Βάζουν ζητήματα εκμάθησης τουρκικών αλλά και θρησκευτικών.

Γιώργος Κουβαράς

Ερευνητική δημοσιογραφία από έναν βραβευμένο ρεπόρτερ με πολυετή θητεία στο ρεπορτάζ από τις Βρυξέλλες για το Μέγκα και τα «Νέα», αλλά και πείρα στις εκπομπές έρευνας που παρουσιάζει τα τελευταία 10 χρόνια (Κόκκινο Πανί με τον Παύλο Τσίμα και τον Τάσο Τέλλογλου, Στριπτίζ με τον Τάσο Τέλλογλου, Ευρώπη-Εξπρές, Transit, Focus, Eurodoc).

Θέμα θεσμοθέτησης της εκμάθησης της τουρκικής γλώσσας με την επαναλειτουργία των τουρκικών σχολείων που έκλεισαν το 1971 εγείρει μέσω του newstime.gr η μουσουλμανική κοινότητα της Κω. Είναι η πρώτη φορά που ακούγεται με τόσο ηχηρή φωνή το αίτημα τους ενώ υποστηρίζουν ακόμα ότι θα ήταν καλύτερα να διδάσκονται τα παιδιά των μουσουλμάνων τη θρησκεία τους σε ιδιαίτερο μάθημα στα σχολεία, αντί να βγαίνουν έξω την ώρα των θρησκευτικών. «Δεν είμαστε μειονότητα, είμαστε ίσοι πολίτες, αλλά το ζήτημα της εκμάθησης της τουρκικής γλώσσας εκκρεμεί…» διευκρινίζει ο Πρόεδρος του μουσουλμανικού Συλλόγου «η αδελφότης» Μασλούμ Παϊζάνογλου.

Το Newstime έζησε μια βδομάδα με τους τουρκόφωνους μουσουλμάνους στο χωριό Πλατάνι που παλιά είχε την ονομασία Κερμεντές. Ένα οδοιπορικό που πραγματοποιείται σε μια εποχή όπου από τον περασμένο Μάιο επιχειρείται να στηθεί στο Συμβούλιο της Ευρώπης θέμα «τουρκικής μειονότητας στην Κω και στη Ρόδο» ενώ το πιο εντυπωσιακό είναι ότι στην προσπάθεια αυτή με υποκινητή τον ελβετό βουλευτή Ανδρέα Γκρός, πρωτοστατεί και ο ελληνοκύπριος βουλευτής του ΔΗΣΥ Χρήστος Πουργουρίδης. Την ίδια ώρα η περίεργη υπόθεση κατασκοπείας με την σύλληψη 2 Τούρκων που κατάγονται από την μουσουλμανική κοινότητα της Κω με την κατηγορία ότι πουλούσαν μυστικά στην Ελλάδα, στην απέναντι όχθη στην Αλικαρνασσό, στο Μπόντρουμ, καλύπτεται από πέπλα μυστηρίου . Το Newstime αναζήτησε τα ίχνη των λεγόμενων «κατασκόπων» και εξασφάλισε αποκαλυπτικές συνεντεύξεις που θα δημοσιεύσει τις επόμενες ημέρες.

Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ στα Δωδεκάνησα Γιώργος Νικητιάδης μίλησε για τους τρόπους με τους οποίους έχει αντιδράσει η ελληνική πλευρά, κάλεσε τους βουλευτές που υπογράφουν το ψήφισμα περί «τουρκικής μειονότητας» στο Συμβούλιο της Ευρώπης να επισκεφθούν τη Ρόδο και την Κω για να διαπιστώσουν την κατάσταση που επικρατεί, και χαρακτήρισε «ύποπτη» την υπόθεση κατασκοπείας που εγείρει η Τουρκία.

Κερντεμές ή Πλατάνι.

Το Πλατάνι βρίσκεται μερικά χιλιόμετρα από το κέντρο της Κω και είναι το τελευταίο χωριό πριν τον αρχαιολογικό χώρο του Ασκληπιείου. Σε αυτό το χωριό ζει η πλειοψηφία των τουρκόφωνων μουσουλμάνων της Κω που υπολογίζονται στους 1500. Οι περισσότεροι μας είπαν ότι κανείς δεν τους ρώτησε για την αλλαγή του ονόματος του χωριού που λεγόταν για εκατοντάδες χρόνια Κερντεμές. Το όνομα Πλατάνι προήλθε από ένα τεράστιο πλατάνι στην πλατεία μπροστά από το τουρκικό εστιατόριο Arab. Οι μουσουλμάνοι στο Πλατάνι συμβιώνουν αρμονικά με τους έλληνες χριστιανούς και τίποτα δεν δείχνει το παραμικρό πρόβλημα. Εξάλλου είναι πάρα πολλοί οι μικτοί γάμοι ενώ όλοι σχεδόν έχουν υπηρετήσει στον ελληνικό στρατό.

Το μόνο πρόβλημα είναι η έλλειψη τουρκικών σχολείων τονίζουν σχεδόν όλοι, ενώ και ο Σερίφ Δαμάτογλου Σουκρί, ο ιμάμης του νησιού είναι αδελφικός φίλος του Δεσπότη, ενώ και με τους υπόλοιπους ιερείς διατηρεί στενές σχέσεις. Ο Κατρί Μαμίς ζει στον μαχαλά των μουσουλμάνων στο Πλατάνι που ήρθαν στη Κω από την Κρήτη. Έμαθε τα τούρκικα από την μάνα του την Ζεερά που συνεχίζει να τα μαθαίνει στα 9 της εγγόνια.

«Είμαι γεννηθείς το ΄64 και εγώ δεν πρόλαβα να πάω σε τουρκικό σχολείο, όταν πηγαίνω στην Τουρκία και μιλάω τουρκικά καταλαβαίνουν την προφορά μου», μας λέει ο Κατρί Μαμίς, ενώ αντίθετα η 95χρονη μητέρα του θα μας πει ότι δεν κατάφερε να μιλήσει ποτέ καλά ελληνικά.

Η Αλικαρνασός και το Τουργκουτ Ράϊς στα τουρκικά παράλια φαίνονται με γυμνό μάτι από το πλατάνι της Κω. Πού αισθάνονται πιο κοντά οι τουρκόφωνοι μουσουλμάνοι του νησιού;
Οι περισσότεροι μας είπαν ότι πηγαίνουν στην Τουρκία μόνο για διακοπές ή για να δουν τους συγγενείς τους. «Εμείς αναζητούμε και τις ρίζες μας την ιστορία του Κεμάλ Ατατούρκ…» θα δηλώσει στην κάμερα ο 20χρονος Σουλεϊμάν και κάποιοι τον αγριοκοίταξαν!!!

Την Παρασκευή μέρα προσευχής το τζαμί θα γεμίσει. Οι περισσότεροι ηλικιωμένοι. Ο γιός του Κατρί Μαμίς ο Αράς θα ομολογήσει ότι δεν πηγαίνει συχνά και σπάνια προσεύχεται. Είναι αλήθεια ότι οι περισσότεροι νέοι μουσουλμάνοι έχουν μια κοσμοπολίτικη εμφάνιση ζουν στην Κω μια σύγχρονη ζωή ενώ δεν είδαμε πουθενά κορίτσια με τις παραδοσιακές μαντήλες.

Την Τετάρτη το βράδυ όταν έπαιξε ο Ολυμπιακός με την τουρκική Εφέν Πίλς στο μπάσκετ όλες οι τηλεοράσεις ήταν συντονισμένες σε τουρκικά κανάλια. Τα καφενεία γεμάτα.

«Δεν ξέρουμε τι να διαλέξουμε να υποστηρίξουμε, είμαστε και με τις δύο ομάδες όπως είναι και η ζωή μας» μας λέει αυθόρμητα ο Ασάτ, ενώ κάποιοι μας είπαν ότι οι περισσότερες κόντρες γίνονται στο ποδόσφαιρο καθώς η πλειοψηφία των μουσουλμάνων της Κω υποστηρίζει την Φενερμπαχτσέ…

ΠΗΓΗ