Η μαρτυρία στήν οποία τώρα θά αναφερθούμε, είναι η μόνη πού έχουμε συναντήσει νά φθάνει μέχρι τά άδυτα του χώρου του Αγίου Φωτός, εκεί πού ανθρώπινο μάτι στην δεδομένη στιγμή δεν μπορεί να εισχωρήσει, πλην ενός, πού είναι ο ίδιος ο Πατριάρχης .
Από το βιβλίο «ΕΙΔΑ ΤΟ ΑΓΙΟ ΦΩΣ », του γνωστού Κύπριου Αρχιμανδρίτου π.Σάββα Αχιλέως θα δανεισθούμε τώρα αυτή την περιγραφή.
Βασίζεται σε μία συνέντευξη πού είχε δώσει πρό ετών, ο τότε φύλακας του Παναγίου Τάφου π. Μητροφάνης (έχει κοιμηθεί ήδη), και ο οποίος, παρ΄όλο πού ήταν φύλακας εξ΄απορρήτων του Παγκόσμιου αυτού προσκυνήματος και διαρκούς θαύματος, εν τούτοις διατηρούσε κάποια ίχνη καλόπιστης αμφιβολίας, επιζητώντας όμως να βρεί την αλήθεια.
Τό περιστατικό συνέβη τό 1926 , επί Πατριάρχου Ιεροσολύμων Δαμιανού τού Α΄.
Ας δούμε το σχετικό κείμενο.
Greek National Pride 
Φίλοι, πείτε μου παρακαλώ, το πιστεύετε αυτό με το άγιο φως ή μου κάνετε πλάκα; Κάποτε το πίστευα και εγώ. Δεν πάει πουθενά ο Ελληνισμός με τις απάτες και τα ψέματα. Φτάσαμε στο παρα πέντε. Το έχουμε καταλάβει; Το φως είναι απάτη, υπάρχει χημικός τρόπος, με ρύθμιση του χρόνου ανάφλεξης. Σας το είπα, το έκαναν και οι Καθολικοί και το σταμάτησαν. Είναι πάρα πολύ παλαιό τρικ.
Δείτε και τα βίντεο με μαρτυρίες:
Αν το πιστεύουμε εμείς η όχι δεν εχει και πολύ σημασία,΄η κάθε θρησκεία δεν είναι ζήτημα αντικειμενικής η αλλης κρίσης,αλλά ζήτημα πίστεως.Το δημοσίευμα αναρτήθηκε λόγω της ημέρας και όχι μόνο για όσους πιστεύουν,αλλά και απο άποψης μιας ενδιαφέρουσας αφηγησης.Αλλά το κράτος γιατί,λές,σε καιρούς χαλεπούς και σε μεγάλη οικονομική κρίση στελνει αεροπλάνο,υπουργό,υποδοχή Αρχηγού κράτους κλπ;Στο ερώτημά σου,θέτουμε κι’εμείς σε σενα το δικό μας.Γιατί;Εκει είναι η απάντηση η δική μας.Καλό Πάσχα.Η όχι;(;)Δημήτρης.
Υ.Γ.Εξ άλλου,γιατί όλα τα μέσα ενημέρωσης δημοσιεύουν λεπτομερείς περιγραφές απο τη σχετική τελετή;
Φίλε μου Σιδηρούντιε, αν έρθεις ποτέ κοντά σε λευκό φωσφόρο θα διαπιστώσεις ότι έχει μία πολύ έντονη χαρακτηριστική οσμή κρεμμυδιού! Είναι αδύνατον να περάσει ένας Πατριάρχης από τόσα άτομα έστω κ με ένα κερί εμποτισμένο σε λευκό φωσφόρο κ να μην το «μυριστεί» κανείς! Βρωμάει χαρακτηριστικά! Όσον αφορά τον κύριο, θεωρώ οτί σε πολλούς θα άρεσαν λίγες ημέρες δημοσιότητας ειδίκα εάν επρόκειτο για μια τέτοιου μεγέθους επιστημονική ανακάλυψη! Επείδη όμως είναι δήθεν ανακάλυψη γι’αυτό και δεν πήρε διαστάσεις το θέμα. Αυτό βέβαια δεν σε εμποδίζει να συνεχίσεις να μην πιστεύεις γιατί η πίστη είναι εσωτερική υπόθεση και δεν θα δώσεις λογαριασμό σε κανέναν. Μην χρησιμοποιείς όμως ως επιχείρημα την «ανακάλυψη» του εν λόγω κυρίου για να θεμελιώσεις την άποψη σου. Η αυτανάφλεξη του λευκού φωσφόρου είναι ιδιότητα, γνωστή ήδη από την αρχαιότητα, δεν την ανακαλύψαμε τώρα! Χρόνια Πολλά σε όλους τους φίλους του ιστολογίου..!
Αγαπητέ Δ. Ι., έχετε δίκιο να ρωτάτε γιατί. Έχει γίνει ένα έθιμο που βολεύει πολλούς. Ο έντιμος παπάς που παραπάνω ομολόγησε ότι πρόκειται για απάτη δεν έχει δύναμη να περάσει την αλήθεια στον κόσμο. Ο περισσότερος κόσμος δεν είναι σκεπτόμενος και δεν θέλει να μάθει καινούργια πράγματα. Η διαδικασία της έρευνας και της μάθησης είναι επίπονη και χρονοβόρα, και απαιτεί την δημιουργία νέων νευρώνων στον εγκέφαλο, πράγμα το οποίο απαιτεί πολύ ενέργεια και είναι δυσκολότερο από βαριά χειρονακτική εργασία. Προτιμάμε να σκάβουμε παρά να μαθαίνουμε, διότι είναι ευκολότερο. Ακόμα πιο εύκολο είναι να μην αλλάζουμε σε τίποτα, να μην κανουμε σχεδόν τίποτα, να ζούμε για να τρώμε και να απολαμβάνουμε τη ζωή χωρίς καμία πνευματική ή χειρονακτική εργασία. Είμαστε από την φύση μας περίπου το 98 % πρόβατα, και το 2% βοσκοί. Δεν αλλάζουμε μαντριά εύκολα, είτε αυτά είναι ποδοσφαιτικές ομάδες, είτε θρησκείες, είτε κόμματα, άσχετα με το τι είναι λογικό να κάνουμε. Τα λένε και παραπάνω στις παραπομπές. Μεγάλο θέμα.
Άγαπητέ κ. Ευρυβιάδη, ο Χριστιανισμός έχει πολλά καλά, όπως έχει και ο προ-Χριστιανικός κόσμος. Άποψή μου είναι ότι με την μεταφυσική δεν πάμε πουθενά. Δείτε τις στατιστικές. Όπου υπάρχει μεγάλο θρησκευτικό συναίσθημα υπάρχει και μεγάλη διαφθορά. Οι παγκόσμιοι πρωταθλητές στην διαφθορά είναι οι περισσότερο θεοσεβούμενες χώρες, όπως η Ελλάδα, μια από τις πιο θρησκόληπτες μη μουσουλμανικές χώρες στον κόσμο, στην ίδια θέση με κάποιες λατινοαμερικάνικες χώρες. Η πίστη στον Θεό εκμηδενίζει την αξία του ατόμου, κάνει τον άνθρωπο να αισθάνεται ιδιάιτερα μικρός και αδύναμος, τον φοβίζει υποσυνείδητα, με αποτέλεσμα να προσπαθεί να κλέψει για να αισθανθεί περισσότερη ασφάλεια και σιγουριά μέσα από την κατοχή περισσοτέρων αγαθών. Βέβαια, δεν είναι όλοι οι θρήσκιοι έτσι, υπάρχουν πολλοί άψογοι θρήσκιοι, αλλά είναι η μειοψηφία. Ο έντιμος και δίκαιος άνθρωπος της θρησκείας είναι καλός για την κοινωνία, στο ίδιο επίπεδο με τον έντιμο και δίκαιο άθεο, διότι η εντιμότητα και η δικαιοσύνη είναι ένοιες υψηλές.
Μόνο αν εργαστούμε με τη λογική και συλλογικά θα κάνουμε κάτι. Πριν τον Μωυση κανέις δεν το ήξερε αυτό τον Θεό. Ένας φίλος πειράζει όσους πιστεύουν με το επιχείρημα ότι πρώτα ο Θεός έφτιαξε τα τέρατα τους δεινόσαυρους και μετά τα τέρατα τους ανθρώπους. Σήμερα όμως δεν θα έπρεπε να τα γράφω αυτά.
Με την λογική και την επιστήμη θα πάμε μπροστά, με την πίστη στην έρευνα, με την πίστη στην αγάπη, την αλήθεια, την δικαιοσύνη, την πίστη στην ελευθερία, στην παιδεία, την ηρωοποίηση των ανθρώπων που έδωσαν την ζωή τους για το καλό της κοινωνίας. Το αρχαιότερο ελληνικό σύγγραμα που έχουμε, ο πάπυρος του Δερβενίου, γράφει ότι η σωτηρία της ψυχής είναι ζήτημα μελέτης και γνώσης
Ευχαριστώ. Καλύτερη ευχή από όλες είναι η Ανάσταση. Ανάσταση από το τέλμα στο οποίο έχει πέσει η Ελλάδα.
Φίλε Σιδηρούντιος , Συμφωνώ σε όσα λες (στα περισσότερα) για λογική , έρευνα , αγάπη , παιδεία κτλ.
Αλλά μία απορία εάν επιτρέπεις , θα ήθελα να μου εξηγήσεις με λογική και επιστήμη γιατί το Άγιο Φως ΔΕΝ καίει τα πρώτα λεπτά . Καταλαβαίνω την λογική σου για το άναμμα ας μην έχω την ίδια γνώμη , όπως το είπε ο φίλος Ευρυβιάδης το λευκό φωσφόρο έχει τα χαρακτηριστικά του πού δύσκολα μπορείς να τα κρύψεις . Αυτό θυμάμαι και εγώ από τα χρόνια φοίτησης ! Σου το είχα ζητήσει και σε άλλη ανάρτηση αλλά απόφυγες να απαντήσεις . Μπορείς να μας πεις την γνώμη σου σ’αυτό το θέμα ?
Υπάρχουν πολλές αναρτήσεις επι του θέματος, αν ψάξετε ‘άγιο φως απάτη.’ Αυτό που καλά γνωρίζω είναι πως για πολλά χρόνια ο Άγιος Τάφος δεν υπήρχε σαν εκκλησία και δεν λειτουργούσε. Κανένα φως δεν έβγαινε τότε (search Άγιος Τάφος). Επίσης, η Ανάσταση υπήρχε σαν θαύμα στην Αιγυπτιακή και άλλες μυθολογίες (δες Ανάσταση). Το ίδιο και η παρθενογέννεση. Ο Χριστός έγινε ένας υπερθεός μέσα από τα γραπτά εκείνων που του απέδωσαν όλα όσα μάθαμε, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όσα μάθαμε έγιναν. Άλλος είναι ο ιστορικός Ιησούς που έζησε σαν άνθρωπος 2000 χρόνια πριν, και άλλος είναι ο Θεός Χριστός που μάθαμε.
Φίλε Σιδηρούντιος δεν απαντάς στην ερώτησή μου ! Δεν σου ζητώ συνδέσεις και άλλα , απλά σου ζητώ να μας εξηγήσεις επιστημονικά το φαινόμενο αυτό ! ΓΙΑΤΊ ΤΟ ΆΓΙΟ ΦΩΣ ΔΕΝ ΚΑΊΕΙ ΤΑ ΠΡΏΤΑ ΛΕΠΤΆ ? Τι έκαναν και πίστευαν οι Αιγύπτιοι και πώς έγινε θεός ο Χριστός δεν απαντά στην ερώτησή μου . Όταν αμφισβητείς κάτι δεν φτάνουν τα λόγια γιατί είναι μια προσωπική άποψη και τίποτα άλλο . Σέβομαι κάθε άποψη και γιαυτό δεν κατηγορώ κανέναν . Αυτό που μ΄ερεθίζει λίγο είναι οι ημέρες που διαλέγεις για να κάνεις κριτική για το θρήσκευμα εκατομμυρίων Ελλήνων . Δεν σκέφτηκες πώς μπορείς να προσβάλλεις ? Ζήσε την πίστη σου με ειρήνη και κάνε όπως έκαναν πάντα οι αρχαίοι μας , σεβασμό στην διαφορά ! Όχι προσηλυτισμό !
Να’σε καλά !
Ο τρόπος,το ήθος και το επίπεδο της συζήτησης όλων των ανωτέρω φίλων,τιμά και αυτούς και το blog που τους εχει τακτικούς επισκέπτες.Είτε το θέλουμε είτε όχι,το Ελληνικό Πάσχα είναι συνυφασμένο όχι μόνο με το καθαρα θρησκευτικό συναίσθημα όσων πιστεύουνε,αλλά και με τις παραδόσεις,τον τρόπο ανατροφής μας,τις αναμνήσεις και τον διαφορετικό Ελληνικό τρόπο ζωής,όπου η Θρησκεία παίζει πρωτεύοντα ρόλο.Ισως να υπάρχει και εκεί ενα μέρος της εξήγησης των εκδηλώσεων της περιόδου του Πάσχα.
Mha Yai, έχετε δίκιο, δεν έπρεπε αυτές τις μέρες να κάνω τέτοια κριτική. Πρέπει να πω ότι ο πνευματικός Χριστός στον οποίο πιστεύει πολύς κόσμος δεν είναι κάτι κακό. Είναι ο τέλειος Θεός, ο υπερθεός, ο τέλειος άνθρωπος, ένα καλό παράδειγμα. Μήπως οι Θεοί των αρχαίων δεν ήταν και αυτοί φτιαγμένοι με μύθους από ανθρώπους;
Για το ότι δεν καίει το φως υπάρχουν εξηγήσεις στα παραπάνω λίνκς. Η παλλόμενη φλόγα, όταν κουνάς δηλαδή την φλόγα, δεν καίει αμέσως. Πρέπει να την κρατήσεις σταθερή και αυτή και το αντικέιμενο προς κάψιμο για κάποιο διάστημα. Δείτε και ψάξτε τα λίνκς, και τα άλλα λίνκς δίπλα στο youtube. Τέλος πάντων, για μένα το μεγάλο θαύμα θα είναι να πιστέψουμε στη συνύπαρξη μεταξύ των Ελληνικών μας σχολών σκέψης, διότι και ο πολυθεϊσμός, και ο Χριστιανισμός και η αθεϊα είναι σε μεγάλο βαθμό καλά έργα αρχαίων και Βυζαντινών.
Πολύ σωστά λέει ο κ. Δημήτρης ότι η Ανάσταση είναι Ελληνικό έθιμο για όλους. Ο καθένας μπορεί να γιορτάζει εκείνη την ημέρα είτε την Ανάσταση του Χριστού, είτε την Ανάσταση της φύσης (Άνοιξη), είτε την Ανάσταση των καλών ιδεών, είτε την Ανάσταση του Ελληνισμού, είτε όλα μαζί. Το σημαντικό είναι να γιορτάζουμε όλοι μαζί, σαν ένας ενωμένος λαός. Μέσα στα έθιμα της περιόδου του Πάσχα υπάρχουν πλήθος όμορφων αρχαίων ελληνικών, περσικών και αιγυπτιακών παραδόσεων. Υπάρχει δηλαδή μεγάλη πολιτιστική αξία. Οι αρχαίοι Έλληνες όχι μόνο έφτιαχναν, αλλά έπαιρναν και έδιναν φιλοσοφία και θρησκείες με όλους. Πουθενά αλλού δεν έχουν σωθεί τόσα πολλά πανάρχαια έθιμα όσο στην Ελλάδα. Όλα αυτά είναι προς όφελός μας να τα συνεχίσουμε.
Το έχω πει πολλές φορές ότι αυτό εδώ είναι άριστο ιστολόγιο για ενημέρωση. Στο ιστολόγιο αυτό υπάρχει συναίσθημα και φιλότιμο, και είναι καθρέφτης της Ελλάδας που έχει ελπίδα και αρχές.
Σ’αυτά συμφωνούμε φίλε Σιδηρούντιος , όσο για την παλλόμενη φλόγα , έχω δει να κρατούν το χέρι σταθερά και όχι να το κουνάνε ! Και όχι δευτερόλεπτα μόνο !
Ο καθένας με την πίστη του φίλε και τον βοηθά να είναι έντιμος και καλός Έλληνας πολίτης ! Αυτό είναι το κυριότερο στις ημέρες που μας έρχονται ! Χρειαζόμαστε όλους τους Έλληνες με ψυχή !
Να’σε καλά
Η διαφορά ίσως είναι βαθιά φιλοσοφική. Πώς άραγε αντιλαμβανόμαστε το Θεό; Ως απρόσωπο παγκόσμιο πνεύμα ή λόγο ή ως τον προσωπικό Θεό της χριστιανικής αποκάλυψης; Ο πρώτος δεν παρεμβαίνει στην ιστορία, δεν ενδιαφέρεται για τους ανθρώπους γι αυτό και δεν πιστεύεται απ αυτούς. Ο δεύτερος όμως και επεμβαίνει και πιστοποιεί με αντικειμενικό τρόπο-με το άγιο φως- για δισχιλιετή περίοδο την ικανότητα των Ελλήνων να διαχειρίζονται τα του οίκου Του. Ε..αυτή την ικανότητα ας μην τη χάσουμε…
Ο Μεγας Αντωνιος ειπε καποτε οτι «Θα έρθει καιρός που οι άνθρωποι θα τρελλαθούν, κι αν δουν κανένα γνωστικό θα τα βάλουν μαζί του λέγοντας , εσύ τρελλάθηκες, επειδή δεν θα είναι ίδιος μ’ αυτούς»… (Ο νοων νοειτω)
Οποτε ας αφησουμε τους διαπληκτισμους μεταξυ μας και ας χαρει ο καθενας με τον τροπο του την Ανασταση του θεου του.
Το σιγουρο ειναι οτι ο Χριστος δεν εχει αναγκη τον λογο μας η υπερασπιση αλλα την Αγαπη μας και την μετανοια μας.
Στην δευτερα παρουσια αυτοι που δεν πιστευουν ας βρουν μια καλη δικαιολογια οπως ο Πλουσιος εβλεπε τον Λαζαρο και ζηταγε απο τον Αβρααμ να του ποτισει λιγο τα χειλη….
Χριστος Αληθως Ανεστη…
Χριστός Ανέστη.
Χρόνια πολλά σε όλους τους φίλους.Ιδιαίτερα σε αυτούς που έχουμε αντπαρατεθεί, τους οποίους συμπαθώ ιδιαίτερα.
Οι συζητήσεις και οι αμφισβητήσεις δεν έχουν τέλος. Εννοώ αυτές που έχουν αντικείμενο την πίστη. Από αιώνες υπήρχαν και γι’ αυτό έχει δημιουργηθεί μια ολόκληρη σειρά κειμένων που ονομάζονται συλλήβδην Αντιρρητική Γραμματεία. Σε αυτά δόθηκαν απαντήσεις από τα Απολογητικά κείμενα .Βασικό βέβαια ερώτημα ήταν η θεότητα του Χριστού. Το θέμα δεν έκλεισε ίσαμε σήμερα και δεν θα κλείσει ποτέ. Το στηρίζω αυτό σε μια φράση της Καινής Διαθήκης. Κατά την υποδοχή (υπαπαντή) του βρέφους Χριστού στο ναό, ο γέρων ιερέας Συμεων είπε :»Ούτος κείται εις πτώσιν και ανάστασιν πολλών και εις σημείον αντιλεγόμενον εις τον αιώνα» . Αυτή η φράση επιβεβαιώνεται συνεχώς και θα επιβεβαιώνεται μέχρι τη συντέλεια του κόσμου. Την οριστική απάντηση θα την πάρουμε αλλά θα είναι αργά. Με το θάνατό μας.Ας μην είμαστε , λοιπόν , τόσο σίγουροι τα παρόντα και δη τον αισθητό κόσμο.
Περισσότερο σημασία έχει το πως ζει κανείς και το τι κάνει στη ζωή, παρά το σε τι μεταφυσικό πιστεύει. Ακόμα και για ένα Χριστιανό, η πίστη μόνο στην ύπαρξη ή όχι του Θεού δεν είναι κριτήριο σωτηρίας ή απώλειας.
Όσο για τον θάνατο, υπάρχουν και άνθρωποι που δεν πιστέυουν ούτε σε αυτόν. Όταν κάποιος δεν πιστεύει στον θάνατο, ή δεν τον θεωρεί σαν πρόβλημα ή τέλος της ζωής, δεν έχει ανάγκη ούτε την ανάσταση, ούτε την δευτέρα παρουσία. Αρχικό και βασικό στοιχείο του μονοθεϊσμού είναι η υπέρβαση του θανάτου. Το αντίθετο παρατηρώ με την αρχαία Ελληνική παράδοση. Κάνει δυνατό τον άνθρωπο με την γνώση και την παιδεία, και έτσι του απολύπτει το νόημα της ζωής. Η σωτηρία (ταυτόσημη με την αθανασία) για τον μονοθεϊστή εξαρτάτε από την σχέση του με τον Θεό, ενώ η σωτηρία για τον ‘Ελληνιστή’ εξαρτάτε από την σχέση του με την έρευνα και την γνώση. Τι θα πει αθανασία και θάνατος για τον Έλληνα, όταν ο Έλληνας δεν φοβάται τον θάνατο και πεθαίνει πρόθυμα ανα τους αιώνες για την ελευθερία και το κοινωνικό συμφέρον, για ιδανικά και αξίες; Το ζήτημα λοιπόν της δευτέρας παρουσίας και του θανάτου είναι ζήτημα αυτών που οι ίδιοι φοβούνται τον θάνατο, και όχι για αυτούς που ζουν χωρίς φόβο.
Ήθελα πολύ να ξέρω τι κερδίζουν αυτοί που ασχολούνται με κάτι τέτοιο;
Ασφαλώς βέβαια προσπαθούν να κλονίσουν την ορθόδοξη πίστη, δεν το συζητώ.
Εννοώ όμως τι κερδίζουν αυτοί που το κάνουν προσωπικά;
Είναι τόσο κακό οι πιστοί Χριστιανοί Ορθόδοξοι να πιστεύουν στο άγιο φως;
Να ήταν κάτι που βλάπτει, που σκοτώνει, που φέρνει κακό και συμφορά, τότε να ασχοληθούν.
Αλλά στην προκειμένη περίπτωση τι παριστάνουν οι αμφισβητίες, τον σοφό;
Κι ο τελευταίος καθηγητής χημείας ξέρει πως να ανάψει με τον ίδιο τρόπο ένα κερί, αλλά η ουσία δεν είναι εκεί, η ουσία είναι να χτυπηθεί η θρησκεία μας.
Χτύπα σε έναν λαό την γλώσσα του την θρησκεία του τα ήθη και τα έθιμα του, και έλα μετά από λίγα χρόνια να δεις τα χάλια του τα μαύρα(αυτά δεν είναι δικά μου λόγια).
και ερωτω και για μια ακομη φορα.
Τι κι αν το φως ειναι ψευτικο,τι κι αν το αναβουν,τι κι αν καποτε δεν αναψει?
Αυτο σημαινει οτι θα σβησει την πιστη προς τον Χριστο μας η θα την κανει να λιγοστεψει?Μη γενοιτο.
ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΕΜΕΝΑ ΜΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ ΛΙΓΟ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΤΟ ΘΕΜΑ ΜΕΤΑΝΟΙΑ-ΑΓΑΠΗ.
Το θέμα είναι να γίνουμε δυνατοί. Αυτό είναι δυνατόν μέσα από τη λογική και την εργασία, μέσα από την αναζήτηση της αλήθειας.
Ο πιλότος δεν μαθαίνει να πετάει ένα αεροπλάνο μέσα από προσευχές και θαύματα, αλλά μέσα από σκληρή εκπαίδευση, με λογική και μελέτη.
Το γένος μας πρέπει να πάρει την τύχη του στα χέρια του και να μην περιμένει κανένα θαύμα. Οι προφητείες τα χρόνια πριν την πτώση της Πόλης ήταν ότι Δευτέρα Παρουσία θα γίνει μόλις χάσει το κεφάλι του ο τελευταίος Παλαιολόγος, και κερδίσει ένας Οθωμανός. Φυσικά και δεν έγινε η δευτέρα παρουσία τότε, αλλά είχαν παρατήσει όλοι οι δικοί μας τον στρατό και τις οικογένειές τους και γέμισαν τα μοναστήρια με πολλές χιλιάδες καλογήρους που περίμεναν την Δευτέρα Παρουσία και έκαναν προσευχή για να δουν το φως του Θεού (οι λεγόμενοι Παλαμιστές). Αν λίγες από αυτές τισ χιλάδες άνδρες είχαν πολεμήσει, η Πόλη δεν θα έπεφτε. Οι μουσουλμάνοι γελάνε μαζί μας για την ανοησία μας, και παρομοιάζουν τους επισκόπους μας και τους παπάδες μας με γαϊδάρους και άλλα ζώα.
Αντί για προφητείες, παχυσαρκία και κάπνισμα, καλά θα κάνουμε να γίνουμε λογικοί μαχητές και να μην έχουμε φοβίες πως όλες οι σκοτεινές δυνάμεις είναι εναντίον μας.