Με τα άρθρα 72-76 του N. 3883/2010 καθιερώθηκε το Μακροπρόθεσμο Πρόγραμμα Προμηθειών Αμυντικού Υλικού (ΜΠΠΑΥ) των Ενόπλων Δυνάμεων διάρκειας 15 ετών που επανεξετάζεται και επικαιροποιείται ανά τριετία, διαμορφώνοντας το Τριετές Κυλιόμενο Πρόγραμμα Προμηθειών Αμυντικού Υλικού, το οποίο με τη σειρά του επανεξετάζεται και επικαιροποιείται κάθε χρόνο ώστε να εναρμονίζεται με τον Κρατικό Προϋπολογισμό. Με την έναρξη εφαρμογής του νόμου καταγράφηκαν οι συνολικές εξοπλιστικές ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων για την περίοδο 2011-2025 σε 373 προγράμματα και υποπρογράμματα, από τα οποία το Συμβούλιο Αμυντικής Σχεδίασης και Προγραμματισμού (ΣΑΣΠ) του ΓΕΕΘΑ πρότεινε προς υλοποίηση τα 71 πρώτα [1]. Ακολούθησε διακλαδική επεξεργασία του σχετικού πίνακα από το ΓΕΕΘΑ, το οποίο στα τέλη του 2010 εισηγήθηκε με απόλυτα επιχειρησιακά κριτήρια την υλοποίηση των 29 πρώτων, με κόστος υλοποίησης €13,72 δισ. έναντι προϋπολογισμού €18,14 δισ. των αντίστοιχων μελετών. Το 15ετές ΜΠΠΑΥ οριστικοποιήθηκε στα μέσα του 2011 και εν συνεχεία εγκρίθηκε από την αρμόδια κοινοβουλευτική Επιτροπή και το ΚΥΣΕΑ, περιλαμβάνοντας πλέον 31 προγράμματα συνολικής αξίας €14,55 δισ. Παράλληλα, θεσπίστηκε ετήσια οροφή πληρωμών για εξοπλιστικά προγράμματα στα €850 εκατ., έτσι ώστε η σχετική δαπάνη να μην υπερβαίνει το 0,3% του ΑΕΠ. Τα 31 προγράμματα του 15ετούς ΜΠΠΑΥ είναι τα ακόλουθα, κατά σειρά προτεραιότητας:

Μακροπρόθεσμο Πρόγραμμα Προμηθειών Αμυντικού Υλικού 2011-2025 (σε εκατ. €)

1. ΓΕΑ Εργοστασιακή Συντήρηση – Υποστήριξη Οπλικών Συστημάτων – Οχήματα Υποστήριξης Αεροσκαφών 1.403,36
2. ΓΕΣ Τεχνική Υποστήριξη – Συντήρηση – Εν Συνεχεία Υποστήριξης (FOS) Οπλικών Συστημάτων, Μέσων, Κύριου & λοιπού Υλικού, Στρατιωτικών Εργοστασίων & Προμήθεια Υλικών-Εξοπλισμού του Σύγχρονου Μαχητή 300,00
3. ΓΕΝ Οπλισμός – Πυρομαχικά ΠΝ – Τεχνοεπισκευαστική Υποστήριξη Σκάφους 418,50
4. ΓΕΣ Πυρομαχικά Υψηλής Καταστροφικότητας – Έξυπνα Πυρομαχικά, Συμπλήρωση Αποθεμάτων Πυρομαχικών & Εκπαίδευσης 336,00
5. ΓΕΑ Επαναπιστοποίηση-Απόκτηση Βλημάτων & Υλικών Όπλων ΠΑ 166,19
6. ΓΕΣ Σύγχρονα Ταχύπλοα Σκάφη Μεταφοράς Δυνάμεων Άμεσης Επέμβασης 33,00
7. ΓΕΝ Επιτήρηση 234,00
8. ΓΕΑ Απόκτηση Ελικοπτέρων Έρευνας Και Διασωσης (SAR) και Συναφούς Εξοπλισμού [Εξοπλισμού Πτήσης (F/S), Eπίγειο Σύστημα Εκπαίδευσης (GBTS)] 180,00
9. ΓΕΝ Πρόσκτηση Αεροσκαφών Ναυτικής Συνεργασίας (ΑΦΝΣ) 180,00
10. ΓΕΑ Aπόκτηση Εκπαιδευτικών Αεροσκαφών 407,00
11. ΓΕΣ Εκσυγχρονισμός-Εξοπλισμός Μονάδων Ειδικών Δυνάμεων 214,96
12. ΓΕA Απόκτηση Αεροσκαφών για αναπλήρωση Απωλειών & Αντικατάσταση Α/Φ 2ης Γενιάς και Συναφούς Εξοπλισμού – Αναβάθμιση Υποδομών-Εγκαταστάσεις 3.000,00
13. ΓΕΝ Ναυπήγηση Νέων Φρεγατών 2.100,00
14. ΓΕΝ Προμήθεια Νέων Κατευθυνομένων Βλημάτων – Οπλισμός 300,00
15. ΓΕΑ Προμήθεια Πυραύλων Αέρος-Εδάφους 100,00
16. ΓΕΑ Προμήθεια Συστημάτων Βλημάτων Αεράμυνας Μακράς Ακτίνας (Hi-SAM) 600,00
    
17. ΓΕΣ Προμήθεια Νέων Αντιαεροπορικών Μικρού Βεληνεκούς (SHORAD) για Αντικατάσταση των Συστημάτων OSA-AK 650,00
18. ΓΕΣ Αναβάθμιση-Εκσυγχρονισμός του Αντιαεροπορικού TOR-M1 150,00
19. ΓΕΝ Εκσυγχρονισμός Μέσης Ζωής (ΕΜΖ) Φρεγατών ΜΕΚΟ-200ΗΝ 400,00
20. ΓΕΑ Αναβάθμιση Αεροσκαφών F-16 Block 50 & 52 405,08
21. ΓΕΣ Βελτίωση Δυνατοτήτων Αεροπορίας Στρατού 628,50
22. ΓΕΕΘΑ Συμμετοχή στην Κοινοπραξία BOC-HELIOS 27,70
23. ΓΕΕΘΑ Συμμετοχή 2015-2030 στο Δορυφορικό Πρόγραμμα MUSIS 200,00
24. ΓΕΝ Επικοινωνίες ΠΝ 132,61
25. ΓΕΣ Ανάπτυξη Δυνατοτήτων Μη Επανδρωμένων Πτητικών Μέσων 33,54
26. ΓΕΑ Απόκτηση Συστημάτων Προσέγγισης με Radar (RAPCON) 47,17
27. ΓΕΣ Βελτίωση Δυνατοτήτων Πυροβόλων & Μέσων Πυροβολικού 300,00
28. ΓΕΣ Βελτίωση Δυνατοτήτων Μηχανικού (Οχήματα -Μηχανήματα) 100,00
29. ΓΕΣ Προμήθεια Τεθωρακισμένων Οχημάτων – Οχημάτων & Μέσων Περισυλλογής 1.200,00
30. ΓΕΣ Βελτίωση Δυνατοτήτων Διαβιβάσεων-Ηλεκτρονικού Πολέμου-Πληροφορικής 70,00
31. ΓΕΣ Εναρμόνιση του Προγράμματος Ανάπτυξης της Υποδομής του Στρατού με την Επιχειρησιακή του Σχεδίαση & το Πρόγραμμα Εκσυγχρονισμού & Υποστήριξής του 230,00

Το Φεβρουάριο του 2012, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Μιχαήλ Κωσταράκος επεσήμανε στις Κατευθυντήριες Οδηγίες του σχετικά: «Επειδή, φυσικά, δεν μπορούμε να παραβλέπουμε τους υλικούς παράγοντες, επιθυμώ να καταστήσω σαφές ότι το κύριο βάρος πέφτει πλέον στην συντήρηση του υπάρχοντος υλικού μας, το οποίο είναι και επαρκές και πολύ καλής ποιότητας. Γίνεται αντιληπτό ότι δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για άμεσες προμήθειες νέων οπλικών συστημάτων, θα καταβληθεί όμως κάθε δυνατή προσπάθεια για τη διατήρηση των υπαρχόντων στο υψηλότερο επίπεδο διαθεσιμότητας και λειτουργικότητας. (…) Επιπλέον, επειδή υποχρέωση κάθε σοβαρού οργανισμού είναι και η προετοιμασία της μελλοντικής του εξέλιξης, η αμυντική μας σχεδίαση πρέπει να συνυπολογίσει την αναγκαιότητα παρακολούθησης των τεχνολογικών προόδων στον τομέα των στρατιωτικών εφαρμογών μέσω ενός στοχευμένου σχεδιασμού προμηθειών αμυντικού υλικού σε βάθος χρόνου, λαμβάνοντας υπόψη τους οικονομικούς περιορισμούς. Με το τρόπο αυτό θα αποφευχθεί ο ελλοχεύων κίνδυνος της τεχνολογικής υστέρησης, η οποία θα μπορούσε να μετατραπεί σε επιχειρησιακό μειονέκτημα».

Στο ίδιο κείμενο, ο Α/ΓΕΕΘΑ έθεσε ως τρέχοντες στόχους την προμήθεια πυρομαχικών 120mm των αρμάτων μάχης του ΕΣ, τη συντήρηση των μέσων της ΠΑ και του ΠΝ, τη βελτίωση των δυνατοτήτων των Δυνάμεων Άμεσης Αντίδρασης, την επαύξηση των δυνατοτήτων επιτήρησης του ΠΝ και τη βελτίωση του Συστήματος Διοικήσεως και Ελέγχου. [2]

Με αφορμή τις έρευνες της Δικαιοσύνης για τις μίζες στα εξοπλιστικά, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Δημήτρης Αβραμόπουλος προανήγγειλε στις 3 Ιανουαρίου 2014 «θεσμικές παρεμβάσεις, αλλά και αλλαγές στις πρακτικές συναλλαγών μεταξύ κράτους και εταιρειών, κατά τρόπον ώστε να διασφαλίζεται πλήρως η διαφάνεια και να προστατεύεται το κύρος, η αξιοπιστία και η εθνική αποστολή των Ενόπλων Δυνάμεων», επισημαίνοντας παράλληλα ότι «στόχος μας είναι να διατηρήσουμε και να πετύχουμε τη βέλτιστη απόδοση του υφιστάμενου εξοπλισμού. Μέσα από προγραμματισμό και αποδοτική διαχείριση των πόρων». [3]

ΜΠΠΑΥ, εκκρεμότητες και τρέχουσες εξελίξεις ανά Φορέα

Από τα 31 προγράμματα του ΜΠΠΑΥ 2011-2025, τα 2 προγράμματα του ΓΕΕΘΑ (που αφορούν στη συμμετοχή σε προγράμματα δορυφορικής επιτήρησης) αντιστοιχούν στο 1,6% του προϋπολογισμού των €14,55 δισ., τα 13 του ΓΕΣ στο 29,2%, τα 7 του ΓΕΝ στο 25,9% και τα 9 του ΓΕΑ σε ποσοστό 43,3%.

Γενικό Επιτελείο Στρατού

Το ΓΕΣ θέτει σε ύψιστη προτεραιότητα την τεχνική υποστήριξη-συντήρηση των οπλικών συστημάτων (Ο/Σ) του Στρατού, την προμήθεια υλικών-εξοπλισμού του Σύγχρονου Μαχητή και την προμήθεια πυρομαχικών. Το περασμένο έτος δρομολογήθηκαν προγράμματα για την υποστήριξη Ο/Σ (οχημάτων, ελικοπτέρων, αντιαεροπορικών συστημάτων κ.ά) ενώ δόθηκε λύση στο πρόβλημα έλλειψης πυρομαχικών 120mm με την υπογραφή σύμβασης αξίας €49 εκατ. για την προμήθεια 12.000 διατρητικών βλημάτων (APFSDS-T) τύπου DM63/DM63A1. Μετά την πρόσφατη υπογραφή σύμβασης αξίας €18,5 εκατ. για την προμήθεια 265.000 βομβίδων 40mm από τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (ΕΑΣ), το ΥπΕΘΑ προετοιμάζεται για την προκήρυξη ανοικτού διαγωνισμού για την προμήθεια πρόσθετων 30.360 βλημάτων 120mm με προβλεπόμενο κόστος €147,8 εκατ. και για την ανάθεση προμήθειας για 130.000 πυρομαχικά 30mm για τα επιθετικά Ε/Π της Αεροπορίας Στρατού, συνολικού ύψους €12,7 εκατ. σε βάθος τριετίας.

Από τα ΕΑΣ εκκρεμεί η υποβολή τεχνικοοικονομικής προσφοράς για την προμήθεια 72.154 αντιβαλλιστικών κρανών kevlar προς κάλυψη των αναγκών ΓΕΣ-ΓΕΝ-ΓΕΑ με την εκτιμώμενη δαπάνη ύψους €9,7 εκατ. να καλύπτεται από μη υλοποιηθέν πρόγραμμα ΑΩ. Σημειώνεται ότι τα ΕΑΣ διεκδικούν και την αναβάθμιση τυφεκίων σειράς G3 σε G3 ENHANCED, πρόγραμμα που ενδεχομένως περιλαμβάνεται στην «Προμήθεια Υλικών-Εξοπλισμού του Σύγχρονου Μαχητή».

Αξιοσημείωτη είναι η αναφορά σε «Έξυπνα Πυρομαχικά» στο υπ΄αριθμόν 4 πρόγραμμα, τα οποία θα επιφέρουν θεαματική ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων του Πυροβολικού εφόσον αφορούν σε βλημάτα/ρουκέτες τερματικής καθοδήγησης και μεγάλου βεληνεκούς. Στις κορυφαίες προτεραιότητες του ΓΕΣ συγκαταλέγεται επίσης η προμήθεια «Σύγχρονων Ταχύπλοων Σκαφών Μεταφοράς Δυνάμεων Άμεσης» και ο «Εκσυγχρονισμός-Εξοπλισμός Μονάδων Ειδικών Δυνάμεων».

Σε ό,τι αφορά τις σημαντικότερες εκκρεμότητες, η Αεροπορία Στρατού αναμένει την παράδοση 12 Ε/Π ΝΗ-90 και τη θετική έκβαση του αιτήματος για την παραχώρηση 10 Ε/Π CH-47D Chinook από τα αμερικανικά αποθέματα. Η εργοστασιακή συντήρηση των τελευταίων θα καλυφθεί ενδεχομένως από τα κονδύλια του προγράμματος «Βελτίωση Δυνατοτήτων Αεροπορίας Στρατού», το οποίο προφανώς αναφέρεται στον εκσυγχρονισμό των 19 επιθετικών Ε/Π AH-64A+ Apache. Άγνωστη παραμένει η τύχη των δύο προγραμμάτων που ανατέθηκαν στην Ελληνική Βιομηχανία Οχημάτων (ΕΛΒΟ) και αφορούσαν στην ανακατασκευή 77 ρυμουλκών αρματοφορέων Μ911 Oshkosh (αξίας €7,2 εκατ.) και στη προμήθεια ανταλλακτικών οχημάτων MS 240GD (αξίας €5,5 εκατ.) αλλά και του περιβόητου προγράμματος προμήθειας 18 συγκροτημάτων παρεμβολής τύπου ERIS και 11 κέντρων ακρόασης τύπου ESTIA (αξίας €72 εκατ.). [4]

Σε εξέλιξη βρίσκονται οι παραδόσεις από την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) υποσυστημάτων του Συστήματος Επικοινωνιών Ζώνης Μάχης (ΣΕΖΜ) «Ερμής» – Φάση Β’. Σταδιακά έως τις αρχές του φθινοπώρου αναμένεται να αφιχθούν στην Ελλάδα τα 460 τεθωρακισμένα και 320 φορτηγά οχήματα διαφόρων τύπων που παραχωρούν δωρεάν οι ΗΠΑ ως πλεονάζοντα αμυντικά υλικά. Το κόστος μεταφοράς των οχημάτων ύψους €4 εκατ. εξασφαλίστηκε από αδιάθετα υπόλοιπα παλαιότερων διακρατικών συμφωνιών ενώ το κόστος επιθεώρησης και δυνητικών επισκευών θα καλυφθεί από ήδη δεσμευμένα κονδύλια.

Γενικό Επιτελείο Ναυτικού

Το ΓΕΝ θέτει σε ύψιστη προτεραιότητα τη συντήρηση-υποστήριξη των σκαφών του και την προμήθεια οπλισμού και πυρομαχικών. Σημαντική εξέλιξη στον τομέα αυτό καταγράφηκε με την υπογραφή σύμβασης αξίας €16,4 εκατ. για την προμήθεια 6 συσσωρευτών για ισάριθμα υποβρύχια Τύπου 209 ενώ δρομολογήθηκαν διάφορα προγράμματα υποστήριξης (αντικατάσταση συσσωρευτών μάχης τορπιλών SUT/SST4, προμήθεια κινητήρων & παρελκομένων υλικών Κ/Β MM-40 Exocet Block2, συντήρηση Κ/Β ΜΜ-40 Exocet Block3 κ.ά). H εργοστασιακή συντήρηση του πρώτου Ε/Π ΑΒ-212ASW από το 307 ΤΣΥΑΥ αποτελεί πρότυπο διακλαδικής συνεργασίας στον τομέα της συντήρησης, με τη Διοίκηση Ελικοπτέρων Ναυτικού να προχωρά στην αύξηση των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων με την εγκατάσταση τακτικού συστήματος OCTOPUS FLIR και FLIR ΑΝ/ ΑΑQ-22 Star Safire. [5]

Στις κορυφαίες προτεραιότητες βρίσκεται επίσης το πρόγραμμα «Επιτήρηση» κόστους €234 εκατ. που αφορά στην εγκατάσταση ολοκληρωμένου συστήματος ναυτικής επιτήρησης και η «Πρόσκτηση Αεροσκαφών Ναυτικής Συνεργασίας (ΑΦΝΣ)». Σύμφωνα με δηλώσεις του προέδρου της ΕΑΒ, εντός του έτους αναμένεται η υπογραφή σύμβασης αξίας €60 εκατ. για την επανενεργοποίηση δύο ΑΦΝΣ Ρ-3Β Orion και τον εκσυγχρονισμό τεσσάρων, με δικαίωμα προαίρεσης για πέμπτο. Στα τελευταία θα τοποθετηθεί νέος εξοπλισμός αποστολής που θα αντικαταστήσει στο σύνολό του τον ήδη υπάρχοντα ενώ το κόστος του προγράμματος (που θα έχει ορίζοντα υλοποίησης πενταετίας) προβλέπεται να καλυφτεί μέσω FMS. [6]

Σε εξέλιξη βρίσκονται επαφές στελεχών του ΓΕΝ με εταιρείες με σκοπό την ενημέρωση-συλλογή πληροφοριών για διάφορα συστήματα που αφορούν τον «Εκσυγχρονισμό Μέσης Ζωής (ΕΜΖ) Φρεγατών ΜΕΚΟ-200ΗΝ», πρόγραμμα το οποίο αν και εμφανίζεται στο σχετικό πίνακα του ΜΠΠΑΥ σε χαμηλότερη προτεραιότητα σε σχέση με τη «Ναυπήγηση Νέων Φρεγατών» έχει (για ευνόητους λόγους) υψηλότερες πιθανότητες υλοποίησης. [7]

Σε ό,τι αφορά τις εκκρεμότητες, το ΠΝ αναμένει την παράδοση του πέμπτου ΤΠΚ PIΤΣΟΣ (Ρ71) τύπου ΡΟΥΣΣΕΝ από τα Ναυπηγεία Ελευσίνας και την ολοκλήρωση ναυπήγησης του έκτου και έβδομου, ΒΛΑΧΑΚΟΣ (Ρ72) και ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ρ73), τα οποία βάση χρονοδιαγράμματος παραδίδονται τον Απρίλιο του 2015 και το Φεβρουάριο του 2016, αντίστοιχα. Ο γόρδιος δεσμός του προγράμματος υποβρυχίων κόπηκε με την ύψωση Σημαίας στα ΠΙΠΙΝΟΣ (S121), ΜΑΤΡΩΖΟΣ (S122) και ΚΑΤΣΩΝΗΣ (S123) Τύπου 214 και ΩΚΕΑΝΟΣ (S118) Τύπου 209ΑΙP και την απόφαση για ολοκλήρωση της ναυπήγησής τους υπ΄ευθύνη του ΠΝ σε συνεργασία με τους υποκατασκευαστές. [8] Στα προγράμματα του ΜΠΠΑΥ δεν περιλαμβάνεται η ναυπήγηση του πέμπτου και έκτου υποβρυχίου Τύπου 214 καθώς παραμένει σε ισχύ η σύμβαση-πλαίσιο (νόμος 3885/2010) για τη μεταβίβαση των ναυπηγείων Σκαραμαγκά.

Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας

Κορυφαία προτεραιότητα του ΓΕΑ είναι εργοστασιακή συντήρηση – υποστήριξη αεροσκαφών (Α/Φ) και λοιπών Ο/Σ. Το περασμένο έτος δρομολογήθηκε μέσω διακρατικής συμφωνίας η προμήθεια υλικών και υπηρεσιών εργοστασιακής συντήρησης (ENSIP/TAC) για κινητήρες F100-PW-229 Α/Φ F-16, κόστους €183,7 εκατ. και ακολούθησαν υποπρογράμματα για την υποστήριξη και την προμήθεια ανταλλακτικών και υλικών συντήρησης που αφορούν τα Α/Φ RF/F-4E, Mirage 2000 και Mirage 2000-5, EMB-145H Erieye, EMB-135LR/BJ, τα πυροσβεστικά CL-215/415 και Μ-18Β/BS Dromader καθώς και τα εκπαιδευτικά Τ-6Α Texan II και Τ-41D. Για την αντικατάσταση των τελευταίων, το Ανώτατο Αεροπορικό Συμβούλιο ενέκρινε την προμήθεια 12 (+ 4 option) νέων Α/Φ αρχικής επιλογής, εκτιμώμενου κόστους €2 εκατ. Το πρόγραμμα «Aπόκτηση Εκπαιδευτικών Αεροσκαφών» που βρίσκεται στη 10η θέση του παραπάνω πίνακα αναφέρεται σε Α/Φ προκεχωρημένης και επιχειρησιακής εκπαίδευσης.

Το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε την τροποποίηση της σύμβασης προμήθειας μεταγωγικών Α/Φ C-27J για τη ματαίωση παραλαβής των 4 τελευταίων με αντάλλαγμα την παροχή εξοπλισμού, ανταλλακτικών και υπηρεσιών για την υποστήριξη των 8 Α/Φ βασικής διαμόρφωσης. Το Κρατικό Εργοστάσιο Αεροσκαφών απέκτησε δυνατότητα εργοστασιακής συντήρησης των ελικοπτέρων AS-332C1 Super Puma με την προμήθεια υλικοτεχνικού εξοπλισμού αξίας €160.000 και αναμένεται να ξεκινήσει σύντομα τις σχετικές εργασίες στο πρώτο Ε/Π και σε βάθος χρόνου στα υπόλοιπα. Για το πρόγραμμα «Επαναπιστοποίηση-Απόκτηση Βλημάτων & Υλικών Όπλων» έχει εγκριθεί η προμήθεια πυροτεχνικών υποσυγκροτημάτων πυραύλων ΑΜ39 Exocet BlockII και αναμένεται η επαναπιστοποίηση βλημάτων αέρος-αέρος (ΑΙΜ-9Μ, Magic II, MICA, AIM-120B) και βλημάτων των Α/Α συστημάτων Patriot και S-300PMU1 [9].

Αξιοσημείωτη κινητικότητα παρουσιάζει το πρόγραμμα «Αναβάθμιση Αεροσκαφών F-16 Block 50 & 52» καθώς η ΠΑ εξέδωσε Αίτημα Πληροφοριών (RfI) προς τρεις εταιρείες προκειμένου να συλλεχθούν περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις επιλογές της προσθήκης ραντάρ AESA. Το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Mirage-2000BGM/EGM με κόστος υλοποίησης €306,36 εκατ. βρισκόταν σε χαμηλή προτεραιότητα στον αρχικό πίνακα των 29 εξοπλιστικών προτεραιότητων και πλέον απουσιάζει από το ΜΠΠΑΥ. [10]

Σε ό,τι αφορά τις εκκρεμότητες, η ΠΑ αναμένει την ολοκλήρωση του έργου εγκατάστασης των συστημάτων αυτοπροστασίας ASPIS II (Advanced Self-Protection Integrated Suite) στα αεροσκάφη F-16C/D Block52+ και την αναβάθμιση των ASPIS I στα αεροσκάφη F-16C/D Block30/50.

Προοπτικές Υλοποίησης του ΜΠΠΑΥ 2011-2025

Μεταξύ 2009-2014, ο Προϋπολογισμός (Π/Υ) του ΥΠΕΘΑ υπέστη μείωση σε ποσοστό 52% (από €6,5 δισ. σε €3,1 δισ.) και διαμορφώνεται πλέον στο 1,68% επί του ΑΕΠ όταν ο μέσος όρος της προηγούμενης δεκαετίας ήταν 2,51% του ΑΕΠ. Οι ανελαστικές δαπάνες (μισθοδοσία στρατιωτικού και πολιτικού προσωπικού) υπερβαίνουν πλέον το 60% του Π/Υ ενώ οι δαπάνες για προμήθειες αμυντικού υλικού («Δαπάνες εξυπηρέτησης και δημοσίας πίστης») ανέρχονται σήμερα σε €583 εκατ. και σε μεγάλο ποσοστό αφορούν αποπληρωμές εξοπλιστικών προγραμμάτων παρελθόντων ετών.

Με βάση το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα Δημοσιονομικής Στρατηγικής (ΜΠΔΣ) 2015-2018, το οποίο απεικονίζει τη δημοσιονομική στρατηγική της κυβέρνησης σε βάθος τετραετίας, οι ταμειακές πληρωμές για εξοπλιστικές δαπάνες εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν φέτος στα €533 εκατ., μειωμένες κατά €50 εκατ. έναντι των προβλέψεων του Π/Υ. Ταυτόχρονα, το ΜΠΔΣ προβλέπει διαμόρφωση των εξοπλιστικών δαπανών (σε ταμειακή βάση) στα €700 εκατ. για το 2015, σε €598 εκατ. για το 2016, σε €497 εκατ. για το 2017 και σε €500 εκατ. για το 2018, δηλαδή κάτω από το όριο του 0,3% επί του ΑΕΠ ετησίως. Με τα σημερινά δεδομένα είναι παρακινδυνευμένη οποιαδήποτε ασφαλής πρόβλεψη για την υλοποίηση του ΜΠΠΑΥ 2011-2025 καθώς αυτή συνδέεται άμεσα με το πρόβλημα χρέους που αντιμετωπίζει η χώρα: Όσο ταχύτερα επιτευχθεί συμφωνία για τη διευθέτηση του Ελληνικού χρέους τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες ικανοποίησης των εξοπλιστικών αναγκών των Ενόπλων Δυνάμεων.

Συμπεράσματα

1. Με το N. 3883/2010 κατοχυρώθηκε θεσμικά ο μακροχρόνιος σχεδιασμός στις προμήθειες αμυντικού υλικού των Ενόπλων Δυνάμεων. Αναμένονται πρόσθετες θεσμικές παρεμβάσεις για τη διασφάλιση της διαφάνειας ώστε να μην επαναληφθούν τα φαινόμενα κατασπατάλησης δημοσίου χρήματος στον ευαίσθητο τομέα της Εθνικής Άμυνας.

2. Οι προτεραιότητες του ΜΠΠΑΥ 2011-2025 καθορίστηκαν με απόλυτα επιχειρησιακά κριτήρια, ασχέτως μεγέθους του εκάστοτε Κλάδου. Οι Ένοπλες Δυνάμεις έθεσαν από την πρώτη στιγμή σε ύψιστη προτεραιότητα την υλοποίηση προγραμμάτων υποστήριξης-συντήρησης Ο/Σ και προμήθειας πυρομαχικών για τη συμπλήρωση αποθεμάτων ενώ δρομολογήθηκε η επίλυση εκκρεμοτήτων και η κάλυψη αναγκών με μεταχειρισμένο αμυντικό υλικό.

3. Η υλοποίηση του ΜΠΠΑΥ 2011-2025 σχετίζεται άμεσα με την επίτευξη συμφωνίας για τη διευθέτηση/ελάφρυνση του ελληνικού χρέους που θα σημάνει και την απρόσκοπτη πρόσβαση στις διεθνείς χρηματαγορές. Το όριο του 0,3% επί του ΑΕΠ στις ετήσιες ταμειακές πληρωμές για εξοπλιστικά προγράμματα (αναμενόμενα) δεν πρόκειται να καλυφθεί την περίοδο 2015-2018 με συνέπεια η πλειοψηφία των μεγάλων προγραμμάτων να μετατίθεται προς υλοποίηση την περίοδο 2019-2025.

4. Η κατά προτεραιότητα υλοποίηση προγραμμάτων που μπορούν να αναληφθούν από την εγχώρια αμυντική βιομηχανία (π.χ. πυρομαχικά, εξοπλισμός Σύγχρονου Μαχητή, ναυπηγήσεις/εκσυγχρονισμοί πλοίων, αναβάθμιση Α/Φ και ΑΦΝΣ) θα συμβάλλει στην προσπάθεια για α) διατήρηση της απασχόλησης, β) επίτευξη πλεονασμάτων (αφού διατηρεί τις εκροές συναλλάγματος σε αποδεκτά επίπεδα) και γ) ικανοποίηση των εξοπλιστικών αναγκών των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

—

[1] Πλέον ανειλημμένων υποχρεώσεων ύψους €3,4 δισ. τότε (β΄εξάμηνο 2010).

[2] Α/ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Μιχαήλ Κωσταράκος, Κατευθυντήριες Οδηγίες για την πορεία των ΕΔ σε μια εποχή προκλήσεων, http://www.geetha.mil.gr/media/1.vima-ell-strat-skepsis/Odhgies.pdf

[3] Δήλωση ΥΕΘΑ Δημήτρη Αβραμόπουλου σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στο πλαίσιο των ερευνών από την ελληνική Δικαιοσύνη που αφορούν στο σύστημα προμηθειών στις Ε.Δ., http://www.mod.mil.gr/mod/el/content/show/36/A42399

[4] Κατόπιν σχετικής εντολής του ΓΕΣ, το Μάρτιο του 2012 μετέβησαν συνεργεία στις εγκαταστάσεις της εταιρείας SONAK για τη συντήρηση των 18 ερπυστριοφόρων Μ-113, τα οποία προορίζονταν ως φορείς για τα συγκροτήματα παρεμβολής. Για τη δικαστική εξέλιξη της υπόθεσης, βλ. Ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους Γ. Κολλίρης – Ευ. Βασιλάκος για τα εξοπλιστικά, http://www.naftemporiki.gr/story/801320

[5] Προγράμματα συντήρησης και αναβάθμισης των AB-212ASW του Πολεμικού Ναυτικού

[6] Αναβάθμιση των P-3B Orion: δεδομένα, επιλογές και προτάσεις

[7] ΕΜΖ MEKO 200HN: Aκροβατώντας μεταξύ αναποφασιστικότητας και απαξίωσης

[8] Το ΠΝ παίρνει την τύχη στα χέρια του -προβάδισμα 8ετίας έναντι του Τουρκικού Ναυτικού στα Y/B Αναερόβιας Πρόωσης

[9] Στις 27 Ιουλίου 2012 πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις των ΕΑΣ στο Λαύριο η τελετή επίδοσης του επίσημου πιστοποιητικού Αποσυναρμολόγησης και Συντήρησης των αντιαεροπορικών συστημάτων Patriot της ΠA, με βάση το οποίο η εγκατάσταση της εταιρείας χαρακτηρίζεται και επίσημα ως Εγκατάσταση Αποσυναρμολόγησης και Συναρμολόγησης Πυραύλων (Missile Assembly Disassembly Facility: MADF) του ΝΑΤΟ. Για την εκτέλεση βολής αποδοχής του αντιαεροπορικού συστήματος S-300PMU στις 13 Δεκεμβρίου 2013 στο Πεδίο Βολής Κρήτης επαναπιστοποιήθηκαν συνολικά 4 βλήματα τύπου 48Ν6Ε.

[10] Εκσυγχρονισμός ελληνικών γερακιών: η ιστορική ευκαιρία της ΠΑ  πηγη