Του Σωτήρη Σιδέρη ssideris@eveto.gr

Σε περιόδους κρίσης οι συνθήκες είναι ιδανικές για την άσκηση μυστικής διπλωματίας, στην οποίο συστηματικά και -αποδοτικά κατά τους συνεργάτες του- επιδίδεται ο Έλληνας πρωθυπουργός, μια τακτική που επιβεβαιώθηκε και στην τελευταία συνάντηση Παπανδρέου-Ερντογάν στην Κωνσταντινούπολη την περασμένη Τετάρτη. Βόμβες και νεκροί στην πόλη και έξαρση των επιθέσεων κατά του τουρκικού στρατού από Κούρδους αντάρτες στη νοτιοανατολική Τουρκία, θερμό το σκηνικό στην Αθήνα για τους γνωστούς λόγους.

Ο κ. Γιώργος Παπανδρέου, έχοντας πολύχρονη εμπειρία, τηρεί με ευλάβεια τον κανόνα αυτόν από την εποχή που συνομιλούσε με τον Ισμαήλ Τζεμ χωρίς την παρουσία διπλωματών. Τώρα φαίνεται ότι «προσηλύτισε» και τον κ. Ταγίπ Ερντογάν, καθώς και οι δύο ηγέτες γνωρίζουν ότι είναι εύκολο μια δήλωση ή ένα υπονοούμενο να ανάψει μια σπίθα έντασης, κάτι που ούτε να σκέφτονται δεν θέλουν σε μια περίοδο που η σταθερότητα και στις δύο χώρες είναι πρώτη προτεραιότητα. Τα προβλήματα του Αιγαίου είναι φυσικά στο επίκεντρο.

Η συνάντηση των δύο ανδρών την περασμένη Τετάρτη, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής των βαλκανικών χωρών στην Κωνσταντινούπολη, ήταν ίσως η πιο σημαντική από διπλωματική άποψη συνάντηση που είχαν οι κύριοι Παπανδρέου και Ερντογάν.

Και αυτό γιατί, σύμφωνα με πληροφορίες, συζητήθηκαν η ουσία των ελληνοτουρκικών προβλημάτων, δηλαδή τα θέματα του Αιγαίου, οι σχέσεις Τουρκίας-Ισραήλ, η ευρωπαϊκή προοπτική της Άγκυρας και η γενικότερη κατάσταση στην περιοχή. Το επόμενο διάστημα, σύμφωνα με διπλωματικές εκτιμήσεις, θα γίνουν ορατά τα όσα συζήτησαν οι δύο πρωθυπουργοί.

Αύριο πραγματοποιείται συνάντηση των αντιπροσωπιών των δύο χωρών στο πλαίσιο των διερευνητικών εντολών που εξετάζει τα προβλήματα του Αιγαίου.

Σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές, οι δύο πλευρές συζητούν πάνω σε συγκεκριμένους χάρτες για την υφαλοκρηπίδα και στηρίζονται ως ένα βαθμό στην προεργασία που είχε γίνει μέχρι το2004, οπότε λόγω εκλογών σταμάτησαν οι διαπραγματεύσεις και τελικά βάλτωσαν επί διακυβέρνησης Κώστα Καραμανλή.

Το ευχάριστο για την ελληνική διπλωματία και την κυβέρνηση είναι ότι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων η τουρκική πλευρά παρουσιάζει ένα εντελώς διαφορετικό πρόσωπο από αυτό που προβάλλουν αξιωματούχοι της Άγκυρας σε δημόσιες δηλώσεις τους.

Οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν ότι οι δύο πλευρές χρειάστηκαν λίγο χρόνο για να δημιουργήσουν το κατάλληλο κλίμα που είναι αναγκαίο για μια τέτοιας κρισιμότητας διαπραγμάτευση και ήδη -μετά τη νέα κατάσταση που έχει διαμορφωθεί σε πολιτικό επίπεδο και με τη στήριξη των δύο ηγετών- το κλίμα είναι θεαματικά βελτιωμένο.

Αυτό που παραμένει αδιευκρίνιστο είναι το πολιτικό σχέδιο της κυβέρνησης, αν δηλαδή θέτει θέμα Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών ή θα περιοριστεί αποκλειστικά στο θέμα της υφαλοκρηπίδας.

Καλά ενημερωμένοι κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών εκτιμούν ότι οι κύριοι Παπανδρέου και Ερντογάν έχουν ήδη συμφωνήσει, και μάλιστα θα θελήσουν να επιβάλουν τη συμφωνία τους, ότι αν οι διαπραγματεύσεις ολοκληρωθούν ομαλά, τότε οι δύο χώρες (κυρίως αυ- τόαφορά την Αγκυρα) θα προσφύγουν από κοινού στο Δικαστήριο της Χάγης για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας. Υπό αυτό το πρίσμα, τονίζουν οι ίδιες πηγές, οι δύο πρωθυπουργοί δεν θέλουν να διαταραχθεί η εργασία των διαπραγματευτών και για το λόγο αυτό έχουν συμφωνήσει να μη δίδεται το παραμικρό στοιχείο στη δημοσιότητα έως ότου υπάρξει κατάληξη.

Ο χρόνος που θα απαιτηθεί για να καταλήξουν οι συνομιλίες δεν δείχνει να προβληματίζει ούτε τον κ. Παπανδρέου ούτε τον κ. Ερντογάν, τουλάχιστον στην παρούσα συγκυρία, καθώς η διαδικασία ούτε εύκολη είναι ούτε σύντομη.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δύο ηγέτες σε αυτή τη φάση επιδιώκουν να θεμελιωθεί η νέα πολιτική που έχουν εγκαινιάσει μέσω του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας και στο τέλος της διαδικασίας, όταν το κλίμα θα είναι εντελώς διαφορετικό, η προσφυγή στη Χάγη για την υφαλοκρηπίδα θα φαντάζει φυσιολογική εξέλιξη.

ΚΟΥΡΔΙΚΟ ΚAΙ ΚΡΙΣΗ

Οι κύριοι Παπανδρέου και Ερντογάν αφιέρωσαν αρκετό χρόνο συζητώντας για την κατάσταση που επικρατεί και σης δύο χώρες.

Ο κ. Ερντογάν ενημέρωσε τον Έλληνα πρωθυπουργό για το Κουρδικό και η ελληνική θέση αποτυπώθηκε στην κοινή δήλωση των ηγετών των βαλκανικών χωρών που καταδίκασαν την τρομοκρατία Όπως ανέφεραν διπλωματικοί αναλυτές, η σύγκρουση Ερντογάν-στρατιωτικών οξύνεται και είναι πιθανό η Τουρκία να οδηγηθεί σε πρόωρες εκλογές το φθινόπωρο με επίκεντρο τις μεταρρυθμίσεις που θέλει να προωθήσει ο Τούρ­κος πρωθυπουργός στο Σύνταγμα.

Από την πλευρά του ο κ. Παπανδρέου αναφέρθηκε στις δικές του προσπάθειες για την υπέρβαση της οικονομικής κρίσης. Στην ελληνική αντιπροσωπία ήταν διάχυτη η βεβαιότητα ότι η αντιμετώπιση της κρίσης και στην Ελλάδα και στην Τουρκία θα είναι καθοριστική για το μέλλον των σχέσεων των δύο χωρών.

Εφημερίδα VETO ΣΕΛ 34