«Λυπάμαι διότι όλες αυτές οι αθλιότητες συνέβησαν επί δικής μου πρωθυπουργίας». Με αυτή τη φράση ο πρώην πρωθυπουργός κ. Κώστας Σημίτης «άδειασε» τον πρώην υπουργό και κατηγορούμενο Άκη Τσοχατζόπουλο.
Παρότι υπεραμύνθηκε της επιλογής του ως υπουργού Άμυνας στον πρώτο ανασχηματισμό μετά το 1996 τόνισε και τις «πολιτικές διαφορές» που είχε με τον κατηγορούμενο. Αίσθηση προκάλεσε η τοποθέτησή του ότι διακινήθηκαν μίζες γεγονός, το οποίο προκάλεσε την αντίδραση του συνηγόρου του πρώην υπουργού Γιάννη Παγορόπουλου.
«Δεν γνωρίζω κάτι σχετικό για τις παράνομες πράξεις των κατηγορουμένων και τα όσα τους αποδίδονται. Η γνώση μου προκύπτει από τις εφημερίδες και τα δικαστήρια» τόνισε ο κ. Σημίτης που καταθέτει ενώπιον του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων στη δίκη του Ακη Τσοχατζόπουλου σε δεύτερο βαθμό, ως μάρτυρας με την ιδιότητα του πρώην Πρωθυπουργού, υπό την προεδρία του οποίου το ΚΥΣΕΑ έλαβε τις επίμαχες αποφάσεις για την προμήθεια εξοπλιστικών προγραμμάτων, την επίδικη περίοδο, στα τέλη της δεκαετίας του 1990.
Η διαδικασία σήμερα στην αίθουσα τελετών του Εφετείου Αθηνών θεωρείται ιστορική αφού καταθέτει για πρώτη φορά πρώην πρωθυπουργός σε δικαστική αίθουσα.
«Με καλέσατε και ήλθα ευχαρίστως, γιατί θέλω να συμβάλω στην απονομή της Δικαιοσύνης», είπε ο κ. Σημίτης. «Δεν γνωρίζω όμως τίποτε σχετικό για τις παράνομες πράξεις των κατηγορουμένων, και τα όσα τους αποδίδονται. Η γνώση μου προκύπτει από τις εφημερίδες και τα δικαστήρια».
Ο κ. Σημίτης χαρακτήρισε μεν ως αποφασιστικό τον ρόλο του ΚΥΣΕΑ, ως «πολιτικού οργάνου», πλην όμως ως αναληθή τον ισχυρισμό ότι εξοπλισμοί έγιναν επιπόλαια, ως εκ τούτου προσπάθησε να αποδώσει το κλίμα της εποχής.
«Γίνονταν αγορές εξοπλισμών πέρα από το συνηθισμένο. Θα μπορούσε να αναρωτηθεί κανείς αν υπήρχε αρνητική πρόθεση. Ήμουν πρωθυπουργός που οδήγησε σε αυτές τις αγορές. Το 1996, συνέβη το επεισόδιο των Ιμίων. Οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις δεν είχαν την ετοιμότητα και τον εξοπλισμό που έπρεπε να έχουν και γι αυτό δεν μπόρεσαν να επέμβουν εγκαίρως. Έπεσε ένα ελικόπτερο και σκοτώθηκαν τα παιδιά που επέβαιναν… Δεν υπήρχε δευτερο ελικόπτερο. Οταν εγώ στις 3 το πρωί ρώτησα τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ αν μπορούσαν να καταλάβουν τη νησίδα δίπλα στα Ιμια, μου είπε ότι θα χρειάζονταν έξι ώρες για να δράσουν. Θα ήταν πια πρωί και θα επεμβαίνανε οι Τούρκοι…», είπε.
«Μετά τα Ίμια με συνάντησε η ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας και μου επεσήμανε τις ελλείψεις και την υπεροχή της Τουρκίας σε εξοπλισμό. Χρειαζόταν δύναμη αναχαίτισης που θα αποθάρρυνε την Τουρκία. Κατόπιν τούτου, η κυβέρνηση αποφάσισε να αγοράσει σύγχρονα οπλικά συστήματα και να εκσυγχρονίσει τις Ένοπλες Δυνάμεις», πρόσθεσε.
Ο κ. Σημίτης απαρίθμησε τις εξοπλιστικές προμήθειες (Μιραζ F16 κτλ.) αναφέρθηκε στη μετέπειτα διπλωματική προσπάθεια με την Ευρωπαϊκή Ενωση που οδήγησε το 1999 στη Συμφωνία του Ελσίνκι, ενώ μίλησε και για τον ρόλο της Κυβερνητικής Επιτροπής το 2001, οπότε και περιορίστηκε με δική του πρωτοβουλία η δαπάνη περί τα εξοπλιστικά κατά 35 δις ευρώ. Τόνισε μάλιστα στο σημείο αυτό την επιμονή του Ακη Τσοχατζόπουλου να μη μειωθούν τα προγράμματα: «Ο Ακης δεν ήθελε να περικοπούν οι δαπάνες το 2001»
Ο ίδιος έδειξε τον υπουργό Εθνικής Άμυνας «ως υπεύθυνο για τις όποιες εξελίξεις, καθώς αυτός κινεί τη διαδικασία. Στο υπουργείο Εθνικής υπάρχει πληθώρα οργάνων (…). Δεν έρχεται καμία απόφαση στο ΚΥΣΕΑ προτού υπογράψουν οι υπεύθυνοι αυτών των επιτροπών, ο προϊστάμενος, οι αρχηγοί κάθε όπλου και ο ΓΕΕΘΑ. Τότε έρχεται το αντικείμενο στον υπουργό».
«Το ΚΥΣΕΑ δεν έχει ελεγκτική εξουσία, δεν κάνει διαπραγματεύσεις, δεν μιλάει για τιμές και περιεχόμενο αντισταθμιστικών ωφελημάτων, περιεχόμενο συμπαραγωγής κτλ. Δεν κρατά καν πρακτικά, λόγω του απορρήτου. Δεν μπορεί να αγοράσει κανένα όπλο αν δεν το έχει προηγουμένως προτείνει το υπουργείο Εθνικής Άμυνας», είπε ο κ. Σημίτης.
Ο ίδιος επεσήμανε ότι μέσα σε μία 8ετία το ΚΥΣΕΑ συνεδρίασε μόλις 44 φορές.
«Μπορεί να χωρέσει δωροδοκία σε αυτές τις διαδικασίες;», ρώτησε η πρόεδρος τον κ. Σημίτη.
«Αφού έγινε, κάλλιστα είναι δυνατή», απάντησε ο μάρτυρας, για να προκαλέσει την παρέμβαση συνηγόρου του Ακη Τσοχατζόπουλου.
«Εδώ παίζουν δυο πράγματα ρόλο. Οι τιμές των εξοπλιστικών δεν είναι γνωστές, καθορίζονται κατά περίπτωση. Αυτά είναι ελέγξιμα από τις επιτροπές. Όπως προέκυψε από τη διαδικασία υπήρχαν πληρωμές σε τρία επίπεδα, με το ανώτερο να ακουμπά τον υπουργό», πρόσθεσε ο κ. Σημίτης.
«Δεν αποδείχθηκε», επέμεναν οι συνήγοροι. «Ο μάρτυς θεωρεί θέσφατο αυτό που ψάχνουμε…», σημείωσε ο κ. Γιάννης Παγορόπουλος.
«Εγώ δεν γνωρίζω τίποτε. Αν με ρωτάτε όμως να σκεφθώ αν μπορεί να γίνει, απαντώ ναι, αφού έγινε…», σημείωσε ο κ. Σημίτης και πρόσθεσε: «Η πρώτη φορά που αποκαλύφθηκαν μίζες ήταν όταν στη Ρωσία και τη Γερμανία έγιναν σχετικές δίκες».
Ο κ. Σημίτης αναφέρθηκε ακόμη και στις καταθέσεις ενώπιον ελλήνων ανακριτών, στελεχών της εταιρείας Rheinmetall, για να στοιχειοθετήσει τα περί μιζών.
«Μια δωροδοκία μπορεί να χωρέσει στο στάδιο πριν και μετά το ΚΥΣΕΑ», επεσήμανε ύστερα από την επιμονή της έδρας.
«Δεν ξέρω αν δωροδοκήθηκε ο Ακης Τσοχατζόπουλος, δεν έχω καμία γνώση», πρόσθεσε.
«Το ΚΥΣΕΑ προτίμησε τα ναυπηγεία Σκαραμαγκά, ως προς τη συμπαραγωγή των όπλων, για λόγους πολιτικής;» ρώτησε η εισαγγελέας, και συμφώνησε ο μάρτυς, τονίζοντας ότι κανένα άλλο ελληνικό ναυπηγείο δεν μπορούσε εκ των πραγμάτων να την αναλάβει.
Ο κ. Σημίτης ξεκαθάρισε στην εισαγγελέα ότι κάθε φάκελος –για κάθε σύμβαση- που ερχόταν στο ΚΥΣΕΑ δεν συνοδευόταν από επιπλέον στοιχεία, εξηγήσεις, βοηθήματα.
«Μπορούσα να ρίξω μια ματιά μόνον εγώ, με τον γραμματέα του υπουργικού συμβουλίου (…). Πέρα από τον υπουργό, πάντως, έκανε εισήγηση ο αρχηγός του όπλου, μπορούσε να πει ότι δεν υπάρχει διαλειτουργικότητα, και τότε ο φάκελος στελνόταν πίσω. Άποψη είχε και ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ. Αν υπήρχε διαφωνία επιστρεφόταν ο φάκελος, το τονίζω. Το ΚΥΣΕΑ δεν μπορούσε να μπει σε λεπτομέρειες για την τιμή, παρά μόνον ότι ένα όπλο είναι πολύ ακριβό, θα μπορούσε να πει ψάξτε καλύτερη τιμή. Τα γερμανικά υποβρύχια επελέγησαν γιατί ο αρχηγός του όπλου υπεραμύνθηκε της ποιότητάς τους, λόγω και της πρότερης προμήθειας που είχε γίνει στην Ελλάδα».
Ύστερα από ερώτηση της εισαγγελέως, πάντως, ο κ. Σημίτης ξεκαθάρισε ότι καμία πολιτική απόφαση δεν μπορούσε να υπερισχύσει στο ΚΥΣΕΑ αν προηγουμένως δεν υπήρχε εισήγηση ότι το όπλο ήταν καλό.
«Την εισήγηση την έκανε ο ίδιος ο υπουργός», επέμεινε ο κ. Σημίτης, ερχόμενος μάλιστα σε κόντρα με τον Ακη Τσοχατζόπουλο που παρενέβη σχετικά από το εδώλιο. «Δεν ξέρω αν του την είχε έτοιμη κάποιο συμβούλιο ή επιτελείο, την έκανε όμως ο ΥΠΕΘΑ στο ΚΥΣΕΑ» είπε ο κ. Σημίτης.
«Η βαρύτητα της εισήγησης έχει σχέση και με τη βαρύτητα του προσώπου. Δεν επρόκειτο για κάποιον υπουργό που ορίσθηκε για πρώτη φορά», επεσήμανε ο πρώην Πρωθυπουργός σε παρέμβαση του αναπληρωτή εισαγγελέα.
«Οι σχέσεις μου με όλους τους υπουργούς ήταν καλή» τόνισε ο κ. Σημίτης ερωτηθείς σχετικά. «Υπήρχε βεβαίως μία σχέση διαφορών, σε σχέση με τα πολιτικά θέματα, καθ’ όλη τη διακυβέρνηση μου υπήρχε διαφορά απόψεων, δεν επηρέασε όμως ποτέ τη στάση μου απέναντί του. Συζητήσεις για τα θέματα του ΚΥΣΕΑ δεν έγιναν ποτέ».
«Ηταν συνηθισμένη η εισήγηση για τα συγκεκριμένα όπλα», σημείωσε ο πρώην Πρωθυπουργός, σε ερώτηση για κάτι ασύνηθες που θα μπορούσε να τον βάλει σε υποψίες, από πλευράς Τσοχατζόπουλου.
«Υπήρξαν κάποια ιδιαίτερα κριτήρια, με τα οποία επελέγη ο κ. Τσοχατζόπουλος στη θέση του υπουργού Εθνικής Αμυνας;», ρώτησε ο κ. Δ. Κολοβός από την πλευρά της Πολιτικής Αγωγής.
«Ο κ. Τσοχατζόπουλος έγινε υπουργός Εθνικής στον ανασχηματισμό, ήταν προηγουμένως ο Γεράσιμος Αρσένης, και δη την εποχή των Ιμίων. Ήταν άλλωστε το νούμερο δυο στο ΠΑΣΟΚ, είχε όλα τα εχέγγυα. Απαιτείται δε πολιτική εμπειρία για τη συγκεκριμένη θέση, χρειάζεται προσοχή».
Σε αποστροφή του, μάλιστα, δεν δίστασε να χαρακτηρίσει τα όσα συνέβησαν «εξαιρετικά λυπηρά. Οι αθλιότητες αυτές συνέβησαν επί Πρωθυπουργίας μου…».
Ο κ. Σημίτης αντέδρασε όταν δέχθηκε από την Πολιτική Αγωγή βροχή ερωτήσεων για τον τρόπο επιλογής των υποβρυχίων και των Tor M1, και την ενημέρωση που τυχόν είχε, τονίζοντας ότι «δεν ήταν η δουλειά μου, αυτά δεν αφορούσαν το ΚΥΣΕΑ».
Ο κ. Λεωνίδας Κοτσαλής, εκ των συνηγόρων Τσοχατζόπουλου, ρώτησε τον κ. Σημίτη αν γνωρίζει κάτι για τον ισχυρισμό της Πολιτικής Αγωγής το 2013 περί εξαπάτησης του ΚΥΣΕΑ , με τη απόκρυψη εγγράφων. «Δεν γνωρίζω», ήταν η απάντηση του μάρτυρα.
«Είχατε ποτέ ίχνος, σκιά υποψίας ότι μπορεί να έγινε κάποια παρατυπία;», ρώτησε ο συνήγορος. «Όχι βέβαια, θα είχα επέμβει αν υπήρχε ίχνος παρατυπίας, ακόμη και να αλλάξει η ηγεσία του υπουργείου. Έχω παρακαλέσει δυο υπουργούς να φύγουν από τη θέση τους, ήμουν αυστηρότατος», απάντησε ο πρώην Πρωθυπουργός.
«Είναι δυνατό να γίνει δωροδοκία μέσω των αντισταθμιστικών ωφελημάτων (α.ω.) ;», ρώτησε ο κ. Ιωάννης Νικολάου, εκ των συνηγόρων Τσοχατζόπουλου.
«Μπορεί να γίνει οποτεδήποτε. Δεν ξέρω για τα α.ω. », απάντησε ο μάρτυς. «Δεν αντιλαμβάνεστε το βάρος της ευθύνης μου και της δουλειάς μου», εξανέστη ο κ. Σημίτης όταν ρωτήθηκε για τον αριθμό των φακέλων που κατατέθηκαν στο ΚΥΣΕΑ. «Εχουν περάσει τόσα χρόνια… Νομίζετε ότι μπορώ να θυμάμαι επακριβώς τι είχε γίνει στις 44 συνεδριάσεις του ΚΥΣΕΑ πριν από 15 χρόνια;», συνέχισε στον ίδιο τόνο απέναντι στις ερωτήσεις του κ. Νικολάου.
«Κοινωνικοπολιτικό έργο, είχε ο κ. Τσοχατζόπουλος;», ήταν η τελευταία ερώτηση του συνηγόρου.
«Δεν έχει καμία σημασία τι έργο είχε, αν έκανε αυτά που του καταλογίζονται, πολύ κακώς τα έκανε…», ήταν η κοφτή απάντηση του κ. Σημίτη.
Τον λόγο έλαβε ο κ. Παγορόπουλος, για να δώσει το στίγμα των ερωτήσεων του : «τα ΕΝΑΕ λέγεται ότι επελέγησαν με δόλιο τρόπο, προκειμένου να αναγκαστεί το ΚΥΣΕΑ να προωθήσει τη συμπαραγωγή. Υπήρξε κάποιο είδος συνωμοσίας; Η δεύτερη κατηγορία, είναι ότι τα ρωσικά αντιπυραυλικά συστήματα δεν έπρεπε να επιλεγούν λόγω προβλημάτων στη διαλειτουργικότητα. Γι΄ αυτό και λέγεται ότι πήρε λεφτά ο Τσοχατζόπουλος, για να τα προωθήσει».
«Δεν είχα καμία συμμετοχή, μπορεί και να έγινε μεθόδευση. Τίποτε δεν έπεσε στην αντίληψή μου, το έχω πει εξαρχής», απάντησε ο μάρτυς. «Ενοχλούμαι που με ρωτάτε για το αν συμφώνησα να απελευθερωθούν συγκεκριμένα ποσά, μέσω του ΕΜΠΑΕ», αντέδρασε ο κ. Σημίτης σε ερώτηση του κ. Παγορόπουλου, στην προσπάθεια του τελευταίου να καταδείξει συνευθύνη.
«Με καλέσατε εδώ για να δημιουργήσετε πολιτικό θέμα», πέταξε το καρφί του ο πρώην Πρωθυπουργός.
«Είναι τιμή μου να μου το λέτε, αλλά δεν σας κάλεσα εγώ, το σεβαστό δικαστήριο σας κάλεσε...», αντέτεινε ο συνήγορος.
«Δεν θυμάμαι να μου ζήτησε ο κ. Τσχατζόπουλος να τον κάνω υπουργό Εθνικής Αμυνας», είπε ο κ. Σημίτης στον συνήγορο του Νίκου Ζήγρα, κ. Στ. Γκαρίπη.
«Τα θέματα του ΚΥΣΕΑ δεν συζητούνταν στη Βουλή, εκτός και αν κάποιος αρμόδιος, όπως ο υπουργός, έπαιρνε σχετική πρωτοβουλία», απάντησε ο κ. Σημίτης σε ερώτηση του συνηγόρου υπεράσπισης κ. Θ. Μαντά.
Στη διαδικασία παρενέβη και ο Άκης Τσοχατζόπουλος, από το εδώλιο, σε τετ α τετ με τον κ. Σημίτη που βρισκόταν ακόμη στο βήμα του μάρτυρα.
«Ορθώς διαπίστωσε ο κ. Πρόεδρος την ανάγκη εξοπλισμών μετά τα Ίμια. (…)», είπε ο πρώην υπουργός και ενώ η πρόεδρος τον προέτρεπε συνεχώς να είναι σύντομος και να κάνει ερώτηση.
Τον κατηγορούμενο διέκοψε ο ξάδελφος του Νίκος Ζήγρας, απευθυνόμενος στη πρόεδρο του δικαστηρίου. «Από πράκτορες, να τους πείτε εδώ μέσα, να μην παρεμβαίνουν», φώναξε ο Τσοχατζόπουλος.
«Εγώ εισηγήθηκα την πολιτική της Εθνικής Άμυνας. Να ξεκαθαρίσουμε κύριε πρόεδρε» είπε ο Τσοχατζόπουλος απευθυνόμενος προς τον κ. Σημίτη, «ναι μεν εγώ έχω ως υπουργός την πολιτική ευθύνη, όμως το ΚΥΣΕΑ έχει δική του απόφαση.. Σε ένα τέτοιο θεσμό, όπως το ΚΥΣΕΑ, δεν υπήρχε δωροδοκία…», φώναζε ο κατηγορούμενος προς το δικαστήριο.
«Όπως αποδείχθηκε από την πρωτόδικη διαδικασία, στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας έγιναν τα μύρια όσα. Αυτά έπρεπε να τα αναφέρεις», του απάντησε ο κ. Σημίτης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο πρώην Πρωθυπουργός έδωσε πολιτικό όρκο, ενώ συνοδευόταν όπως και κατά την πρώτη φορά προσέλευσης του στο δικαστήριο από τον άλλοτε στενό του συνεργάτη κ. Σωκράτη Κοσμίδη, και τον νομικό κ. Χριστόφορο Αργυρόπουλο.
Καταθέτει ο Ευ. Βενιζέλος
Στο βήμα ανέβηκε ο πρόεδρος του ΠαΣοΚ κ. Ευάγγελος Βενιζέλος, ο οποίος αρνήθηκε να καθίσει κάνοντας χιούμορ, ότι και αυτός είναι αθλητικός τύπος, όπως ο κ. Σημίτης – ο οποίος έμεινε τέσσερις ώρες όρθιος.
«Το ΚΥΣΕΑ είναι δευτερεύον όργανο, σε αντικατάσταση του υπουργικού συμβουλίου», είπε ο κ. Βενιζέλος. «Το θέμα είναι η νομική φύση των αποφάσεών του. Προσβάλλεται στο Συμβούλιο της Επικρατείας μία απόφαση του ΚΥΣΕΑ; (…) Δεν προσβάλλεται λοιπόν… Υποστασιοποιεί τα νομικά. Έγινε προηγουμένως μία μακρά συζήτηση δικανικά περιττή».
«Το κρίσιμο διάστημα 98-99 μετείχα μόνον σε μία συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ. Δεν είχα συμμετοχή σε απόφαση για τα αντιπυραυλικά συστήματα. Από το 2010 και μετά, παρεμβάλλεται ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή που ειδικεύεται στα εξοπλιστικά_ αυτό έγινε με δική μου πρωτοβουλία. Η διαδικασία αυτή μάλιστα δεν ακολουθήθηκε στην τελευταία διαδικασία, διάσημη δημοσιογραφικά, που αφορά το υπουργείο Εθνικής Άμυνας».
«Η εισήγηση του υπουργείου Εθνικής Άμυνας είναι αποτέλεσμα μίας περίπλοκης εσωτερικής διαδικασίας», τόνισε ο κ. Βενιζέλος.
«Είναι δυνατή η δωροδοκία;», ρώτησε η πρόεδρος.
«Η σχολική επιτροπή προμήθειας κιμωλιών ενός νηπιαγωγείου, μπορεί να δωροδοκηθεί; Ναι, μπορεί. Μπορεί σε όλα τα επίπεδα, σε όλες τις συμβάσεις, σε όλες τις προμήθειες, σε όλους τους τομείς από την Εκκλησία ως τους κοινωφελείς οργανισμούς, να υπάρξει δωροδοκία. Σε οποιαδήποτε διαδικασία, απλή ή σύνθετη, μπορεί να υπάρξει δωροδοκία», απάντησε ο μάρτυς.
«Εχω υποστεί την πολιτική φθορά της υπόθεσης που δικάζετε. Η ζημία -δημοσιογραφικά, πολιτικά, κοινωνικά- που έχει υποστεί το κόμμα μας είναι τεράστια», σημείωσε ο κ. Βενιζέλος.
Greek National Pride 