Της Δωρας Aντωνιου

Υπό κατάργηση θεωρούνται τα στρατηγεία του ΝΑΤΟ σε Λάρισα και Σμύρνη στη συζήτηση που εξελίσσεται για τη νέα δομή της Συμμαχίας και θα ολοκληρωθεί μέχρι τη Σύνοδο Κορυφής του Νοεμβρίου. Οπως αναφέρουν στην «Κ» στρατιωτικές πηγές, πρόθεση είναι να καταργηθούν όλα τα περιφερειακά στρατηγεία – κέντρα επιχειρήσεων και οι δραστηριότητές τους να συγκεντρωθούν σε δύο σημεία στην Ευρώπη: το Ράμσταϊν στη Γερμανία και τη Νάπολη στην Ιταλία.

Δύο λόγοι.

Ως βασικοί λόγοι για την αναδιάταξη της διάρθρωσης των δυνάμεων και των επιχειρησιακών κέντρων του ΝΑΤΟ προβάλλονται δύο: η εκ των πραγμάτων αλλαγή του ρόλου και της αποστολής του και η επιτακτική πίεση για μείωση των δαπανών, υπό το βάρος της οικονομικής κρίσης.

Ωστόσο, η νέα δομή σε σημαντικό βαθμό επιβάλλεται και από την ανάγκη να αντιμετωπισθούν ορισμένες δυσκολίες που ανακύπτουν στον σχεδιασμό από ενστάσεις που προβάλλουν τα κράτη – μέλη. Ετσι, για παράδειγμα, οι αποφάσεις που ελήφθησαν για την προηγούμενη νέα δομή, που θα έπρεπε ήδη να έχει τεθεί σε εφαρμογή, έμειναν, όσον αφορά το νότιο τομέα, στα χαρτιά, καθώς Ελλάδα και Τουρκία δεν συμφώνησαν στην κατάργηση του Αεροπορικού Κέντρου Επιχειρήσεων στο Εσκί Σεχίρ με παράλληλη αναβάθμιση του αντίστοιχου Κέντρου της Λάρισας, σε συνδυασμό με την εκπροσώπηση σε επίπεδο διοίκησης στο νατοϊκό στρατηγείο της Σμύρνης.

Η κατάργηση των στρατηγείων Λάρισας και Σμύρνης και γενικότερα των περιφερειακών Κέντρων, περιορίζει το ενδεχόμενο διαφορές μεταξύ κρατών – μελών να παρεμποδίζουν αποφάσεις για τον συνολικό τρόπο λειτουργίας του ΝΑΤΟ.

Οσον αφορά τις δαπάνες και την ανάγκη περιστολής τους, υπολογίζεται ότι αυτή τη στιγμή το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού της Συμμαχίας καλύπτει λειτουργικά έξοδα. Στόχος είναι με την υιοθέτηση της νέας δομής, που εκτός από τη συγκέντρωση των επιχειρησιακών κλάδων σε δύο κέντρα στην Ευρώπη προβλέπει και σημαντικό περιορισμό των επιτροπών, για λειτουργικές δαπάνες να διατίθεται το 1/3 του προϋπολογισμού έναντι των 2/3 που θα αφορούν τον επιχειρησιακό κλάδο.

Η πρόταση για κατάργηση των διαφόρων στρατηγείων στην Ευρώπη και τη συγκέντρωση των δραστηριοτήτων σε πιο κεντρικές μονάδες, εμπεριέχεται και στις εισηγήσεις που κατέθεσε πρόσφατα η επιτροπή ειδικών, που συστάθηκε υπό την πρώην υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μαντλίν Ολμπράιτ, προκειμένου να υποβάλει ένα προσχέδιο για το νέο δόγμα τις Συμμαχίας.

Ειδικότερα, η επιτροπή επισημαίνει ότι οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ θα πρέπει να διαθέτουν ευκινησία και ευκολία στην ανάπτυξή τους, να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της Συμμαχίας, όχι μόνο στην περιοχή αρμοδιότητάς της, αλλά και εκτός αυτής.

Ενα άλλο σημαντικό σημείο των εισηγήσεων της επιτροπής αφορά την πρόταση να μεταβληθεί ο τρόπος λήψης αποφάσεων για δευτερεύοντα θέματα, ώστε να μην απαιτείται ομοφωνία. Για την ελληνική πλευρά ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το σημείο αυτό όσον αφορά τη διενέργεια νατοϊκών ασκήσεων στο Αιγαίο, τις οποίες κατά κανόνα μπλοκάρει η Τουρκία. Από την άλλη, προτείνεται η ομοφωνία να διατηρηθεί σε σοβαρά ζητήματα, όπως για παράδειγμα η ένταξη νέου μέλους, θέμα που επίσης ενδιαφέρει ιδιαίτερα την Ελλάδα, σε σχέση με την ΠΓΔΜ.

Eπισημαίνεται ότι ο κίνδυνος να δεχθεί η Συμμαχία ή μέλος της στρατιωτική επίθεση θεωρείται ελάχιστα πιθανός και προτείνεται ως προτεραιότητες του ΝΑΤΟ να ορισθούν η καταπολέμηση της τρομοκρατίας, οι πιέσεις σε ενεργειακά δίκτυα, η πειρατεία και η προστασία από διαδικτυακές απειλές.

ΠΗΓΗ