
Σάββας Καλεντερίδης
Στις αρχές του 20ού αιώνα, ο μεγαλύτερος δραματικός συγγραφέας του ποντιακού Ελληνισμού και μία από τις πιο φωτεινές πνευματικές μορφές του οικουμενικού Ελληνισμού, ο Γεώργιος Φωτιάδης, που γεννήθηκε στην περίφημη Κρώμνη της Χαλδίας, επηρεασμένος από το κλίμα και τα γεγονότα που οδήγησαν στην επανάσταση του 1905 στη Ρωσία -ο ίδιος ζούσε στο Αχαλτσίχ της Γεωργίας, όπου υπήρχε ελληνική κοινότητα μεταλλωρύχων- έγραψε ένα υπέροχο θεατρικό έργο με τίτλο «Τα σκοτάδια», γνωστότερο ως «Ο Λαζάραγας».
Το έργο εκτυλίσσεται σε ένα μικρό χωριό του Καυκάσου, όπου ο κτηματίας του χωριού, ο Λαζάραγας, εκμεταλλεύεται τους χωρικούς, σε συνεργασία με τοπικούς παράγοντες, που έχουν δημιουργήσει γύρω από τον αγά έναν κύκλο ηθικής διαφθοράς και σκληρής εκμετάλλευσης.
Σε κάποια στιγμή, προς το τέλος του έργου, οι χωρικοί εξεγείρονται και συλλαμβάνουν τον Λαζάραγα, ο οποίος αποδεικνύεται ότι στην πραγματικότητα είναι ένας τυχοδιώκτης, που σε κάποια φάση της ιστορίας σκότωσε τον πραγματικό Λαζάραγα και όλη την οικογένειά του και ιδιοποιήθηκε την περιουσία του, παριστάνοντας επί χρόνια τον δολοφονηθέντα προύχοντα.
