Παγκόσμιο ρόλο στην Τουρκία πέρα από τα όρια του Νεοοθωμανισμού προσπαθεί να δώσει το δίδυμο Ερντογάν – Νταβούτογλου.

Παγκόσμιο ρόλο στην Τουρκία πέρα από τα όρια του Νεοοθωμανισμού προσπαθεί να δώσει το δίδυμο Ερντογάν – Νταβούτογλου, πλασάροντάς την ως ηγέτιδα δύναμη ενός «κινήματος Νεο-Αδεσμεύτων» δίπλα σε Κίνα, Ινδία, Βραζιλία, Ν. Αφρική, Μεξικό και Ινδονησία.

Την εύστοχη παρατήρηση έκανε ο επιστημονικός συνεργάτη του Ινστιτούτου Μάρσαλ, Iαν Λέσερ, με αφορμή τη διπλωματική «μεγαλομανία» της Aγκυρας στο πυρηνικό ζήτημα του Ιράν. Πράγματι, κατά την περιοδεία του αυτές τις μέρες στη Λατινική Αμερική, ο Ταγίπ Ερντογάν συμπεριφέρεται σαν περιφερειακός ηγεμόνας Μέσης και Εγγύς Ανατολής.

Για του λόγου το αληθές:

1) Μετά τη Βραζιλία πήγε κατευθείαν στη Χιλή ακυρώνοντας οργισμένος το ταξίδι του στην Αργεντινή. Αιτία η ματαίωση των αποκαλυπτηρίων προτομής του Ατατούρκ στο Μπουένος Αϊρες, ύστερα από πιέσεις του αρμενικού λόμπι. «Λυπάμαι, δεν μπορώ να παρέμβω στην απόφαση του δημοτικού συμβουλίου», εξήγησε τηλεφωνικά στον Ερντογάν η πρόεδρος της Αργεντινής, Κριστίνα Κίρσνερ.

2) Ο Ερντογάν έβγαλε το Σάββατο «γλώσσα» στη Χίλαρι Κλίντον, υποστηρίζοντας πως η πρωτοβουλία του με τη Βραζιλία για την ανταλλαγή πυρηνικών καυσίμων του Ιράν, «όχι μόνο δεν οδηγεί σε έναν πιο επικίνδυνο κόσμο χαρίζοντας χρόνο στην Τεχεράνη (σ.σ.: όπως ισχυρίστηκε η επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ), αλλά τουναντίον συμβάλλει στην παγκόσμια ασφάλεια». Ο Ερντογάν πέταξε και νέες «μπηχτές» κατά του Ισραήλ, υπενθυμίζοντας ότι η Τουρκία ήταν ανέκαθεν υπέρ μιας Μέσης Ανατολής χωρίς πυρηνικά.

3) Επιπλέον, ο Τούρκος πρωθυπουργός αυτοαναγορεύτηκε σε ισότιμο συνομιλητή του… Ομπάμα, υποστηρίζοντας ότι συμφώνησαν τηλεφωνικά να συζητήσουν εκτενέστερα το θέμα του Ιράν, στη σύνοδο του G20 στο Τορόντο, 26 και 27 Ιουνίου.

Xάσμα.

Μία ιδέα του κατά πόσον είναι εφικτό να γεφυρωθεί το χάσμα ΗΠΑ – Τουρκίας θα δώσει η αυριανή συνάντηση Χίλαρι – Νταβούτογλου στην Ουάσιγκτον. Η Αμερικανίδα ΥΠΕΞ θα εξηγήσει στον Τούρκο ομόλογό της γιατί θεωρεί άστοχη την τουρκο-βραζιλιάνικη πρωτοβουλία προς τον Αχμαντινετζάντ, τη στιγμή που η Ομάδα των Εξι (τα μόνιμα μέλη του Σ. Ασφαλείας, ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Βρετανία, Γαλλία με την προσθήκη της Γερμανίας) προωθούν νέο σχέδιο κυρώσεων κατά της Τεχεράνης.

Ωστόσο, Τούρκοι και Βραζιλιάνοι φέρονται αποφασισμένοι να τραβήξουν το σχοινί. Ο Βραζιλιάνος ΥΠΕΞ, Σέλσο Αμορίμ, ισχυρίστηκε πως οι δύο χώρες έπραξαν το σωστό «ανοίγοντας μονοπάτι διαλόγου», ενώ ο Ερντογάν επιτέθηκε στον Σαρκοζί, κατηγορώντας τον για έλλειψη ειλικρίνειας στο θέμα του Ιράν.

Παράλληλα, το βραζιλιάνικο ΥΠΕΞ «άδειασε» τον Ομπάμα, δίνοντας στη δημοσιότητα επιστολή του Λ. Οίκου προς τον πρόεδρο Λούλα, στην οποία ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να ενθαρρύνει Τουρκία και Βραζιλία να μεσολαβήσουν στον Αχμαντινετζάντ.

Υπενθυμίζεται ότι στις 17 Μαΐου υπογράφηκε στην Τεχεράνη συμφωνία μεταξύ Ιράν, Βραζιλίας και Τουρκίας, βάσει της οποίας το Ιράν δεσμεύτηκε να στείλει 1.200 κιλά χαμηλά εμπλουτισμένου ουρανίου στην Τουρκία, λαμβάνοντας σε αντάλλαγμα 120 κιλά πυρηνικού υλικού από δυτικές χώρες για τους αντιδραστήρες του.

Δημοσκόπηση.
Για πρώτη φορά δεύτερο το ΑΚΡ.

Η πρώτη δημοσκόπηση εδώ και οκτώ χρόνια που δεν φέρνει τους ισλαμιστές στην πρώτη θέση δόθηκε το Σάββατο στη δημοσιότητα από το ινστιτούτο Sonar. Με νέο ηγέτη τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου το Λαϊκό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα (CHP) συγκεντρώνει 32,5% (21% στις εκλογές του 2007, με επικεφαλής τον Ντενίζ Μπαϊκάλ), ενώ το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ), που κυβερνά από το 2002 την Τουρκία, βρίσκεται στο 31,1%. Ακολουθεί το Κόμμα Εθνικής Δράσης (ΜΗΡ) του Ντεβλέτ Μπαχτσελί με 18,6%. Σε άλλο γκάλοπ του ινστιτούτου Akam για την παραδοσιακά κεμαλική «Τζουμχουριέτ», το ΑΚΡ προηγείται με 25,3% έναντι 24,8% του CHP και 15,2% του ΜΗΡ. Το 19,2% των ψηφοφόρων δηλώνει αναποφάσιστο. Υπενθυμίζεται ότι η θητεία της Βουλής λήγει τον Ιούλιο του 2011, αλλά δεν αποκλείονται πρόωρες εκλογές, λόγω της συνταγματικής κρίσης.

Γιάννης Παπαδάτος / ΕΘΝΟΣ