"Greek National Pride" blog / ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ / Τουρκία

ΑΝΑΛΥΣΗ: Η Εθνική Στρατηγική της Τουρκίας


turkΗ Τουρκία είναι ένα κράτος που επενδύει διαχρονικά στην πολιτική ισχύ, προβάλλοντας τη στρατιωτική της ισχύ για πολιτικούς λόγους. Oι κύριοι παράγοντες που προσδιορίζουν τη γεωπολιτική και γεωστρατηγική παράμετρο ισχύος, στην εκμετάλλευση των οποίων η Άγκυρα εξαντλεί ένα μεγάλο μέρος της ενεργητικότητάς της, είναι η γεωγραφική θέση της χώρας, τα πολιτικο-οικονομικά της δεδομένα, η στρατιωτική της ισχύς και η παρουσία της στο διεθνές περιβάλλον.

Η εθνική στρατηγική των Τούρκων αφορά στη βιωσιμότητα, την ευημερία και τη διαφύλαξη του έθνους, έχοντας ως κύρια στοιχεία την εθνική ισχύ, τους εθνικούς στόχους και τα εθνικά συμφέροντα. Για το λόγο αυτό, σήμερα, στα πλαίσια του χρόνου που μου έχει διατεθεί θα προσπαθήσω να σας παρουσιάσω όλους εκείνους τους παράγοντες που καταδεικνύουν την πραγματική διάσταση της τουρκο-ισλαμικής απειλής.

Η ΕΘΝΙΚΗ ΙΣΧΥΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ

Η εθνική ισχύς είναι το σύνολο των δυνατοτήτων και ικανοτήτων που διαθέτει ένα κράτος προκειμένου να υλοποιήσει τις επιδιώξεις του και να επιβάλλει τη θέληση του σε άλλα κράτη. Ταυτόχρονα, αυτή αφορά στις ηθικές αξίες, στις υλικές δυνατότητες και στα χαρακτηριστικά που διέπουν ένα έθνος. Επιπρόσθετα, η μελέτη και ανάλυση της εθνικής ισχύος έχει ως κύριο στόχο να τεθούν επί τάπητος όλα εκείνα τα στοιχεία που παρέχουν σ’ ένα κράτος την ικανότητα ελιγμών σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο. Ο Κινέζος θεωρητικός της στρατηγικής Σουν Τζου (400-320 π.Χ.) στο βιβλίο του Η τέχνη του πολέμου, σημειώνει: «Αν γνωρίζεις καλά τον εχθρό και τον εαυτό σου, δεν υπάρχει λόγος να φοβάσαι τα αποτελέσματα όσων πολέμων και αν κάνεις. Αν γνωρίζεις τον εαυτό σου και δεν έχεις τις αναγκαίες πληροφορίες για τον εχθρό, στο τέλος θα γευθείς την ήττα πολλές φορές. Όμως αν δεν γνωρίζεις καλά ούτε τον εαυτό σου ούτε τον εχθρό, τότε σε κάθε πόλεμο θα υφίστασαι πανωλεθρίες.».

Το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας αποτελεί τον καθ’ ύλη αρμόδιο φορέα της Τουρκίας που καθορίζει τα στοιχεία της εθνικής ισχύος κατόπιν σχετικών εισηγήσεων των αρμόδιων υπουργείων. Τα στοιχεία αυτά είναι: η γεωγραφική, η δημογραφική, η ψυχοκοινωνική και πολιτιστική, η πολιτική, η οικονομική, η επιστημονική και τεχνολογική, καθώς επίσης η στρατιωτική ισχύς.

Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ

Η στρατηγική εθνικής ασφαλείας της Τουρκίας αφορά στη διαφύλαξη της ανεξαρτησίας, της εθνικής κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και των εθνικών συμφερόντων της χώρας, εστιαζόμενη στους τομείς της στρατιωτικής, πολιτικής, οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντολογικής ασφαλείας. Επιπλέον, σύμφωνα με την τουρκική αντίληψη, οι στρατηγικές ασφαλείας διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες: στις ειρηνικές, στις συγκρουσιακές και στις στρατηγικές του πολέμου.

Με τις ειρηνικές στρατηγικές ασφαλείας εξασφαλίζεται η διαφύλαξη των συμφερόντων της Τουρκίας χωρίς να υπάρξει σύγκρουση μεταξύ των αντιπάλων, χρησιμοποιώντας ως μέσα, αφενός την απειλή χρήσης βίας και την αποτροπή, αφετέρου οικονομικές και διπλωματικές διαδικασίες παράλληλα με τη δημιουργία συνεργασιών σε παγκόσμιο και περιφερειακό επίπεδο. Ειδικότερα δε, οι οικονομικές διαδικασίες περιλαμβάνουν την αποστολή εξωτερικής βοήθειας και οικονομικής επιβράβευσης, ενώ οι αντίστοιχες διπλωματικές περιλαμβάνουν τη διαπραγμάτευση, την υποβολή νέων προτάσεων, το συμβιβασμό, τη διαμεσολάβηση, την επίδειξη καλής θέλησης και τέλος τον «προσηλυτισμό» και την καθοδήγηση των ΜΜΕ και των προσωπικοτήτων της αντίπαλης πλευράς που λαμβάνουν τις αποφάσεις.

Σε ό,τι αφορά στις συγκρουσιακές στρατηγικές, αυτές διακρίνονται σε τέσσερεις κατηγορίες: πρώτον, στις διπλωματικές στρατηγικές, με τη λήψη μονομερών αποφάσεων, τη δημιουργία τετελεσμένων και την επιβολή στην αντίπαλη πλευρά να συμμετάσχει σε διαπραγματεύσεις που δεν είχαν προκαθορισθεί. Δεύτερον, στις οικονομικές στρατηγικές, με υπονόμευση, αποκλεισμό, διείσδυση και πιέσεις. Τρίτον, στις θερμές συγκρουσιακές καταστάσεις χωρίς να εκδηλωθεί πόλεμος, με προκλήσεις, προβοκάτσιες, τρομοκρατικές ενέργειες, δολιοφθορές, θερμά επεισόδια και υποκίνηση για να πληγεί η εσωτερική ασφάλεια του αντιπάλου. Και τέλος, στις στρατιωτικές στρατηγικές που περιλαμβάνουν τη δημιουργία περιβάλλοντος ψυχρού πολέμου και τη διεξαγωγή μονομερών ή διμερών ασκήσεων.

Αναφορικά δε, με την ανακήρυξη κατάστασης εκτάκτου ανάγκης σε συγκεκριμένες περιοχές ή σε όλη την τουρκική επικράτεια ακολουθείται η παρακάτω διαδικασία: Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, αφού λάβει υπόψη τη σχετική απόφαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, προεδρεύει σε σύσκεψη του υπουργικού συμβουλίου και εκδίδει την ανάλογη απόφαση, της οποίας η διάρκεια δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τους έξι μήνες. Στη συνέχεια, η απόφαση αυτή δημοσιεύεται στην εφημερίδα της κυβερνήσεως και υποβάλλεται στη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση για έγκριση. Σε περίπτωση που απαιτηθεί, η κατάσταση εκτάκτου ανάγκης μπορεί να αρθεί από την εθνοσυνέλευση κατόπιν προτάσεως του υπουργικού συμβουλίου ή να παραταθεί για χρονικό διάστημα που δεν θα ξεπερνά τους τέσσερις μήνες. Σημειωτέον ότι, η ίδια διαδικασία ακολουθείται σε περίπτωση επιστράτευσης και πολέμου.

Ο σχεδιασμός της τουρκικής εθνικής ασφαλείας αποτελεί μια πολύπλοκη διαδικασία εξέτασης διαφόρων παραγόντων, η οποία περιλαμβάνεται σε απόρρητο εγχειρίδιο της Ακαδημίας Εθνικής Ασφαλείας των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων που εκδόθηκε το Φεβρουάριο του 2001 και περιλαμβάνει τα εξής:Αρχικά αναλύεται η γεωπολιτική, γεωστρατηγική και γεωοικονομική κατάσταση της χώρας. Στη συνέχεια, αξιολογείται η κατάσταση εθνικής ασφαλείας και συγκεκριμένα: η κατάσταση της εξωτερικής πολιτικής, η κατάσταση της εσωτερικής ασφαλείας, η πολιτικο-στρατιωτική κατάσταση, η κοινωνικο-πολιτιστική κατάσταση, η οικονομική κατάσταση, καθώς επίσης η επιστημονική και τεχνολογική κατάσταση. Κατόπιν, ακολουθεί ο καθορισμός των εθνικών συμφερόντων λαμβάνοντας υπόψη τόσο το εσωτερικό, όσο το διεθνές περιβάλλον αναλύοντας τους παράγοντες που ακολουθούν:

  • Εσωτερικό περιβάλλον: Εθνικές αξίες, εθνικά φρονήματα, εσωτερική απειλή, στάση και συμπεριφορά της κοινωνίας, οικονομικές συνθήκες, εθνική δομή, ιδεολογική δομή, κοινωνικές ανάγκες, ΜΜΕ, καθώς επίσης επιστημονικές και τεχνολογικές συνθήκες.

  • Διεθνές περιβάλλον: Γενική ασφάλεια διεθνώς, ισορροπία δυνάμεων, περιφερειακές εξωτερικές απειλές, συμμαχίες, διεθνείς οργανισμοί, διεθνές δίκαιο, οικονομικές συνθήκες διεθνώς, τεχνολογικές εξελίξεις και παγκοσμιοποίηση.

Επισημαίνεται ιδιαίτερα ότι τα τουρκικά εθνικά συμφέροντα αφορούν: α. Στην χωρίς όρους ηγεμονική παρουσία του έθνους. β. Στη διαφύλαξη του έθνους και της πατρίδας από εσωτερικές και εξωτερικές απειλές και κινδύνους. γ. Στην εθνική και κρατική ακεραιότητα και συνοχή. δ. Στην εξασφάλιση της ζωής και της περιουσίας των πολιτών. ε. Στην υλοποίηση της ρήσης του Atatürk «ειρήνη στην πατρίδα ειρήνη διεθνώς». στ. Στη δημιουργία προϋποθέσεων για εξασφάλιση και προστασία των ατομικών δικαιωμάτων και των βασικών ατομικών ελευθεριών. ζ. Στη δίκαιη διανομή του εθνικού εισοδήματος σύμφωνα με κοινωνικά κριτήρια. η. Στην παροχή των αναγκαίων υγειονομικών, εκπαιδευτικών και λοιπών υπηρεσιών σε εθνικό επίπεδο. Ακολούθως, καθορίζονται οι εθνικοί στόχοι (πολιτικοί, κοινωνικοί, πολιτιστικοί, οικονομικοί και στρατιωτικοί) βάσει των στοιχείων εθνικής ισχύος της Τουρκίας και της αντίπαλης χώρας.

Μετά τον καθορισμό των εθνικών στόχων, συντάσσεται το Milli Guvenlik Siyaset Belgesi/Έγγραφο Πολιτικής Εθνικής Ασφαλείας(MGSB) που περιλαμβάνει την αξιολόγηση του παρελθόντος, της υπάρχουσας κατάστασης και των μελλοντικών εξελίξεων αναφορικά με την εσωτερική ασφάλεια της χώρας, την εξωτερική ασφάλεια αυτής και τις αρχές της αμυντικής πολιτικής. Το MGSB συντάχθηκε για πρώτη φορά το 1963, του είχε δοθεί ο τίτλος MilliGüvenlikPolitikasınınEsasları/Αρχές της Πολιτικής Εθνικής Ασφαλείας και επειδή το εξώφυλλο του είχε κόκκινο χρώμα, τα τουρκικά ΜΜΕ το αποκαλούσαν Kırmızı Kitap/Κόκκινη Βίβλος. Επιπλέον, αυτό θεωρείται ως ο «οδικός χάρτης» όλων των κυβερνήσεων, είναι απόρρητο, αναθεωρείται όταν απαιτηθεί (συνήθως αναθεωρείται κάθε πέντε έτη), συντάσσεται από το υπουργικό συμβούλιο και εγκρίνεται από το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας. Μετά την έγκριση του, το MGSB διανέμεται σε όλα τα υπουργεία και τους αρμόδιους φορείς-οργανισμούς υπό μορφή πρωθυπουργικών κατευθυντήριων οδηγιών και ακολουθούν οι παρακάτω διαδικασίες: Καθορίζεται η στρατηγική των υπουργείων, των φορέων και οργανισμών και στη συνέχεια ακολουθούν οι επιμέρους στρατηγικές αυτών και τα σχέδια εφαρμογής τους. Παράλληλα, καθορίζεται και η στρατιωτική στρατηγική των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων. Μετά τον καθορισμό αυτής, το τουρκικό Γενικό Επιτελείο Ενόπλων Δυνάμεων διατυπώνει την Εθνική Στρατιωτική Στρατηγική (Μilli Askeri Strateji) βάσει της οποίας συντάσσονται: α. Το γενικό/διακλαδικό δόγμα επιχειρήσεων. β. Οι επιχειρήσεις των Κλάδων (στρατού ξηράς, ναυτικού και αεροπορίας) και τα λοιπά δόγματα. γ. Η γνωστοποίηση των αναγκών των Κλάδων των ενόπλων δυνάμεων και οι προτάσεις τους για τη δομή, τον εκσυγχρονισμό, την πολεμική προετοιμασία, τις οικοδομικές επενδύσεις, τους στόχους και τις δυνατότητες σχεδιασμού τους. δ. Το σχέδιο του στρατηγικού στόχου και το 10ετές πρόγραμμα προμηθειών.

Τα κύρια κεφάλαια της Εθνικής Στρατιωτικής Στρατηγικής των Τούρκων (Μilli Askeri Strateji) είναι η στρατιωτική ισχύς σε συνάρτηση με τα υπόλοιπα στοιχεία της εθνικής ισχύος, ο πόλεμος και οι επιχειρήσεις, τα οποία υποστηρίζονται από διάφορους ορισμούς και αρχές. Παράλληλα, οι Τούρκοι εφαρμόζουν μια μέθοδο βαθμολόγησης του κάθε ορισμού και αρχής, που θα αναλυθούν στη συνέχεια, ενώ τα συμπεράσματα που εξάγονται από τη βαθμολογία αυτή λαμβάνονται σοβαρά υπόψη στην εφαρμογή συγκεκριμένης πολιτικής για θέματα άμυνας και εξωτερικής πολιτικής. Ως εκ τούτου, η ανάλυση των στοιχείων που ακολουθούν επιτρέπει την εξαγωγή ιδιαίτερα χρήσιμων συμπερασμάτων τόσο για την κατανόηση της τουρκικής πολιτικής όσο για τη διαμόρφωση της αντίστοιχης ελληνικής.

Στον προβαλλόμενο πίνακα φαίνονται τα κριτήρια που αξιολογούν οι Τούρκοι αναφορικά με την κατάσταση της εθνικής ισχύος της αντίπαλης χώρας.

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΘΝΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΠΑΛΗΣ ΧΩΡΑΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ

ΑΠΕΙΛΗ

ΚΙΝΔΥΝΟΣ

Στρατιωτική

ισχύς

Διαθέτει

αποτρεπτική δύναμη

Διαθέτει οπλικά συστήματα μαζικής καταστροφής και μακρού πλήγματος σε περιορισμένες ποσότητες.

Πολιτική

ισχύς

Έχει πρόθεση, σκοπό και αποφασιστικότητα

για να υποστηρίξει την εξωτερική πολιτική

– Ο σκοπός, οι προθέσεις, η αποφασιστικότητα και η υποστήριξη της εξωτερικής πολιτικής της είναι απρόβλεπτοι.- Παρέχει υποστήριξη στην τρομοκρατία

– Έχει τη δυνατότητα υποστήριξης ασύμμετρων ενεργειών προκειμένου να ανατραπεί το καθεστώς κ.λπ.

– Παρέχει υποστήριξη σε εθνικά μορφώματα και θρησκευτικές αδελφότητες που θα θέσουν σε κίνδυνο την ακεραιότητα και συνοχή της Τουρκίας

Οικονομική

ισχύς

Κατάσταση υποστήριξης της στρατιωτικής ισχύος

– Θα υποστηρίξει τη στρατιωτική ισχύ σε καθορισμένο ή περιορισμένο βαθμό- Δεν είναι σε θέση να υποστηρίξει τη στρατιωτική ισχύ
Λοιπά στοιχεία εθνικής ισχύος– Δημογραφική ισχύς

– Γεωγραφική ισχύς

– Επιστημονική και τεχνολογική ισχύς

– Ψυχοκοινωνική και πολιτιστική ισχύς

Επιρροή της εθνικής ισχύος της αντίπαλης χώρας στα τουρκικά εθνικά συμφέροντα

Υφίστανται

εμπόδια και δυσκολίες

Θα καθυστερήσει

Χρησιμοποίηση της στρατιωτικής ισχύος της αντίπαλης χώρας

– Θα χρησιμοποιήσει τη στρατιωτική της ισχύ με δική της πρωτοβουλία- Θα χρησιμοποιήσει τη στρατιωτική της ισχύ χωρίς τη δική της πρωτοβουλία

Διακλαδική συνεργασία και υποστήριξη στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις

Αναφορικά με τη διακλαδική συνεργασία και την υποστήριξη που υπάρχει μεταξύ των Κλάδων των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων ο πίνακας που ακολουθεί είναι ιδιαίτερα σαφής και αποκαλύπτει τις αποστολές που τους ανατίθενται κατά τη διεξαγωγή των επιχειρήσεων.

ΔΙΑΚΛΑΔΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

ΠΟΙΟΣ

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

ΣΕ ΠΟΙΟΝ

Χερσαίες δυνάμεις

– Εξασφάλιση υποστήριξης σε επιχείρηση με επιθετικά ελικόπτερα, πυροβόλα μεγάλου βεληνεκούς, πυραύλους και πολλαπλούς εκτοξευτές πυραύλων για την προσβολή σταθερών στόχων, όπως ραντάρ επιτήρησης ακτών κ.λπ.- Εξασφάλιση υποστήριξης σε αμφίβια επιχείρηση κατά τη διάρκεια της προκαταρκτικής επιχείρησης.

– Εξασφάλιση της ασφάλειας στην περιοχή μετόπισθεν.

Ναυτικές δυνάμεις

– Εξασφάλιση υποστήριξης με επιθετικά ελικόπτερα, πυροβόλα μεγάλου βεληνεκούς, πυραύλους και πολλαπλούς εκτοξευτές πυραύλων στην ενεργητική αεράμυνα και πυραυλική άμυνα.- Εξασφάλιση της υποστήριξης με πυρά πυραύλων επιφανείας-επιφανείας μεγάλου βεληνεκούς, όταν απαιτηθεί, εναντίον σταθερών στόχων κατά τη διάρκεια αεροπορικής επιθετικής επιχείρησης.

– Προσβολή με πυρά πυροβόλων/πυραύλων των συστημάτων αεράμυνας του εχθρού.

– Εξασφάλιση της ασφάλειας στην περιοχή μετόπισθεν.

Αεροπορικές δυνάμεις

Εξασφάλιση υποστήριξης όταν απαιτηθεί με επιθετικά ελικόπτερα, πυροβόλα μεγάλου βεληνεκούς, πυραύλους και πολλαπλούς εκτοξευτές πυραύλων.

Τμήματα ειδικών δυνάμεων

Ναυτικές δυνάμεις

– Εξασφάλιση υποστήριξης σε χερσαία επιχείρηση με πυρά πυροβόλων/πυραύλων του ναυτικού.- Εξασφάλιση της υποστήριξης στις θαλάσσιες μεταφορές κατά την αμφίβια επιχείρηση και την επιχείρηση υποστήριξης της ειρήνης.

Χερσαίες δυνάμεις

– Εξασφάλιση υποστήριξης στην ενεργητική αεράμυνα και πυραυλική άμυνα με πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς θαλάσσης-εδάφους.- Εξασφάλιση της υποστήριξης με πυρά μεγάλου βεληνεκούς, όταν απαιτηθεί, εναντίον σταθερών στόχων κατά τη διάρκεια αεροπορικής επιθετικής επιχείρησης.

– Προσβολή με πυρά ναυτικού πυροβολικού εναντίον των συστημάτων αεράμυνας του εχθρού.

Αεροπορικές δυνάμεις

Εξασφάλιση υποστήριξης με πυρά όταν απαιτηθεί.

Τμήματα ειδικών δυνάμεων

Αεροπορικές δυνάμεις

– Μείωση της αεροπορικής απειλής που υφίστανται τα χερσαία τμήματα με επιθετική αεροπορική επιχείρηση.- Καταστροφή συστημάτων επιφανείας-επιφανείας και στρατηγικών στόχων.

– Εξασφάλιση εγγύς αεροπορικής υποστήριξης και αεροπορικής απομόνωσης του πεδίου της μάχης, καθώς επίσης επιχείρησης αεροπορικής απομόνωσης.

– Εξασφάλιση υποστήριξης με τακτική αεροπορική αναγνώριση.

– Εξασφάλιση της αεράμυνας, καθώς επίσης της πυραυλικής άμυνας περιοχής και γενικά.

– Εξασφάλιση υποστήριξης με αεροπορικές μεταφορές.

Χερσαίες δυνάμεις

– Μείωση της αεροπορικής απειλής που υφίστανται τα ναυτικά τμήματα με επιθετική αεροπορική επιχείρηση- Καταστροφή συστημάτων επιφανείας-επιφανείας και στρατηγικών στόχων.

– Εξασφάλιση εγγύς αεροπορικής υποστήριξης και αεροπορικής απομόνωσης του πεδίου της μάχης, καθώς επίσης επιχείρησης αεροπορικής απομόνωσης.

– Εξασφάλιση υποστήριξης με τακτική αεροπορική αναγνώριση.

– Εξασφάλιση της αεράμυνας, καθώς επίσης της πυραυλικής άμυνας περιοχής και γενικά.

– Εξασφάλιση υποστήριξης με αεροπορικές μεταφορές.

Ναυτικές δυνάμεις

– Εξασφάλιση υποστήριξης με πυρά όταν απαιτηθεί.- Εξασφάλιση υποστήριξης με αεροπορική μεταφορά.

Τμήματα ειδικών δυνάμεων

Τμήματα ειδικών δυνάμεων

– Καταστροφή/εξουδετέρωση επιλεγέντων στρατηγικών χερσαίων στόχων.- Εξασφάλιση υποστήριξης πληροφοριών.

Χερσαίες δυνάμεις

– Καταστροφή/εξουδετέρωση επιλεγέντων στρατηγικών ναυτικών στόχων και ραντάρ επιτήρησης ακτών.- Εξασφάλιση υποστήριξης πληροφοριών.

– Εξασφάλιση υποστήριξης στην έρευνα-διάσωση στο πεδίο της μάχης.

– Εξασφάλιση υποστήριξης κατά την αμφίβια επιχείρηση στη φάση της προκαταρκτικής επιχείρησης.

Ναυτικές δυνάμεις

– Καταστροφή/εξουδετέρωση των τακτικών βαλλιστικών πυραύλων του εχθρού.- Εξασφάλιση υποστήριξης πληροφοριών.

– Εξασφάλιση υποστήριξης στην έρευνα-διάσωση στο πεδίο της μάχης.

– Καταστροφή/εξουδετέρωση των ραντάρ αεράμυνας του εχθρού.

Αεροπορικές δυνάμεις

Ενδεικτικά παραδείγματα του επιχειρησιακού σχεδιασμού και της διακλαδικής συνεργασίας που υπάρχει μεταξύ των Κλάδων των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων αποτελούν η επιχείρηση Şafak του τουρκικού στρατού στο Şemdinli της νοτιοανατολικής Τουρκίας το Σεπτέμβριο του 2012, η διεξαγωγή των ετήσιων τουρκικών αποβατικών ασκήσεων στο Αιγαίο, καθώς επίσης ο Οδικός Χάρτης 2010-2030 για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη UAV’s.

Διαπιστώσεις και συμπεράσματα από την επιχείρηση Şafak

Στο παρελθόν η τακτική των τουρκικών δυνάμεων στηριζόταν στην «Αναγνώριση-Εντοπισμό-Εξουδετέρωση» χωρίς όμως να επιτυγχάνονται τα επιθυμητά αποτελέσματα. Για το λόγο αυτό στην επιχείρηση Şafak αποφασίσθηκε ένας νέος τρόπος ενεργείας, «Επιτήρηση-Επαφή-Καταδίωξη-Εξουδετέρωση», εφαρμόζοντας παράλληλα την αρχή της διακλαδικότητας μεταξύ χερσαίων δυνάμεων, μονάδων ειδικών επιχειρήσεων και αεροπορικών μέσων (μαχητικά αεροσκάφη-επιθετικά ελικόπτερα-μεταφορικά ελικόπτερα). Επιπρόσθετα, υπήρξε πλήρης εκμετάλλευση του υπάρχοντος τεχνολογικού εξοπλισμού, γεγονός το οποίο συνετέλεσε σημαντικά στην επιτυχή έκβαση της επιχείρησης.

Περαιτέρω, κρίνεται σκόπιμο να επισημανθούν επιπλέον τρία στοιχεία: πρώτον, η επιτυχής εφαρμογή του συνταχθέντος σχεδίου ψυχολογικών επιχειρήσεων που είχε στόχο τον έλεγχο του τοπικού πληθυσμού, ο οποίος όχι μόνο δεν εξεγέρθηκε αλλά σε αρκετές περιπτώσεις συνέδραμε στις τουρκικές δυνάμεις με τις πληροφορίες που παρείχε. Δεύτερον, η παρουσία του αρχηγού των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων στην περιοχή των επιχειρήσεων την πιο κρίσιμη στιγμή της επιχειρήσεως. Και τρίτον, η συνεχής ενημέρωση των κυβερνητικών παραγόντων για τις λεπτομέρειες διεξαγωγής της επιχείρησης.

Η διεξαγωγή των τουρκικών αποβατικών ασκήσεων στο Αιγαίο

Ο τρόπος διεξαγωγής των αποβατικών ασκήσεων κάθε χρόνο παρουσιάζει καινοτομίες δεδομένου ότι το τουρκικό Γενικό Επιτελείο Ενόπλων Δυνάμεων προσαρμόζει το σχεδιασμό του στις νέες εξελίξεις τόσο του επιχειρησιακού σχεδιασμού όσο και των οπλικών συστημάτων που αποκτά η Τουρκία. Το γενικό δόγμα των ασκήσεων Efes αφορά στην εφαρμογή όλων των αρχών μιας αποβατικής επιχείρησης, η οποία αποτελεί μια από τις πιο δύσκολες και επικίνδυνες του είδους και συγκεκριμένα: Ναυτικό και αεροπορικό αποκλεισμό της νήσου-στόχου για απαγόρευση μεταφοράς των εχθρικών ενισχύσεων. Στη συνέχεια, εκτέλεση αποβατικής ενεργείας, αεροκίνητης ενέργειας και επιχειρήσεων ανορθόδοξου πολέμου για κατάληψη των ακτών αποβάσεως, καταστροφή των εχθρικών δυνάμεων και έλεγχο της νήσου.

Οδικός Χάρτης 2010-2030 για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη UAV’s

H στρατηγική που εφαρμόζει η Τουρκία αναφορικά με την κατασκευή των μη επανδρωμένων αεροσκαφών UAV’s περιλαμβάνεται στον «Οδικό Χάρτη UAV’s 2010-2030» που συντάχθηκε τον Ιούλιο του 2010 από το υφυπουργείο Αμυντικής Βιομηχανίας (SSM), σε συντονισμό με το Γενικό Επιτελείο Ενόπλων Δυνάμεων και τη συνεργασία φορέων της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας-πανεπιστημίων.

Στον εν λόγω χάρτη οι Τούρκοι αναγράφουν τις στρατιωτικές αποστολές που θα αναλαμβάνουν οι μονάδες UAV’s, καθώς επίσης και τη χρησιμοποίηση τους στον πολιτικό τομέα. Ακολούθως, σας παραθέτουμε μεταφρασμένα τα εν λόγω στοιχεία, αφενός για να γίνει κατανοητή η τουρκική αντίληψη στον τομέα αυτό, αφετέρου για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με τις προθέσεις και τους μελλοντικούς τους σχεδιασμούς σε ό,τι αφορά στην ανάπτυξη νέων συστημάτων μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛEΣ

ΜΗ ΕΠΑΝΔΡΩΜΕΝΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ UAV’s

Α/Α

ΚΥΡΙΑ ΑΠΟΣΤΟΛΗ

ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗ

1.

Υποστήριξη σε αποστολές αναγνώρισης και παρατήρησης Αναγνώριση και παρατήρηση σε τακτικό επίπεδο
Στρατηγική αναγνώριση και παρατήρηση

2.

Επιθετικές αποστολές Επιχειρήσεις εσωτερικής ασφαλείας
Εγγύς αεροπορική υποστήριξη
Καταστροφή αντιαεροπορικών συστημάτων
Αντιαεροπορική άμυνα

3.

Αποστολές προσομοίωσης Αεροσκάφη στόχοι
Αεροσκάφη παραπλάνησης

4.

Αποστολέςηλεκτρονικού πολέμου Αποστολές SIGINT
Ηλεκτρονικός πόλεμος εναντίον ραντάρ
Ηλεκτρονικός πόλεμος μάχης
Αποτρεπτικός ηλεκτρονικός πόλεμος

5.

Ειδικές αποστολές Υποστήριξη επικοινωνιών
Εντοπισμός ναρκών και εκρηκτικών
Έρευνα-διάσωση και λογιστική υποστήριξη
Στρατιωτικές επιχειρήσεις εντός κατοικημένων τόπων
Εντοπισμός πυρηνικών ραδιολογικών βιολογικών και χημικών ουσιών
Ναυτική περιπολία και ανθυποβρυχιακός πόλεμος

6.

Μεταφορά φορτίου

7.

Λοιπές αποστολές

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛEΣ

ΜΗ ΕΠΑΝΔΡΩΜΕΝΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ UAV’s

Α/Α

ΑΠΟΣΤΟΛΗ

Α/Α

ΑΠΟΣΤΟΛΗ

1.

Επιχειρήσεις κατά των ναρκωτικών 6. Επιχειρήσεις έρευνας-διάσωσης σε περιπτώσεις αεροπορικών ατυχημάτων και φυσικών καταστροφών

2.

Επιχειρήσεις κατά της λαθρομετανάστευσης 7. Εντοπισμός πυρκαγιώνστα δάση και υποστήριξη

στην κατάσβεση αυτών

3.

Επικοινωνία σε φυσικές καταστροφές και αποτίμηση ζημιών 8. Περιπολίες για την ασφάλεια βιομηχανικών εγκαταστάσεων

4.

Επιχειρήσειςκατά της παράνομης αλιείας 9. Έλεγχος κυκλοφορίας

5.

Παρατήρηση της κατάστασης του οδικού δικτύου, του σιδηροδρομικού δικτύου και των αεροδρομίων 10. Χρησιμοποίηση ως αναμεταδότες κινητής τηλεφωνίας

11.

Εντοπισμός θαλάσσιας ρύπανσης από πλοία 15. Έρευνες-μελέτες σχετικά με τη θαλάσσια ρύπανση και τη ρύπανση του αέρα

12.

Εντοπισμός παράνομης υλοτομίας 16. Εργασίες κτηματογράφησης

13.

Συλλογή μετεωρολογικών δεδομένων 17. Περιπολία κατά μήκος των αγωγών ενέργειας, νερού, φυσικού αερίου και πετρελαίου

14.

Παρατήρηση της επίδρασης των παγκόσμιων κλιματικών αλλαγών στα δάση και τους βιοτόπους

Εξετάζοντας τις στρατιωτικές και πολιτικές αποστολές των μονάδων UAV’s, διαπιστώνεται ότι η τουρκική αντίληψη κατατάσσει τα αεροσκάφη αυτά στην κατηγορία των οπλικών συστημάτων που παρέχουν σημαντικά πλεονεκτήματα τόσο σε τακτικό όσο και σε στρατηγικό επίπεδο. Αναλυτικότερα δε, οι στρατιωτικές αποστολές των UAV’s δημιουργούν μια απειλή και η αντιμετώπιση της θα πρέπει να εξετασθεί ξεχωριστά κατά περίπτωση. Σε ό,τι αφορά στις πολιτικές αποστολές των UAV’s, θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι στο εγγύς μέλλον παράλληλα με τις παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου από τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη θα υπάρχουν και παραβιάσεις από UAV’s τα οποία θα επιχειρούν στο Αιγαίο και στον Έβρο με το πρόσχημα συμμετοχής σε τουρκικές επιχειρήσεις κατά της λαθρομετανάστευσης, των ναρκωτικών, της παράνομης αλιείας, θαλάσσιας ρύπανσης κ.λπ. Ειδικά δε τους θερινούς μήνες, εκτιμάται ότι αυτά θα αναπτύξουν έντονη πτητική δραστηριότητα για επιτήρηση των δασών τους κατά μήκος των δυτικών παραλίων και στην περιοχή του Έβρου (σ.σ. Ξηρό Όρος).

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Με δεδομένη τη μόνιμη ανακολουθία της Τουρκίας για την επιλογή των συμμάχων της, κρίνεται σκόπιμο να επισημανθεί η μεθοδολογία που εφαρμόζει ο πρωθυπουργός Tayyip Erdoğan τόσο σε θέματα εσωτερικής όσο και εξωτερικής πολιτικής. Συγκεκριμένα, αυτός συγχρονίζεται με τα γεγονότα, αναδιπλώνεται όταν πιέζεται και αντεπιτίθεται όταν οι συγκυρίες το επιτρέπουν. Περαιτέρω θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι, το διεθνές δίκαιο και η πολιτική σοφία μπορεί να βρίσκονται ή να μη βρίσκονται από την ίδια πλευρά της διαμάχης και της αντιπαλότητας μεταξύ δύο κρατών. Αν δεν ευρίσκονται, η απλή εμμονή στο γράμμα του νόμου θα είναι απρόσφορη για τα εθνικά συμφέροντα και ίσως να καταστεί και ανήθικη. Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί η επιλεκτική προάσπιση περιορισμένων συμφερόντων σε συγκεκριμένες περιόδους, η οποία όχι μόνο δεν υπηρετεί και βλάπτει το σύνολο των κυριαρχικών δικαιωμάτων, αλλά δημιουργεί δεδικασμένα με απρόβλεπτες συνέπειες.

Με τη συνεργασία του Χρήστου Μηνάγια και του Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s