Σημαντικότατη η συμβολή του στην αντιμετώπιση του φαινομένου στο «Κέρας της Αφρικής»

Στο πλευρό των Ελλήνων ναυτικών που ταξιδεύουν με τα πλοία του Εμπορικού Στόλου βρίσκονται οι Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας που προστατεύουν ανθρώπινες ζωές από τους σύγχρονους πειρατές.

Το «Κέρας της Αφρικής», όπως αποκαλείται η Σομαλική Χερσόνησος, αποτελεί το πεδίο δράσης των σύγχρονων πειρατών που δεν μοιράζονται κανένα από τα «ρομαντικά» στοιχεία των πειρατών που γνωρίζουμε από τις ταινίες του Χόλιγουντ.

Αντίθετα, είναι αποφασισμένοι και συχνά αδίστακτοι άνθρωποι, που με μόνο κίνητρο το κέρδος δεν διστάζουν να βάλουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές.

Το οικονομικό κόστος της πειρατείας σε ετήσια βάση εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει και τα 12 δισ. δολάρια, ενώ ανυπολόγιστο είναι το κόστος στην ψυχολογία των ανθρώπων, ακόμα και παιδιών που κρατούνται όμηροι συχνά για πολλές βδομάδες από τους Σομαλούς πειρατές.

Μόλις πριν από λίγες ημέρες κατεβλήθησαν 7 εκατ. δολάρια ως λύτρα για δύο Ισπανούς ναυτικούς που ήταν στα χέρια των Σομαλών από το Δεκέμβριο (το πλοίο είχε ελευθερωθεί το Μάρτιο από το Ινδικό Πολεμικό Ναυτικό).

Μια περιπέτεια, που όσο και αν ακούγεται απίστευτο ξεκίνησε από τη χορήγηση παράνομων άδειων αλιείας(!), όπως αναφέρουν πηγές του ΓΕΕΘΑ: Μετά την ανατροπή του καθεστώτος Barre το 1991, η Σομαλία περιέπεσε σε εμφύλιο πόλεμο και στη χώρα επικράτησε πολιτικό χάος.

Οι διάφορες φατρίες εξέδωσαν παράνομες άδειες αλιείας, με αποτέλεσμα τη συρροή αλιευτικών στόλων ξένων χωρών που αποδυνάμωσαν συστηματικά το φυσικό πλούτο της χώρας.

Η ανεξέλεγκτη αλιευτική δραστηριότητα κατέστησε απαγορευτική την αλιεία για τους ίδιους τους Σομαλούς, με αποτέλεσμα αφενός να περιπέσουν σε απόλυτη ανέχεια και να αντιμετωπίζουν πρόβλημα επιβίωσης, αφετέρου την εμφάνιση της πειρατείας στα ανοιχτά των ακτών της Σομαλίας.

Η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να μείνει αδιάφορη μπροστά σε αυτή την κατάσταση με δεδομένο πως η ναυτιλία της χώρας αποτελεί παγκόσμια δύναμη και οι Έλληνες ναυτικοί βρίσκονται συχνά στη θαλάσσια περιοχή ανοικτά των ακτών της Σομαλίας και του Κόλπου του Άντεν.

Περιοχή όπου οι πειρατές επιχειρούν (συνήθως κατά μήκος της βόρειας και της ανατολικής ακτογραμμής της Σομαλίας) και μάλιστα με μέσα που δεν είναι αντιμετωπίσιμα από τα εμπορικά πλοία που συνήθως αρκούνται στην «απόκρουση» των πειρατών με μάνικες νερού την ώρα που τα μέσα που έχουν στα χέρια τους οι Σομαλοί τούς επιτρέπουν να επιχειρούν και να εξαπολύουν ευρείας κλίμακας επιδρομές κατά των διερχόμενων πλοίων σε μια εκτεταμένη θαλάσσια περιοχή που εκτείνεται μέχρι και 700 ν.μ. ανοικτά της ανατολικής ακτογραμμής της Σομαλίας, ακόμη και μέχρι τις Σεϊχέλες με χρήση πολεμικών τυφεκίων ή ακόμα και φορητών εκτοξευτών ρουκετών.

Μάλιστα, το 2008 περισσότερα από τα μισά περιστατικά πειρατείας είχαν σημειωθεί στον Κόλπο του Άντεν, ενώ το 2010 τα περιστατικά πειρατείας εξαπλώθηκαν στην ευρύτερη περιοχή του Ινδικού Ωκεανού.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, πραγματοποιήθηκαν 239 επιθέσεις πειρατών το 2006, 263 επιθέσεις το 2007, 293 επιθέσεις το 2008, 410 επιθέσεις το 2009 και 445 επιθέσεις το 2010.

Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2011 πραγματοποιήθηκαν 142 επιθέσεις, εκ των οποίων 85 σημειώθηκαν στην περιοχή της Σομαλίας.

Αναλαμβάνει… δράση

Η κατάσταση αυτή, όπως είναι φυσικό, δεν θα μπορούσε να αφήσει αδιάφορη τη Διεθνή Κοινότητα με πρώτη κίνηση τη λήψη των αποφάσεων (1816, 1838, 1846, 1851) από τα Συμβούλια Ασφαλείας, Κίνα, Ρωσία, lνδία, Μαλαισία, Ιαπωνία, Νότιος Κορέα, Σιγκαπούρη, τα οποία απέστειλαν ναυτικές δυνάμεις στην περιοχή, ενώ οι ΗΠΑ είχαν αναλάβει την ηγεσία ομάδας κρατών υπό την Combined Task Force 151 (Ocean Shield).

Το ΝΑΤΟ μάλιστα διαδραμάτισε ουσιαστικό ρόλο αρχικά με τη Standing Nato Maritime Group ΙΙ (SNMG ΙΙ).

Η ναυτική μοίρα που συμμετείχε στις επιχειρήσεις κατά της πειρατείας με την κωδική ονομασία «ΑLLΙΕD PROVIDER» περιελάμβανε και την Ελλάδα που έλαβε μέρος στην επιχείρηση με τη φρεγάτα «ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ», ενώ η συμμετοχή συνεχίστηκε με την επιχείρηση «ΑLLΙΕD PROTECTOR» και από τον Αύγουστο του 2009 με την «OCEAN SHIELD» όπου η χώρα μας συμμετείχε με μία φρεγάτα.

Το παρών όμως δίνει το Π.Ν. στην επιχείρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την ονομασία «ΑΤΑΛΑΝΤΑ» με σκοπό την προστασία των διερχόμενων πλοίων, καθώς και αυτών που μεταφέρουν επισιτιστική βοήθεια στο πλαίσιο του World Food Program.

Η επιχείρηση μάλιστα έχει ορίζοντα τουλάχιστον μέχρι το Δεκέμβριο του 2011 με την Ελλάδα να μετέχει διαδοχικά με τις Φρεγάτες «ΨΑΡΑ», «ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΦΩΚΑΣ», «ΑΔΡΙΑΣ», «ΣΑΛΑΜΙΣ», «ΕΛΛΗ», ενώ από το Δεκέμβριο του 2008 έως τον Απρίλιο του 2009 η Ελλάδα άσκησε την Τακτική Διοίκηση της επιχείρησης και παρέδωσε τη διοίκηση στην Ισπανία.

Η σημασία της επιχείρησης γίνεται φανερή αν αναλογιστεί κανείς πως αποτελεί την πρώτη ναυτική επιχείρηση υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στα πλαίσια εφαρμογής των αποφάσεων 1846 και 1851 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την καταπολέμηση της πειρατείας ανοιχτά των ακτών της Σομαλίας, η οποία αρχικά σχεδιάστηκε για ένα έτος (Δεκέμβριος 2008 – Δεκέμβριος 2009) με τη συμμετοχή της ναυτικής δύναμης («EU NAVFOR») 10-13 πλοίων από διάφορες χώρες της Ε.Ε., σύμφωνα με τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου και με την αντίστοιχη σχετική εσωτερική νομοθεσία κάθε κράτους-μέλους της Ένωσης.

Για το συντονισμό μάλιστα όλων αυτών των δυνάμεων σημαντικό ρόλο παίζει ο μηχανισμός SHADE (Shared Awareness and Deconfliction), ο οποίος αποτελεί στην πράξη ένα ευέλικτο πλαίσιο ανταλλαγής πληροφοριών ανάμεσα στους στρατιωτικούς διοικητές των ναυτικών δυνάμεων.

Το ΝΑΤΟ «υποκλίνεται»!

Η τεράστια σημασία της συμμετοχής της ελληνικής φρεγάτας κατά το διάστημα συμμετοχής της χώρας μας στην «Ocean Shield» και ο ουσιαστικός ρόλος που διαδραμάτισε η Φ/Γ «Λήμνος» στη μείωση των πειρατικών επιθέσεων είναι ένα γεγονός που αναγνωρίσθηκε από τη συμμαχία κα φαίνεται από την ανακοίνωση Τύπου η οποία εκδόθηκε από τον επιχειρησιακό διοικητή και ανέφερε:

«Η ελληνική φρεγάτα “ΛΗΜΝΟΣ”, η οποία συμμετέχει στην επιχείρηση του ΝΑΤΟ εναντίον της πειρατείας με την ονομασία “OCEAN SHIELD” επιτυχώς αναχαίτισε και εξάρθρωσε συμμορία πειρατών, στον Ινδικό Ωκεανό στις 07 Απρ. 2010.

Το ΝΑΤΟϊκό πλοίο περιπολούσε βόρεια των Σεϋχέλλων, όταν ένα φαλαινοθηρικό (whaler) που ρυμουλκούσε δύο λέμβους (skiff) εντοπίστηκαν από σουηδικό περιπολικό αεροσκάφος.

Καθώς η Φ/Γ “Λήμνος” προσέγγισε τα σκάφη, απογειώθηκε το Ε/Π (σ.σ.: ελικόπτερο) της φρεγάτας και παρατήρησε τους πειρατές να πετούν στη θάλασσα όπλα, σκάλες και άλλο εξοπλισμό για πειρατεία.

Με την άφιξη, η ομάδα ΟΥΚ της φρεγάτας γρήγορα έθεσε υπό έλεγχο τους 10 πειρατές. Μια λεπτομερής έρευνα πραγματοποιήθηκε για να εξασφαλισθεί ότι οι πειρατές δεν αποτελούν πλέον απειλή για τα εμπορικά πλοία της περιοχής.

Ο αξιωματικός επιχειρήσεων της Φρεγάτας «ΛΗΜΝΟΣ», υποπλοίαρχος Σαραντινός, είπε:

«Η επαγρύπνηση, η αποφασιστικότητα και η προσαρμοστικότητα είναι οι κύριοι πυλώνες των επιχειρήσεών μας στην περιοχή.

Το ΝΑΤΟ είναι αποφασισμένο να αποτρέψει και να εξαρθρώσει την πειρατεία και η φρεγάτα “ΛΗΜΝΟΣ” είναι έτοιμη να αποδείξει αυτό, οπουδήποτε και οποτεδήποτε αυτό απαιτηθεί».

Μια επιτυχημένη παρουσία

Η συμμετοχή των ενόπλων δυνάμεων της χώρας και σε αυτή τη διεθνή αποστολή χαρακτηρίζεται από την απόλυτα επιτυχημένη παρουσία υπό το συντονισμό του ΓΕΕΘΑ.

Πρόσφατα μάλιστα μετά την παρακολούθηση της άσκησης «ΚΑΤΑΙΓΙΣ-10», ο Α/ΓΕΕΘΑ πτέραρχος Ιωάννης Γιάγκος, δήλωσε:

«Η επιτυχής συμμετοχή του Π.Ν., όπως φαίνεται από τα εγκωμιαστικά σχόλια των εταίρων μας στις πολυεθνικές επιχειρήσεις “ΟCEAN SHIELD” του NATO και “ATALANTA” της E.E., αναδεικνύουν με τον καλύτερο τρόπο την επιχειρησιακή ικανότητα και αποτελεσματικότητά του να ανταποκριθεί επιτυχώς σε οποιοδήποτε θέατρο επιχειρήσεων.

Η επιτυχία αυτή αποτελεί έναν “πολλαπλασιαστή ισχύος” που προσδίδει στη χώρα μας σημαντικό ειδικό βάρος από στρατηγικής απόψεως.

Οι άοκνες προσπάθειές σας τόσο στο σκέλος της οργάνωσης όσο και στο σκέλος της συντήρησης των πολεμικών πλοίων είναι γνωστές στην ηγεσία.

Όπως και το προσωπικό τίμημα που καταβάλλει ο καθένας από σας με την πολύμηνη απουσία από την οικογένειά του.

Σας ευχαριστώ για τον επαγγελματισμό και την αυταπάρνηση που επιδεικνύετε και σας προτρέπω να συνεχίσετε με τον ίδιο ζήλο».

Αλλά και ο Κώστας Καραμανλής ως πρωθυπουργός, κατά τον κατάπλου της Φ/Γ «Ψαρά» στο Ναύσταθμο Σαλαμίνας, είχε δηλώσει:

«Η επιτυχία αυτή, που έχει παγκόσμιο αντίκτυπο, ενισχύει ακόμα περισσότερο το κύρος των Ενόπλων μας Δυνάμεων.

Ενισχύει όμως και το διεθνές κύρος της χώρας.

Η Ελλάδα, στηριζόμενη στους αξιόπιστους πυλώνες της εξωτερικής και της αμυντικής πολιτικής της, είναι ισχυρός παράγοντας ειρήνης, ασφάλειας και συνεργασίας στο σύγχρονο κόσμο.

Κινείται στη Διεθνή Κοινότητα με σοβαρότητα, αξιοπιστία και αποφασιστικότητα».

Ενώ συγχαρητήριες επιστολές έχει στείλει και ο Javier Solana για την Ανάληψη Καθηκόντων του Πρώτου διοικητή EU NAVFOR Somalia αρχιπλοιάρχου Α. Παπαϊωάννου και για την παράδοση καθηκόντων του πρώτου διοικητή EU NAVFOR Somalia αρχιπλοιάρχου Α. Παπαϊωάννου.

paraskevi13