Της ΕΛΕΝΗΣ ΚΩΣΤΑΡΕΛΟΥ

Το πιο σφιχτό Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης καταθέτει σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ενωση η ελληνική κυβέρνηση, ευελπιστώντας να εξοικονομήσει έσοδα και δαπάνες 11,4 δισ. ευρώ μόνο φέτος.

Με στόχο να «πιάσει» 23,6 δισ. στην τριετία 2010-2012, η κυβέρνηση φέρεται αποφασισμένη να εκπληρώσει πάση θυσία τους στόχους «κι αν χρειαστεί, να παρθούν περαιτέρω μέτρα», όπως είπε χαρακτηριστικά ο υπουργός Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου, αναφερόμενος στο «εναλλακτικό σχέδιο Β», στην περίπτωση που υπάρξουν δυσκολίες κατά την εφαρμογή του βασικού σχεδίου.

Κι ενώ οδεύουμε προς το άρθρο 104, παράγραφος 9, πρέπει να συνηθίσουμε και τις μηνιαίες επισκέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που θα παρακολουθεί αν υλοποιείται το πρόγραμμα. Υπό τη δαμόκλειο σπάθη της παραμένει πάντα ανοιχτό το σενάριο των πιο «σκληρών μέτρων» του σεναρίου Β. Στο προσεχές τετράμηνο, πάντως, αναμένεται κορύφωση της αγωνίας, καθώς στη λήξη του τοποθετείται η πρώτη μεγάλη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δηλαδή το πρώτο κρας τεστ σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ενωσης και αγορών.

Το Πρόγραμμα Σταθερότητας, που εγκρίθηκε χθες από το υπουργικό συμβούλιο και συζητείται στη Βουλή, εμπεριέχει 14 κρίσιμα σημεία για την πορεία της ελληνικής οικονομίας στην προσεχή τριετία:

1. Τα μέτρα των 23,6 δισ. ευρώ επιμερίζονται σε 9,7 δισ. ευρώ φέτος, 7,2 δισ. το 2011 και 6,7 δισ. το 2012.

2. Φέτος εξοικονομούνται 11,4 δισ. ευρώ. Τα 7,74 δισ. ευρώ προέρχονται από τα έσοδα, τα 3,68 από την περικοπή δαπανών, με συνυπολογισμό 3,5 δισ. από τις αυξημένες δαπάνες και των εσόδων 5,75 δισ. στην τριετία (2,3% ΑΕΠ) από αποκρατικοποιήσεις. Διαπιστώνουμε ότι η πλάστιγγα γέρνει στο σκέλος των εσόδων, καθώς είναι διπλάσια από τις περικοπές δαπανών. Γεγονός το οποίο ο υπουργός Οικονομικών απέδωσε στη μη εφαρμογή νέου τρόπου κατάρτισης του προϋπολογισμού (αξιολόγηση εκ του μηδενός) και στην ανακατανομή των δαπανών. Συνολικά οι δαπάνες καλύπτουν φέτος το 51,1% του ΑΕΠ και τα έσοδα το 42,4%. Το 2011 τα ποσοστά διαμορφώνονται σε 49,6% και 44% αντίστοιχα, το 2012 σε 48,2% και 45,4% και το 2013 πλησιάζουν το 47,7% οι δαπάνες και το 45,7% τα έσοδα.

3. Το έλλειμμα από τα 30.499 εκατ. ευρώ το 2009 (12,7% του ΑΕΠ) μειώνεται στα 20.830 εκατ. ευρώ φέτος (8,7%), 13.609 εκατ. του χρόνου (5,6%) και 6.934 εκατ. ευρώ το 2012 (2,8%), με στόχο να πέσει στα 5.077 εκατ. (2%) το 2013.

Υπάρχουν και χειρότερα

4.Το απαισιόδοξο σενάριο Β προβλέπει ένα μαξιλάρι (από έσοδα και δαπάνες) της τάξης του 0,2%, ήτοι 479 εκατ. ευρώ, στην περίπτωση που δεν επιτευχθεί το βασικό σχέδιο. Το σενάριο Β προβλέπει και επιπλέον μέτρα 0,3% το 2011, ήτοι 729 εκατ. ευρώ, και 0,3% το 2012, ήτοι 743 εκατ. ευρώ.

5.Η δέσμευση πιστώσεων 10% ανά μήνα από τα υπουργεία και τις ΔΕΚΟ μεταφράζεται σε ένα ακόμα μαξιλάρι περίπου 1 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τον υπουργό, αποδεσμεύεται μόνο το 90% των πιστώσεων σε μηνιαία βάση, προκειμένου να υπάρχουν χρήματα, στην περίπτωση που κάτι δεν πάει καλά με τα έσοδα ή τις δαπάνες.

700 εκατ. από την αυτοτελή

6. Στο 1,1 δισ. ευρώ υπολογίζουν τα έσοδα από τη νέα κλίμακα. Εξ αυτών, περίπου 700 εκατ. θα προέλθουν από την κατάργηση της αυτοτελούς φορολόγησης, 200 εκατ. από τις αλλαγές στις φοροαπαλλαγές και άλλα 200 εκατ. από την ενιαία τιμαριθμοποιημένη προοδευτική φορολογική κλίμακα. Εν τούτοις, αρμόδιοι παράγοντες του υπουργείου μιλούν και πάλι για υποεκτίμηση των κονδυλίων, τονίζοντας πως μόνον από τις αποδείξεις υπολογίζουν έσοδα 800 εκατ. ευρώ, πλέον του κέρδους 5% από τη φορολόγηση των περίπου 700.000 ατομικών επιχειρήσεων.

7.Το συνολικό κονδύλι των φορολογικών εσόδων φτάνει στα 4,86 δισ. ευρώ, προερχόμενο από εισόδημα, ποτά, τσιγάρα, ακίνητα, κινητά, καύσιμα, έκτακτη εισφορά και φοροδιαφυγή.

8. Το σύνολο των φόρων υπολογίζεται σε 21,5% του ΑΕΠ φέτος, 22% το 2011, 22,7% το 2012 και 22,7% το 2013. Το βάρος παραμένει στους έμμεσους φόρους, με ποσοστά 12,1% φέτος, 12,5% του χρόνου, 12,8% το 2012 και 12,8% το 2013. Ενώ οι άμεσοι καλύπτουν το 9% του ΑΕΠ φέτος, 9,1% του χρόνου, 9,5% το 2012 και 9,5% το 2013.

9. Πλέον των φορολογικών προσδοκούν και έσοδα 2,88 δισ. ευρώ από την εισφοροδιαφυγή, τις εισροές από την Ευρωπαϊκή Ενωση μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και την ενίσχυση ρευστότητας τραπεζών (πλέον επιστροφής 3,8 δισ. ευρώ).

 Φεβρουάριο το φορολογικό

10. Τα κυριότερα φορολογικά μέτρα, όπως θα αποτυπωθούν στο φορολογικό νομοσχέδιο το οποίο θα κατατεθεί στη Βουλή τέλη Φεβρουαρίου, αφορούν: ενιαία τιμαριθμοποιημένη προοδευτική φορολογική κλίμακα, κατάργηση αυτοτελούς φορολόγησης, κατάργηση των περισσότερων απαλλαγών για ατομικά εισοδήματα και εταιρικά κέρδη, φορολόγηση των διανεμόμενων κερδών βάσει κλίμακας και τη μείωση για τα επανεπενδυόμενα εταιρικά κέρδη, επαναφορά ΦΜΑΠ και φόρου κληρονομιών (σήμερα στη Βουλή το νομοσχέδιο), φόρου υπεραξίας σε off shore, κατάργηση Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων, καθολικό «πόθεν έσχες» (συνολικό προφίλ εισοδήματος και περιουσίας), καθώς και ηλεκτρονική δήλωση εισοδήματος για φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις.

11. Περικόπτουν δαπάνες 3,68 εκατ. ευρώ, με το βάρος να πέφτει στην περικοπή κατά 10% του κονδυλίου επιδομάτων (σ.σ.: μείωση και πάνω από 10% για υψηλά εισοδήματα ή μηδενική για τα χαμηλά), ήτοι 650 εκατ. ευρώ, τις προμήθειες νοσοκομείων 1,4 δισ., τις επιχορηγήσεις στα ασφαλιστικά ταμεία 540 εκατ. και τις αμυντικές δαπάνες 457 εκατ. ευρώ. Παραμένει η αναστολή των προσλήψεων πλην τομέων παιδείας, υγείας και ασφάλειας, ενώ το 2011 θα ισχύει ο κανόνας της 1 πρόσληψης ανά 5 απολύσεις. Ενώ προωθείται εντός του πρώτου εξαμήνου του έτους η Ενιαία Αρχή Πληρωμών στο Δημόσιο.

12. Η αύξηση 3,5 δισ. από δαπάνες αφορά κυρίως 1 δισ. στην εκπαίδευση, 800 εκατ. στο ΠΔΕ και 500 εκατ. από επίδομα κοινωνικής συνοχής, ενώ βαραίνουν και 600 εκατ. από πληρωμές τόκων.

13. Στο τραπέζι των συζητήσεων για αποκρατικοποιήσεις και μετοχοποιήσεις, μερικές ή συνολικές, μπαίνει το σύνολο της περιουσίας του Δημοσίου. Σύμφωνα με το υπουργείο, η περιουσία του υπολογίζεται σε 9,22 δισ. ευρώ μόνον από τις εισηγμένες στο Χρηματιστήριο εταιρείες. Σε αυτές δεν συμπεριλαμβάνονται: περιφερειακοί αερολιμένες, Helexpo, ΕΤΑ, ακίνητα Ολυμπιακών Αγώνων, ΚΕΔ, ΟΣΕ και ΟΔΙΕ. Πάντως, ο υπουργός διέψευδε χθες συζητήσεις περί πώλησης του 100% του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου.

14. Καθιερώνεται μηνιαίος έλεγχος του προϋπολογισμού από διμερείς ομάδες εργασίας του υπουργείου Οικονομικών με κάθε υπουργείο, υποβάλλονται τριετείς προϋπολογισμοί από όλα τα υπουργεία αρχής γενομένης από αυτό τον μήνα, συγκροτείται στη Βουλή Ειδικό Σώμα Ελέγχου του προϋπολογισμού ανεξαρτητοποιείται η ΕΣΥΕ και αξιοποιείται το πληροφοριακό σύστημα.

* Χθες το βράδυ ο κ. Παπακωνσταντίνου είχε συνάντηση με την Ισπανίδα ομόλογό του. *

Τα 10 πιο καίρια φορολογικά μέτρα

1 Ενιαία τιμαριθμοποιημένη προοδευτική φορολογική κλίμακα

2 Κατάργηση αυτοτελούς φορολόγησης

3 Κατάργηση περισσότερων φοροαπαλλαγών για ατομικά εισοδήματα και εταιρικά κέρδη

4 Στη φορολογική κλίμακα τα διανεμόμενα κέρδη

5 Μείωση φορολόγησης για επανεπενδυόμενα εταιρικά είδη

6 Επαναφορά προοδευτικού ΦΜΑΠ και φόρου κληρονομιών – κληροδοσιών

7 Φόρος υπεραξίας σε off shore

8 Κατάργηση ΚΒΣ

9 Καθολικό «πόθεν έσχες» με προφίλ εισοδημάτων και περιουσιών.

10 Υποχρεωτική ηλεκτρονική δήλωση εισοδήματος για φυσικά πρόσωπα και εταιρείες 

πηγη