"Greek National Pride" blog / ΕΛΛΑΔΑ

Οι εμπορικοί δρόμοι τρία μνημόνια μετά


Ποιο είναι τελικά το πραγματικό πρόσωπο της αγοράς της πρωτεύουσας; Η «Εφ.Συν.» ρώτησε τους κατ’ εξοχήν ειδικούς, τα μέλη δηλαδή της ερευνητικής ομάδας του ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ, που εξηγούν ότι σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες μελέτες υπάρχουν δρόμοι όπου η αναλογία κλειστών-ανοιχτών καταστημάτων ξεπερνά το 10 προς 1, δρόμοι με τάσεις σταθεροποίησης και επιλεκτικής ανάκαμψης και δρόμοι με ανοδική πορεία

Τα καταστήματα εστίασης (παροχή φαγητού-ποτού) φαίνεται ότι ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2012 εμφανίζουν σημαντική παρουσία, καθώς 1 στα 3 ενεργά καταστήματα εστίασης που καταγράφηκαν βρίσκεται στο ιστορικό εμπορικό τρίγωνο. Σε γενικές γραμμές, η εστίαση παρουσιάζει γενικά αυξητικές τάσεις στο σύνολο της περιοχής που συστηματικά καταγράφεται.

Τον Σεπτέμβριο του 2012 το 12,86% των ανοιχτών επιχειρήσεων ήταν επιχειρήσεις εστίασης, ενώ τον Σεπτέμβριο του 2017 το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 15,46%, όπως λέει η γλώσσα των αριθμών.

 με το ντουφέκι ψάχνει κανείς ανοιχτό μαγαζί στην άλλοτε ανθηρή Στοά Ορφέα ή Στοά Λουκέτων, όπως τη λένε πλέον οι περισσότεροιΜε το ντουφέκι ψάχνει κανείς ανοιχτό μαγαζί στην άλλοτε ανθηρή Στοά Ορφέα ή Στοά Λουκέτων, όπως τη λένε πλέον οι περισσότεροι | ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ

Η αγορά αναστενάζει. Η αγορά ανακάμπτει. Η αγορά σταθεροποιείται. Τι από τα τρία είναι αλήθεια; Εξαρτάται από την οπτική γωνία που επιλέγεις για να διηγηθείς τις ιστορίες που μας λένε οι στατιστικές.

«Λουκέτο βάζει ένα στα τρία μαγαζιά», διαβάζουμε στα ρεπορτάζ για την αγορά της Αθήνας την εποχή της κρίσης.

Είναι ίσως ο πιο συνηθισμένος τίτλος, που επαναλαμβάνεται με μικρές παραλλαγές σε δημοσιεύματα από το 2011 ώς το 2015.

Στην Ερμού μόνο το 9% είναι κλειστά καταστήματα. Στην Ερμού μόνο το 9% είναι κλειστά καταστήματα. | ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ

Σε συγκρατημένα αισιόδοξο κλίμα, πιο πρόσφατες έρευνες αγοράς αποτυπώνουν τάσεις σταθεροποίησης και μιας επιλεκτικής ανάκαμψης – που ωστόσο διαμορφώνει αγορές δύο ταχυτήτων. Ανοδική πορεία για λίγους εμπορικούς δρόμους-φιλέτα, σταθερή ύφεση για τους περισσότερους και οι παράγοντες της αγοράς να περιμένουν εναγωνίως το «θετικό πρόσημο» της ανάπτυξης.

Οι καταναλωτές

Εξίσου αντιφατική είναι η ιστορία που διηγούνται οι εμπορικοί δρόμοι της Αθήνας και των συνοικιών, όπως τους διασχίζει ο απλός περιπατητής και εν δυνάμει αγοραστής.

Διαφορετική ιστορία θα διηγηθεί η πόλη και η αγορά της στον απρόθυμο καταναλωτή με τις μισοάδειες τσέπες και τη χρεωστική κάρτα με το ραγδαία εξανεμιζόμενο υπόλοιπο και άλλη στον «χαρούμενο τουρίστα» του Σαββατοκύριακου, που έχει μετά βίας 48 ώρες πριν από τον επόμενο σταθμό του ταξιδιωτικού του πακέτου.

Οι αλυσίδες και τα φραντσάιζ έχουν τη μερίδα του λέοντος στα ανοιχτά μαγαζιάΟι αλυσίδες και τα φραντσάιζ έχουν τη μερίδα του λέοντος στα ανοιχτά μαγαζιά | ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ

Ιστορίες με μπόλικα κατεβασμένα ρολά, εξίσου πολλά «Ενοικιάζεται» και «Μεταφερθήκαμε», αλλά και ανακαινισμένες βιτρίνες, νέες εμπορικές χρήσεις, μαγαζιά-τρύπες που ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια, πολλά για να ξανακλείσουν, λίγα για να μείνουν.

Σαν την «Ιστορία δύο πόλεων» του Ντίκενς, οι εμπορικοί δρόμοι της Αθήνας διανύουν ταυτόχρονα «τις καλύτερες μέρες και τις χειρότερες μέρες» τους.

Αν στον θάνατο του εμποράκου χτίστηκε ο θρίαμβος των εμπορικών κέντρων – malls, η κρίση γεννά ευκαιρίες για την επιστροφή του εμπορικού τριγώνου του ιστορικού κέντρου της Αθήνας.

Πολυεθνικές αλυσίδες και φραντσάιζ εκτοπίζουν τις παραδοσιακές οικογενειακές επιχειρήσεις, ενώ ταυτόχρονα νέες μορφές μίνι επιχειρηματικότητας γεννιούνται στα απόνερα της κρίσης.

Εκεί όπου ήταν για τριάντα χρόνια μαγέρικο, βιοτεχνία, τυροκομείο, τώρα ανοίγει μπεργκεράδικο, φαλαφελάδικο, αρωματάδικο με χύμα αρώματα, μπαρ με χυμούς ή αλλιώς «χυμοποιείο» για τους οπαδούς της γλωσσικής ευπρέπειας.

Στην κλειδαμπαρωμένη πόρτα του «Palace» της Αιόλου κοιμάται ένας άστεγος. Τα λουκέτα καλά κρατούν στον εμπορικό πεζόδρομο, ξεπερνώντας το 20% Στην κλειδαμπαρωμένη πόρτα του «Palace» της Αιόλου κοιμάται ένας άστεγος. Τα λουκέτα καλά κρατούν στον εμπορικό πεζόδρομο, ξεπερνώντας το 20% | ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ

Παραδοσιακές εμπορικές αρτηρίες ερημώνουν, στενά και πεζόδρομοι του εμπορικού τριγώνου βουίζουν από κόσμο. Στην Αιόλου, τουρίστες και ντόπιοι χίπστερ συνωστίζονται στα ορθάδικα του πρόχειρου φαγητού.

Στη Σοφοκλέους, οι τελευταίοι καταστηματάρχες μετράνε τα λουκέτα των διπλανών τους.

Η Σοφοκλέους μετράει τις πληγές της, με 38% των καταστημάτων να έχουν βάλει λουκέτο ΙστορικόΗ Σοφοκλέους μετράει τις πληγές της, με 38% των καταστημάτων να έχουν βάλει λουκέτο | ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ

Η Στοά Αρσακείου είναι καιρός να μετονομαστεί σε «στοά των λουκέτων», αφού η αναλογία κλειστών-ανοιχτών καταστημάτων ξεπερνά το 10 προς 1.

Η Ερμού επανατοποθετείται στον χάρτη με τους ακριβότερους εμπορικούς δρόμους της Ευρώπης, με τα ενοίκια να τραβάνε ξανά την ανηφόρα μετά τη βουτιά του 2013.

Την ίδια στιγμή η Χαριλάου Τρικούπη θυμίζει έρημη γη, με τα λουκέτα να φτάνουν στο δυσθεώρητο 44,8%, το υψηλότερο ποσοστό σε όλο το κέντρο της Αθήνας.

Η Πατησίων παραδόξως αντέχει, με τους μετανάστες να της έχουν εμφυσήσει νέα επιχειρηματική ζωή -με κουρεία, μίνι μάρκετ και μαγαζάκια με ηλεκτρονικά είδη που μένουν ανοιχτά ώς αργά τη νύχτα-, ρίχνοντας τα λουκέτα στο 20%, ποσοστό πολύ μικρότερο από άλλες, φαινομενικά πιο «χλιδάτες» περιοχές.

Η βασίλισσα των λουκέτων είναι δικαιωματικά η Χαριλάου Τρικούπη, με ποσοστό κλειστών καταστημάτων 44,8% Η βασίλισσα των λουκέτων είναι δικαιωματικά η Χαριλάου Τρικούπη, με ποσοστό κλειστών καταστημάτων 44,8% | ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ

Ποιο είναι το πραγματικό πρόσωπο της αγοράς της Αθήνας; Μήπως ο πραγματικός θεός του εμπορίου δεν είναι ο Ερμής, αλλά ο Ιανός, με δύο αντίθετα πρόσωπα – ένα χαμογελαστό για το success story και ένα μονίμως κλαμένο για τον «καημένο τον μικρομεσαίο που δεν τα βγάζει πέρα και πρέπει να βάλουμε όλοι πλάτη για να βγει από την κρίση» (είτε με ανοιχτά μαγαζιά τις Κυριακές είτε με «λευκές νύχτες» είτε με «Μαύρες Παρασκευές» και εκπτωτικές εβδομάδες);

Οι ειδικοί

Ρωτήσαμε τους κατ’ εξοχήν ειδικούς, μέλη της ερευνητικής ομάδας του Ινστιτούτου Εμπορίου και Υπηρεσιών της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας.

Η πολιτική επιστήμονας Δήμητρα Γούναρη, ο τοπογράφος μηχανικός Πολύβιος Μουκούλης, η κοινωνική επιστήμονας Ελισάβετ Σαλπέα είναι τρία από τα στελέχη της διεπιστημονικής ομάδας που συντονίζει η διευθύντρια του ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ Βάλια Αρανίτου, επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.

Εδώ και έξι χρόνια συστηματικά συγκεντρώνουν στοιχεία για την επιχειρηματικότητα, την επαγγελματική στέγη και την αναλογία κλειστών και ανοιχτών καταστημάτων σε κεντρικές και τοπικές αγορές της Ελλάδας.

Τα δελτία που εκδίδει σε εξαμηνιαία βάση η ερευνητική ομάδα του ΙΝΕΜΥ, τα οποία συχνά φτάνουν στα ΜΜΕ ως «έρευνες για τα λουκέτα», αποτελούν την πλέον αξιόπιστη διαχρονική καταγραφή των συνεπειών της κρίσης στην αγορά, αποτυπώνοντας «τις καταστροφικές συνέπειες των μέτρων λιτότητας στην πραγματική οικονομία», όπως σημειώνεται στις σχετικές εκθέσεις, με επιτόπια παρατήρηση, πόρτα την πόρτα, λουκέτο το λουκέτο, μαγαζί το μαγαζί, στους σημαντικότερους εμπορικούς δρόμους μητροπολιτικών, τοπικών και περιφερειακών αγορών.

«Το 60% των γραφείων είναι ξενοίκιαστα. Ως το 2010 είχαμε πληρότητα», μας λέει θυρωρός σε κτίριο εντός στοάς. Η πτώση στις χρήσεις επαγγελματικής στέγης έφερε και λουκέτα στα μαγαζιά«Το 60% των γραφείων είναι ξενοίκιαστα. Ως το 2010 είχαμε πληρότητα», μας λέει θυρωρός σε κτίριο εντός στοάς. Η πτώση στις χρήσεις επαγγελματικής στέγης έφερε και λουκέτα στα μαγαζιά | ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ

Οι απαντήσεις που πήραμε από τους ειδικούς δυστυχώς δεν προσφέρονται για πιασάρικους τίτλους.

«Εμείς συλλέγουμε πρωτογενή στοιχεία και αναλύουμε τα συμπεράσματα. Το πώς επιλέγουν τα ΜΜΕ να τα παρουσιάσουν είναι διαφορετικό. Θέλει προσοχή για να μην παρασυρθείτε σε εύκολα αλλά ανακριβή συμπεράσματα», μας λένε οι εκπρόσωποι της ομάδας, νέοι επιστήμονες όλοι τους, με μια φρέσκια ματιά για την πόλη και την αγορά της.

«Τίτλοι όπως «λουκέτο το ένα στα τρία μαγαζιά» είναι σχετικά παραπλανητικοί. Διαβάζοντάς τους νομίζει κανείς ότι όλα έκλεισαν τον ίδιο μήνα, ενώ μπορεί κάποια να έχουν κλείσει από χρόνια, άλλα μόλις τώρα, άλλα να είναι έτοιμα να κλείσουν. Οι έρευνες αυτές δεν είναι παρά φωτογραφίες της στιγμής. Χρειάζονται συγκριτικές διαχρονικές μελέτες για να δοθούν σχετικά ασφαλή συμπεράσματα και έρευνες κινητικότητας σαν αυτή που θα παρουσιάσουμε σύντομα».

Μολονότι αποφεύγουν τις απλουστεύσεις, οι επιστήμονες του ΙΝΕΜΥ παραδέχονται ότι η αύξηση των λουκέτων έπιασε ταβάνι τη διετία 2013-2014, με ποσοστά ρεκόρ που κατά μέσο όρο άγγιζαν το 32,3% στο κέντρο της Αθήνας (Σεπτέμβριος 2013).

Σε ορισμένους δρόμους τα λουκέτα άγγιζαν τα όρια της ερημοποίησης, με δυσθεώρητα ποσοστά που ενίοτε ξεπερνούσαν το 50% (Σταδίου, Πραξιτέλους, Χαριλάου Τρικούπη).

Εκτοτε, τα λουκέτα υποχώρησαν κατά 5 εκατοστιαίες μονάδες, για να σταθεροποιηθούν γύρω στο 26% με αποκλίσεις συν-πλην 1%.

Με τα λουκέτα σταθερά υψηλά γύρω στο 34% εδώ και δύο χρόνια, η Σταδίου και η Πανεπιστημίου δεν δείχνουν σημάδια ανάκαμψης από την κρίσηΜε τα λουκέτα σταθερά υψηλά γύρω στο 34% εδώ και δύο χρόνια, η Σταδίου και η Πανεπιστημίου δεν δείχνουν σημάδια ανάκαμψης από την κρίση | ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ

Η γενική τάση, συμφωνεί η ερευνητική ομάδα του ΙΝΕΜΥ, είναι η διαρκής συρρίκνωση των εμπορικών κέντρων των πόλεων. Εκεί όπου οι ενεργές επιχειρηματικές και εμπορικές δραστηριότητες κάποτε «ξεχείλιζαν» από το κέντρο της πόλης και επεκτείνονταν προς τις παρυφές στο «απόκεντρο», τώρα ο κλοιός σφίγγει, σε όλο και μικρότερες ζώνες.

Το φαινόμενο, μας λένε, είναι ορατό τόσο στην Αθήνα, στο επιχειρηματικό κέντρο περιμετρικά του εμπορικού τριγώνου Σταδίου-Αθηνάς-Ερμού, όσο και σε περιοχές όπως ο Πειραιάς και η Καλλιθέα.

«Ειδικά από τη Σταδίου και πάνω, στο τμήμα κοντά στην Ομόνοια, το ποσοστό των ανοιχτών καταστημάτων έχει μειωθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια, μια μείωση που οφείλεται κυρίως στα πολλά κλειστά καταστήματα στις καθέτους των κεντρικών οδικών αρτηριών και κυρίως στις στοές», μας λένε.

Μπορούμε να μιλάμε για τάση ανάκαμψης; Οι ερευνητές μάς προσγειώνουν και προτιμούν να μιλάνε για «επιμέρους ζώνες διαφορετικών ταχυτήτων».

Δεν πέφτουμε από τα σύννεφα που το Κολωνάκι -με μόλις 6% λουκέτα στον εμπορικότερο δρόμο του, την Πατριάρχου Ιωακείμ- είναι πιο ανθεκτικό από τα Εξάρχεια, όπου τα λουκέτα παραμένουν καρφωμένα στο 36%.

Με τα λουκέτα σταθερά στο 36%, τα Εξάρχεια παραμένουν η πιο χτυπημένη από την κρίση περιοχή του κέντρου Με τα λουκέτα σταθερά στο 36%, τα Εξάρχεια παραμένουν η πιο χτυπημένη από την κρίση περιοχή του κέντρου | ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ

Πιο στενάχωρη είναι η εικόνα σε αγορές όπως ο Πειραιάς και η Καλλιθέα. Στον Πειραιά τα λουκέτα έπιασαν το ιστορικό υψηλό τον Σεπτέμβριο του 2014 (34,88%) και από τότε φαίνεται να έχουν σταθεροποιηθεί σε ανησυχητικά υψηλά επίπεδα (33,5-34,3%).

Στην Καλλιθέα τα λουκέτα ξεπερνούν το 40% ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2013 και, με εξαίρεση μια προσωρινή τάση αποκλιμάκωσης, σήμερα το ποσοστό σταδιακά αυξάνεται και παραμένει σταθερά στο 42%-43%.

Οι εξαιρέσεις

«Γενικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα λουκέτα φέρνουν λουκέτα, καθώς ελάχιστες είναι οι περιπτώσεις δρόμων με πολύ υψηλά ποσοστά λουκέτων που εμφάνισαν τάσεις αντιστροφής του φαινομένου που να είναι στατιστικά σημαντικές. Κοινώς, τα λουκέτα σε επίπεδο δρόμου παραμένουν είτε σχετικά στάσιμα, χωρίς θεαματικές βελτιώσεις, είτε αυξάνονται έστω και λίγο. Εξαίρεση αποτελούν τρεις δρόμοι με τα διαχρονικά χαμηλότερα ποσοστά κλειστών καταστημάτων: η Ερμού, η Πατριάρχου Ιωακείμ αλλά και η Αθηνάς».

Με μόλις 6% λουκέτα, η Πατριάρχου Ιωακείμ παραμένει ο πιο ανθηρός εμπορικά δρόμος της ΑθήναςΜε μόλις 6% λουκέτα, η Πατριάρχου Ιωακείμ παραμένει ο πιο ανθηρός εμπορικά δρόμος της Αθήνας | ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ

Τι συμβαίνει με το μπουμ της εστίασης στο ιστορικό εμπορικό τρίγωνο;

«Τα καταστήματα εστίασης (παροχή φαγητού-ποτού) φαίνεται ότι ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2012 εμφανίζουν σημαντική παρουσία, καθώς 1 στα 3 ενεργά καταστήματα εστίασης που καταγράφηκαν βρίσκεται στην εν λόγω περιοχή.

Σε γενικές γραμμές, η εστίαση παρουσιάζει γενικά αυξητικές τάσεις στο σύνολο της περιοχής όπου συστηματικά καταγράφεται.

Τον Σεπτέμβριο του 2012 το 12,86% των ανοιχτών επιχειρήσεων ήταν επιχειρήσεις εστίασης, ενώ τον Σεπτέμβριο του 2017 το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 15,46%», μας λένε με τη γλώσσα των αριθμών.

Ωστόσο, μετά την αρχική σχετική εκτίναξη, η εστίαση άρχισε να παρουσιάζει στασιμότητα, παύοντας να εκτοπίζει τις παραδοσιακές χρήσεις λιανικού εμπορίου.

Οι ίδιοι ερμηνεύουν την άνθηση του καφέ και του πρόχειρου φαγητού με όρους κρίσης:

«Από τη μία έχουμε το μεγάλο και σχετικά γρήγορο ποσοστό απόδοσης της επένδυσης, αφού μια επιχείρηση εστίασης μπορεί να ξεκινήσει τη λειτουργία της με ελάχιστο κόστος πρώτης παραγγελίας (σε σχέση πάντα με τα εμπορικά καταστήματα). Από την άλλη, το ρίσκο μιας τέτοιας επένδυσης είναι μικρότερο καθώς όλος ο απαιτούμενος εξοπλισμός έχει σημαντική αξία μεταπώλησης σε περίπτωση μη ευόδωσης του εν λόγω εγχειρήματος.

Σε αυτό πρέπει να συνυπολογιστεί και το γεγονός ότι μεγάλο τμήμα του εξοπλισμού διατίθεται με μια ιδιότυπη μορφή leasing από τους προμηθευτές πρώτων υλών (ψυγεία, καφετιέρες) ή και από εξειδικευμένες εταιρείες (ηχητικός εξοπλισμός).

Από την άλλη πλευρά, μιλώντας πάντα για το εμπορικό τρίγωνο, το μέγεθος του καταστήματος δεν είναι καθοριστικός παράγοντας καθώς λόγω των εκτεταμένων πεζοδρομήσεων αλλά και του ότι οι καιρικές συνθήκες της Αθήνας το επιτρέπουν, τα περισσότερα καταστήματα επεκτείνονται στον δημόσιο χώρο είτε με τραπεζοκαθίσματα είτε απλά με ένα «overspill» των θαμώνων περιμετρικά του μαγαζιού στα πεζούλια. Τέλος, δεν θα πρέπει να αμεληθεί και η αναβάθμιση της Αθήνας στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη, γεγονός που αυξάνει το εν δυνάμει καταναλωτικό κοινό των επιχειρήσεων εστίασης».

Η μόδα

Τι συμβαίνει με τις εμπορικές μόδες των καιρών; Τι μύγα τσιμπάει τους Αθηναίους και ανοίγουν όλοι συγκεκριμένα είδη μαγαζιών σε κάθε χρονική στιγμή;

Μπορούμε να μιλάμε για ευκαιριακή εμπορική δραστηριότητα ως αντίδοτο στην κρίση;

Ο ψυχίατρος-ψυχαναλυτής Νίκος Σιδέρης σε άρθρο του στην «Εφ.Συν.» είχε βαφτίσει το φαινόμενο «ανάκαμψη με καφέ και σουβλάκι», θεωρώντας το μια ανορθολογική προσπάθεια ατομικού ξεπεράσματος της κρίσης.

Οι πολιτικοί και κοινωνικοί επιστήμονες και ο τοπογράφος-μηχανικός του ΙΝΕΜΥ προτιμoύν μια πιο πραγματιστική ερμηνεία του φαινομένου.

«Θα μπορούσαμε να πούμε ότι υπάρχουν μόδες που έρχονται και παρέρχονται, θεωρώντας ότι μπορούν να εκμεταλλευτούν μια πτυχή της αγοράς η οποία δεν θεωρείται κορεσμένη. Παλιότερα ήταν τα καταστήματα «frozen yoghurt», πιο πρόσφατα τα αρωματοπωλεία και τα καταστήματα ηλεκτρονικού τσιγάρου στον κλάδο του εμπορίου αλλά και οι αγορές χρυσού-ενεχυροδανειστήρια. Επίσης υπάρχουν και άλλες τάσεις που μπορούν να επισημανθούν κυρίως εμπειρικά και έχουν να κάνουν με τη μεταβολή των καταναλωτικών προτύπων – π.χ. beer bars, φαλάφελ, παλαιότερα καταστήματα πώλησης εξοπλισμού ποδηλατών κ.λπ.».

Είναι αυτή η νέου τύπου μικρή επιχειρηματικότητα, με όλο το ρίσκο και την αβεβαιότητα που εμπεριέχει, αντίδοτο στην κρίση;

«Σαφώς το άνοιγμα μιας επιχείρησης είναι όντως απάντηση στην κρίση. Από την άλλη, τίθεται ως ερώτημα προς διερεύνηση το αν και κατά πόσο οι νέες αυτές επιχειρήσεις αφορούν μεταστεγάσεις παλαιότερων επιχειρήσεων, κοινώς μια νέα προσπάθεια από τον ίδιο επιχειρηματία σε άλλη περιοχή, ή αν όντως αφορούν εγχειρήματα νέων ανθρώπων που δεν είχαν καμία προηγούμενη εμπειρία στον εν λόγω κλάδο».

Σε αυτό το ερώτημα θα επιχειρήσουν να απαντήσουν με τη νέα έρευνα κινητικότητας που πρόκειται να παρουσιάσουν στις 10 Ιανουαρίου, στο πλαίσιο της Ετήσιας Εκθεσης Ελληνικού Εμπορίου της ΕΣΕΕ.

Βαρβάκειος Αγορά. Tα «clusters αντέχουν», μας λένε οι ειδικοί. Οι πατροπαράδοτες πιάτσες της αγοράς, παραμένουν αντίδοτο στην κρίση.Βαρβάκειος Αγορά. Tα «clusters αντέχουν», μας λένε οι ειδικοί. Οι πατροπαράδοτες πιάτσες της αγοράς, παραμένουν αντίδοτο στην κρίση. | ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ

…και του βάθους | ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ

Αυτό όμως που παραδέχονται είναι ότι και στο μικρομεσαίο εμπόριο η ισχύς βρίσκεται εν τη ενώσει: Οι πιάτσες παρά την κρίση αντέχουν. Οι ίδιοι τις ονομάζουν clusters εμπορικών δραστηριοτήτων.

«Είναι οι λεγόμενες «πιάτσες», όπου πολλά ομοειδή καταστήματα και συμπληρωματικές προς αυτά υπηρεσίες χωροθετούνται σε πολύ κοντινά σημεία δημιουργώντας ιδιότυπες οικονομίες κλίμακας ή ακόμη και παραγωγικές αλυσίδες», μας λένε, κατονομάζοντας τρία χαρακτηριστικά τέτοια clusters:

«Το σύμπλεγμα εκδοτικών οίκων-τυπογραφείων-βιβλιοδετείων-βιβλιοπωλείων που καταγράφεται στις παρυφές των Εξαρχείων, η Βαρβάκειος Αγορά ως προς το λιανικό εμπόριο τροφίμων, η πιάτσα των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων σε τμήμα του εμπορικού τριγώνου. Οι παραπάνω περιπτώσεις εμφανίζουν χωρικές συγκεντρώσεις διαχρονικά αναλλοίωτες και η γειτνίασή τους και η δημιουργία ενός σφιχτού cluster ομοειδών δραστηριοτήτων συνέβαλαν θετικά στην επιβίωσή τους».

Οι επιχειρήσεις φεύγουν κι αφήνουν πίσω τους συντρίμμια και απλήρωτους λογαριασμούςΟι επιχειρήσεις φεύγουν κι αφήνουν πίσω τους συντρίμμια και απλήρωτους λογαριασμούς | ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ

Ή, αλλιώς, οι παραδοσιακές κοινότητες των υφασματάδικων, εμπόρων τροφίμων και εκδοτών-βιβλιοπωλών έχουν καλύτερες πιθανότητες να αποφύγουν το λουκέτο όταν γειτνιάζουν.

Να που ακόμα και στο φύσει ανταγωνιστικό εμπόριο, υπάρχει και άλλος κανόνας εκτός από «το μεγάλο ψάρι που τρώει το μικρό»: να μαζευτούν όλα τα μικρά ψάρια μαζί, για να μην τα φάει ο καρχαρίας των malls και των αλυσίδων.

Οι διαδηλώσεις βλάπτουν την υγεία του εμπορίου; Οχι ακριβώς. Παρά τα όσα είχαν ειπωθεί για την ολέθρια επίδραση των διαδηλώσεων στην εμπορική κίνηση του κέντρου της Αθήνας, οι ερευνητές του ΙΝΕΜΥ δεν συμμερίζονται αυτόν τον μύθο.

Οπως δείχνουν τα σχετικά στοιχεία, το peak των λουκέτων παρατηρήθηκε από τον Σεπτέμβριο του 2013 έως τον Μάρτιο του 2014, όταν δηλαδή οι μαζικές αντιμνημονιακές διαδηλώσεις και κινητοποιήσεις είχαν πια καταλαγιάσει.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s