθη στην 18η Ολυμπιάδα  ( -708 )
Πρώτος Ολυμπιονίκης του Πεντάθλου ήταν ο Σπαρτιάτης ΛΑΜΠΙΣ και πολυνίκες οι ΦΙΛΟΜΒΡΟΤΟΣ ο Σπαρτιάτης με 3 νίκες, ΘΕΟΠΟΜΠΟΣ ο Ηραίος με 2, ΑΙΛΙΟΣ ΓΡΑΝΙΑΝΟΣ ο Σικυώνιος με 2 και ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ο Σαλαμίνιος με 2.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΑΛΜΑ: Στην Ολυμπία το άλμα αποτελούσε πάντα αγώνισμα του Πεντάθλου.
Κατά την εκτέλεση του άλματος πού ήταν άνευ φοράς, οι αθλητές χρησιμοποιούσαν λίθινα ή μολύβδινα βάρη τους αλτήρες προκειμένου να εξασφαλίσουν οι άλτες καλύτερη επίδοση. Οι αλτήρες ήταν διαφόρων τύπων, καί το βάρος τους κυμαινόταν από 1600 έως 2000 γραμμάρια περίπου.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΔΙΣΚΟΣ: Στους Ολυμπιακούς Αγώνες ο δίσκος αποτελούσε πάντα αγώνισμα του Πεντάθλου.
 Οι δίσκοι που χρησιμοποιούσαν οι δισκοβόλοι αρχικά ήταν λίθινοι, αργότερα όμως ήταν από χαλκό, μολύβι ή σίδερο. Όπως και σήμερα ήταν στρογγυλοί και το βάρος τους ήταν 1250 γραμμάρια περίπου.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΑΚΟΝΤΙΟ: Στην Ολυμπία το ακόντιο αποτελούσε πάντα αγώνισμα του Πεντάθλου.
Το ακόντιο είχε μήκος 1,50 – 2 μ., με μυτερή την άκρη του, χωρίς μεταλλική αιχμή. 
Μία λουρίδα από δέρμα, η λεγόμενη αγκύλη, μήκους 0,40 μ. σχημάτιζε θηλειά στο κέντρο βάρους του ακοντίου. Στη θηλειά αυτή ο αθλητής περνούσε το δείκτη και το μέσο δάκτυλο του χεριού.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΠΑΛΗ: Από τα πιο αγαπημένα αγωνίσματα στην αρχαία Ελλάδα.
Οι αθλητές της πάλης αγωνίζονταν με το σώμα γυμνό αλειμμένο με λάδι, και υπήρχαν δύο είδη :
η ορθία πάλη ή σταδαία πάλη και η αλίνδησις ή κάτω πάλη. Στην πρώτη αρκούσε ο παλαιστής να ρίξει κάτω τον αντίπαλό του τρεις φορές ( τριακτήρ ). Στη δεύτερη μετά την πτώση εξακολουθούσε ο αγώνας μέχρι ο ένας εκ των δύο αντιπάλων να παραδεχτεί την ήττα του. Εισήχθη στην 18η Ολυμπιάδα  ( -708 ) ως αγώνισμα του Πεντάθλου αλλά και ώς ανεξάρτητο. Πρώτος Ολυμπιονίκης της Πάλης ήταν ο Σπαρτιάτης ΕΥΡΥΒΑΤΟΣ και πολυνίκες οι ΙΠΠΟΣΘΕΝΗΣ ο Σπαρτιάτης με 5 νίκες, ΜΙΛΩΝ ο Κροτωνιάτης με 5 και ΕΤΟΙΜΟΚΛΗΣ ο Σπαρτιάτης με 4. Ο ΜΙΛΩΝ ο Κροτωνιάτης, έγινε θρύλος αφού κατέκτησε 1 νίκη στην Πάλη Παίδων και 5 στην Πάλη Ανδρών στην Ολυμπία, 7 νίκες στα Πύθια, 9 στα Νέμεα και 10 στα Ίσθμια.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΠΥΓΜΗ ( πυγμαχία ): Δημοφιλέστατο και αυτό αγώνισμα. Εισήχθη στην 23η Ολυμπιάδα  ( -688 ). Οι αντίπαλοι αγωνίζονταν έως ότου ο ένας από τους δύο πέσει αναίσθητος ή παραδεχτεί την ήττα του. Οι αθλητές φορούσαν στα χέρια τους ιμάντες, από λεπτό δέρμα βοδιού. Αργότερα, πρόσθεσαν λουρίδες από σκληρό δέρμα και στο εσωτερικό έβαζαν μαλλί. Στα ρωμαϊκά χρόνια ακολουθώντας τις βάρβαρες συνήθειες των κατακτητών, οι πυγμάχοι χρησιμοποιούσαν ένα γάντι ενισχυμένο με σίδερο και μολύβι. Πρώτος Ολυμπιονίκης της Πυγμαχίας ήταν ο ΟΝΟΜΑΣΤΟΣ από την Σμύρνη και πολυνίκες οι ΤΙΣΑΝΔΡΟΣ από τη Νάξο της Σικελίας με 4 νίκες ο ΕΥΘΥΜΟΣ ο Λοκρός με 3 και ο ΔΗΜΟΚΡΑΤΗΣ από το Μαίανδρο της Μικράς Ασίας με 3. Θρυλικοί πυγμάχοι όμως, έμειναν στην ιστορία ο ΘΕΑΓΕΝΗΣ ο Θάσιος, με 1 νίκη στην Πυγμαχία και 1 στο Παγκράτιο, ο ΔΙΑΓΟΡΑΣ ο Ρόδιος με 1 νίκη και ο ΜΕΛΑΝΚΟΜΑΣ ο Κάριος, με 1 νίκη και αυτός.
Άλλος πυγμάχος πού το όνομά του έγραψε ιστορία, είναι ο ΒΑΡΑΣΔΑΤΗΣ ο Αρμένιος, αφού είχε την τιμή να είναι ο τελευταίος καταγεγραμμένος Ολυμπιονίκης ( 287η Ολυμπιάς του 369 ).

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΠΑΓΚΡΑΤΙΟΝ: Από τα πιο θεαματικά αγωνίσματα το παγκράτιο ήταν συνδυασμός πυγμής και πάλης. Οι παγκρατιαστές έπρεπε να συνδυάζουν ταυτόχρονα τα προσόντα των παλαιστών και των πυγμάχων, καί υπήρχαν αυστηροί κανόνες διεξαγωγής του. Εισήχθη στην 33η Ολυμπιάδα  ( -648). Πρώτος Ολυμπιονίκης του Παγκράτιου ήταν ο ΛΥΓΔΑΜΙΣ ο Συρακούσιος. Πολυνίκες οι ΑΡΡΙΧΙΩΝ από την Φιγάλεια της Πελοποννήσου ΔΩΡΙΕΥΣ ο Ρόδιος, ΣΩΣΤΡΑΤΟΣ ο Σικυώνιος και ΑΣΤΥΑΝΑΞ ο Μιλήσιος, όλοι με 3 νίκες.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΟΠΛΙΤΗΣ ΔΡΟΜΟΣ: Δρόμος ταχύτητας, όπου ο δρομέας έτρεχε φορώντας χάλκινη αμυντική πανοπλία ( κράνος, κνημίδες, ασπίδα ). Η διαδρομή του οπλίτη δρόμου ήταν 2 στάδια, αν και αναφέρονται περιπτώσεις 4 σταδίων. Εισήχθη στην 65η Ολυμπιάδα ( -520 ). Πρώτος Ολυμπιονίκης τού Οπλίτη Δρόμου ήταν ο ΔΗΜΑΡΕΤΟΣ ο Ηραίος και πολυνίκες οι ΛΕΩΝΙΔΑΣ ο Ρόδιος με 4 νίκες, ΔΗΜΑΡΕΤΟΣ ο Ηραίος μέ 2, καί ΦΡΙΚΙΑΣ από την Πελλίνα της Θεσσαλίας, με 2.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΑΡΜΑΤΟΔΡΟΜΙΕΣ: Οι ηνίοχοι δεν ήταν οι ιδιοκτήτες των αλόγων. Η νίκη, όμως, ανήκε στους ιδιοκτήτες οι οποίοι στέφονταν νικητές,ενώ για τον ηνίοχο το βραβείο ήταν μία μάλλινη ταινία που ο ιδιοκτήτης του ίππου του έδενε στο μέτωπο. Για το λόγο αυτό στην Ολυμπία έχομε ονόματα γυναικών που αναφέρονται ως νικητές στις αρματοδρομίες.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΤΕΘΡΙΠΠΟΝ: Δίτροχο άρμα, συρόμενο από τέσσερα ίππους. Το μήκος της διαδρομής ήταν δώδεκα γύροι του ιπποδρόμου. Εισήχθη στην 25η Ολυμπιάδα  ( -680 ). Πρώτος Ολυμπιονίκης του Τεθρίππου ήταν ο ΠΑΓΩΝΟΣ ο Θηβαίος. Πολυνίκες οι ΕΥΑΓΟΡΑΣ ο Σπαρτιάτης και ΚΑΛΛΙΑΣ ο Αθηναίος με 3 νίκες και οι δύο. Την 91η Ολυμπιάδα ( -416 ) την νίκη κατέκτησε ο διαβόητος Αθηναίος στρατηγός ΑΛΚΙΒΙΑΔΗΣ.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

ΑΠΗΝΗ: Άρμα συρόμενο από δύο ημίονους.
Εισήχθη στην 70η Ολυμπιάδα  ( -500 ) και διεξήχθη μόνο σε 4 Ολυμπιάδες.
 Πρώτος Ολυμπιονίκης της Απήνης ήταν ο ΘΕΡΣΙΟΣ ο Θεσσαλός.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΣΥΝΩΡΙΣ: Άρμα συρόμενο από δύο ίππους.
Εισήχθη στην 93η Ολυμπιάδα  ( -408 )
Πρώτος Ολυμπιονίκης της Συνωρίδος ήταν ο ΕΥΑΓΟΡΑΣ ο Ηλείος.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΤΕΘΡΙΠΠΟΝ ΠΩΛΙΚΟΝ: Άρμα, συρόμενο από τέσσερις πώλους. Το μήκος της διαδρομής ήταν οκτώ γύροι του ιπποδρόμου.
Εισήχθη στην 121η Ολυμπιάδα  ( -296 )
Πρώτος Ολυμπιονίκης του Τεθρίππου Πωλικού ήταν ο ΤΛΑΣΙΜΑΧΟΣ ο Αμβρακιώτης.
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

ΣΥΝΩΡΙΣ ΠΩΛΙΚΗ: Άρμα, συρόμενο από δύο πώλους.
Εισήχθη στην 129η Ολυμπιάδα  ( -264 )
Πρώτος Ολυμπιονίκης τής Συνωρίδος Πωλικής ήταν ο ΒΕΛΙΣΤΙΧΗΣ ο Μακεδών.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΑΡΜΑ ΤΕΛΕΙΟΝ: Διεξήχθη μόνο μία φορά κατά την 211η Ολυμπιάδα ( 65 ) για να στεφανωθεί νικητής ο Ρωμαίος αυτοκράτωρ ΝΕΡΩΝ.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΔΕΚΑΠΩΛΟΝ: Διεξήχθη μόνο μία φορά κατά την 211η Ολυμπιάδα ( 65 ) για να στεφανωθεί νικητής ο Ρωμαίος αυτοκράτωρ ΝΕΡΩΝ.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΙΠΠΟΔΡΟΜΙΑ ΚΕΛΗΤΩΝ:  Αγώνισμα με αναβάτη σε άλογο που έκανε έξι φορές το γύρο του ιπποδρόμου. Ο αναβάτης ίππευε γυμνός, δίχως εφίππιο και αναβολείς κρατώντας το μαστίγιο και τα ηνία, και όπως στις αρματοδρομίες νικητής ήταν ο ιδιοκτήτης του ίππου, καί όχι ο αναβάτης.
Εισήχθη στην 33η Ολυμπιάδα  ( -648 )
Πρώτος Ολυμπιονίκης τής Ιπποδρομίας Κελήτων ήταν η ΚΡΑΞΙΛΑ από την Θεσσαλία..

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΚΑΛΠΗ:  Αγώνισμα με αναβάτη σε φοράδα.
Διεξήχθη μόνο μία φορά κατά την 71η Ολυμπιάδα ( -469 ) και νικητής ήταν ο ΠΑΤΑΙΚΟΣ από την Δύμη της Πελοποννήσου.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΙΠΠΟΔΡΟΜΙΑ ΠΩΛΩΝ: Αγώνισμα με αναβάτη σε πώλο.
Εισήχθη στην 131η Ολυμπιάδα  ( -256 )
Πρώτος Ολυμπιονίκης τής Ιπποδρομίας Πώλων ήταν ο ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ από την Θεσσαλία.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΑΓΩΝΑΣ ΚΗΡΥΚΩΝ: Εισήχθη στην 96η Ολυμπιάδα  ( -396 )
Πρώτος Ολυμπιονίκης του Αγώνα Κηρύκων ήταν ο ΚΡΑΤΗΣ ο Ηλείος και πολυνίκης ο ΒΑΛΕΡΙΟΣ ΕΚΛΕΚΤΟΣ από την Σινώπη της Μ. Ασίας, με 4 νίκες.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΑΓΩΝΑΣ ΣΑΛΠΙΓΚΤΩΝ: Εισήχθη στην 96η Ολυμπιάδα  ( -396 )
Πρώτος Ολυμπιονίκης του Αγώνα Σαλπιγκτών ήταν ο ΤΙΜΑΙΟΣ ο Ηλείος και πολυνίκης ο ΗΡΟΔΩΡΟΣ ο Μεγαρεύς με 10 νίκες σε 10 συνεχόμενες Ολυμπιάδες από την 113η έως την 122η.
Σπουδαίος άθλος που δεν μειώνεται καθόλου από το γεγονός ότι το αγώνισμα πού μετείχε του έδινε την δυνατότητα να έχει δυνάμεις για τόσα πολλά χρόνια.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΑΓΩΝΑΣ ΚΙΘΑΡΩΔΩΝ: Διεξήχθη μόνο μία φορά κατά την 211η Ολυμπιάδα ( 65 ) για να στεφανωθεί νικητής ο Ρωμαίος αυτοκράτωρ ΝΕΡΩΝ.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΑΓΩΝΑΣ ΤΡΑΓΩΔΩΝ: Διεξήχθη μόνο μία φορά κατά την 211η Ολυμπιάδα ( 65 ) για να στεφανωθεί νικητής ο Ρωμαίος αυτοκράτωρ ΝΕΡΩΝ.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΣΤΑΔΙΟ ΠΑΙΔΩΝ: Εισήχθη στους Ολυμπιακούς Αγώνες στη 37η Ολυμπιάδα ( -632 ).
Πρώτος Ολυμπιονίκης του Σταδίου Παίδων ήταν ο ΠΟΛΥΝΕΙΚΗΣ ο Ηλείος.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΠΑΛΗ ΠΑΙΔΩΝ: Εισήχθη στους Ολυμπιακούς Αγώνες στη 37η Ολυμπιάδα ( -632 ).
Πρώτος Ολυμπιονίκης της Πάλης Παίδων ήταν ο ΙΠΠΟΣΘΕΝΗΣ ο Σπαρτιάτης, ο οποίος κατέκτησε και 5 νίκες στην Πάλη Ανδρών.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΠΕΝΤΑΘΛΟ ΠΑΙΔΩΝ: Διεξήχθη μόνο μία φορά κατά την 38η Ολυμπιάδα ( -628 ), και νικητής ήταν ο ΕΥΤΕΛΙΔΑΣ ο Σπαρτιάτης.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΠΥΓΜΑΧΙΑ ΠΑΙΔΩΝ: Εισήχθη στους Ολυμπιακούς Αγώνες στη 41η Ολυμπιάδα ( -616 ).
Πρώτος Ολυμπιονίκης της Πυγμαχίας Παίδων ήταν ο ΦΙΛΥΤΑΣ ο Συβαρίτης.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΠΑΓΚΡΑΤΙΟ ΠΑΙΔΩΝ: Εισήχθη στους Ολυμπιακούς Αγώνες στη 145η Ολυμπιάδα ( -200 ).
Πρώτος Ολυμπιονίκης του Παγκρατίου Παίδων ήταν ο ΦΑΙΔΙΜΟΣ από την Τρωάδα της Μ. Ασίας

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s