"Greek National Pride" blog / Αναλύσεις / Γεωστρατηγική

«Διαμορφωτές» της εξωτερικής πολιτικής – του Κυριάκου Βελόπουλου


chess-Velopoulos

Κεντρική θέση στο σχεδιασμό και την άσκηση εξωτερικής πολιτικής ενός κράτους έχει η έννοια του εθνικού συμφέροντος.

Μια πολύπλοκη κατά πολλούς έννοια, διότι συναρτάται κυρίως με την αντίληψη που έχουν οι εκάστοτε πολιτικές ηγεσίες για τα εθνικά συμφέροντα, από την οποία εξαρτάται και η συμπεριφορά των κρατών σε δι­εθνές επίπεδο.

Πώς δηλαδή ορίζονται τα εθνικά συμφέροντα των ΗΠΑ, της Ρωσίας, της Κίνας, στη βάση των οποίων σχεδιάζεται η εξωτερική τους πολιτική;

Βασικές παράμετροι του εθνικού συμφέ­ροντος είναι η επιβίωση του κράτους, η ευημερία και η ασφάλεια των πολιτών.

Υπάρχουν όμως και άλλες που μπορούν κάτω από διάφορες συνθήκες να είναι εξίσου ή και περισσότερο σημαντικές.

Η ιστορία βρίθει παραδειγμάτων στα οποία η έννοια του εθνικού συμφέροντος χρησιμοποιήθηκε για να δικαιολογηθούν είτε επεκτατικές πολιτικές (Ναπολέων, Αδόλφος Χίτλερ) είτε «σταλινικές εκκαθαρίσεις».

Η επίτευξη των στόχων της εξωτερι­κής πολιτικής προϋποθέτει την κατοχή των «μέσων» για την άσκησή της, που μεταφράζεται σε οικονομική, πολιτική και στρατιωτική ισχύ.

Αυτά τα δυο «συστατικά», οι στόχοι και τα μέσα, είναι ίδια στην εξωτερική πολιτική όλων των κρατών, μεγάλων και μικρών.

Ποιοι είναι όμως αυτοί που χαράσσουν και διαμορφώνουν την εξωτερική πολιτική των κρατών; Τα πολιτικά κόμματα; Οι εκάστοτε κυβερνώντες;

Οι ομάδες συμφερόντων;

Οι λεγόμενες ομάδες πί­εσης;

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και τα διάφορα think tank; Και πώς προσδιορίζεται η εξωτερική πολιτική που ακολουθεί ένα κράτος, αν δηλαδή είναι επιθετική, αμυντική, απομονωτική, αδέσμευτη, ουδέτερη κ.ο.κ.

Μήπως είναι συνάρτηση των συγκυριών και των περιστάσεων στο διεθνές περιβάλλον μια δεδομένη χρονική στιγμή ή είναι αποτέλεσμα ενός σχεδιασμού που στηρίζεται στην πρόβλεψη και στο βάθος του χρόνου;

Η στρατηγική των δυνάμεων που επιδιώκουν πρωταγωνιστικό ρόλο ή πρωτοκαθεδρία στη διεθνή σκηνή βασίζεται στη διαχρονική συνέχεια της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας, διότι έτσι εξασφαλίζουν συνεχή και κυρίαρχο ρόλο στα διεθνή δρώμενα.

Θεωρητικοί της γεωπολιτικής και της γεωστρατηγικής, διανοητές, ακαδημαϊκοί αλλά και οι λεγόμενοι «επαγγελματίες της πολιτικής», που εκπροσωπούν διάφορες σχολές πολιτικής σκέψης (συντηρητική, φιλελεύθερη, νεοφιλεύθερη, νεορεαλιστική κ.α.) επηρεάζουν και πολλές φορές καθοριστικά το σχεδιασμό της εξωτερικής πολιτικής των χωρών τους και όχι μόνο. Ισχυρές θαλάσσιες και ηπειρωτικές δυνάμεις επηρεάστηκαν ή και εφάρμοσαν γεωπολιτικές θεωρίες, όπως του Χάλφορντ Μακίντερ περί ηπειρωτικής ισχύος στην Ευρασία και την «ενδο­χώρα» της, του Νίκολας Σπάικμαν για τον έλεγ­χο της περιμέτρου της ευρασιατικής περιοχής, (Rimland), του Άλφρεντ Μάχαν περί θαλάσσιας ισχύος αλλά και του Φρίντριχ Ράτσελ, που εξομοίωνε το κράτος με ζωντανό οργανισμό, ο οποίος αναπτύσσεται καταλαμβάνοντας χώρο, στη συνέχεια συρρικνώνεται και τελικά πεθαίνει και σβήνει από τον χάρτη.

Με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, το 1989, οι ΗΠΑ βρέθηκαν σε θέση υπεροχής, αναδείχθηκαν σε μοναδική παγκόσμια υπερδύναμη.

Η «στρατηγική της ανάσχεσης» της ΕΣΣΔ, που εφάρμοζαν οι ΗΠΑ και πρώτος είχε διατυπώσει το 1946 ο Αμερικανός ιστορικός και διπλωμάτης Τζορτζ Κέναν, είχε λήξει.

Τις νέες λοιπόν προκλήσεις που επιφύλασσε η μεταψυχροπολεμική εποχή σκιαγρά­φησαν αρκετοί θεωρητικοί της πολιτικής σκέψης και πολιτικοί αναλυτές.

Οι νέες θεωρίες που αναπτύχθηκαν επηρέασαν την αμερικανική εξωτερική πολιτική, ενώ κάποιες από αυτές είτε αποδείχθηκαν προφητικές είτε ακολουθήθηκαν πιστά από τη διπλωματία των ΗΠΑ με στόχο να διατηρήσουν την πρωτοκαθεδρία τους στη διεθνή σκακιέρα.

πηγη

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s