Σε πρώτη ανάγνωση, ο Ταγίπ Ερντογάν ποτέ δεν ήταν ισχυρότερος απ’ ό,τι σήμερα: όχι μόνον κατάφερε να επιβιώσει από το στρατιωτικό πραξικόπημα-οπερέτα του Ιουλίου 2016, αλλά και εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο τη συγκυρία για να (εκ-)καθαρίσει το εσωτερικό πολιτικό τοπίο από κάθε σοβαρό ανταγωνιστή, περιλαμβανομένου και του περίφημου derin devlet, του κεμαλικού «βαθέος κράτους».

Σήμερα, ενάμιση χρόνο μετά το κακοσχεδιασμένο «κίνημα», οι τουρκικές φυλακές αντιλαλούν από τις οιμωγές 50.000 αντιπάλων του, πραγματικών ή φανταστικών, ενώ άλλοι 100.000 δημόσιοι υπάλληλοι απολύθηκαν ή τέθηκαν σε διαθεσιμότητα.

Ο στρατός και το δικαστικό σώμα, οι δύο κατ’ εξοχήν «ενοχλητικοί» για τον Ερντογάν θεσμοί, έχουν χάσει λόγω των διώξεων μεγάλο μέρος της ισχύος τους, τα ανυπάκουα ΜΜΕ έκλεισαν ή αναγκάστηκαν να αλλάξουν γραμμή και να δοξάζουν νυχθημερόν τον αφέντη και η φιλοδυτική κεμαλική αντιπολίτευση (CHP) έχει «λουφάξει».

Η εξέγερση των Κούρδων στη νοτιοανατολική Τουρκία συντρίφτηκε με στρατιωτικά μέσα, οι ακτιβιστές του πάρκου Γκεζί –το άνθος της τουρκικής νεολαίας– τσακίστηκαν με φυλακίσεις και βασανιστήρια, και το μοναδικό αριστερό, φιλοκουρδικό κόμμα της χώρας (HDP) έχει πρακτικά τεθεί εκτός νόμου, με τόσα στελέχη του πίσω από τα σίδερα.

Συμμαχία με τους «Γκρίζους Λύκους»

Το σημαντικότερο είναι πως στη χώρα έχει επιβληθεί ένα ημιμόνιμο καθεστώς εκτάκτου ανάγκης που ανανεώνεται αυτόματα και επιτρέπει στον Ερντογάν να κυβερνά με διατάγματα, ως ντε φάκτο «δικτάτορας με δημοκρατικό μανδύα»: και η πρόσφατη συμμαχία του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) με τους «Γκρίζους Λύκους» του εθνικιστικού ΜΗΡ, σε συνδυασμό με τις πρωτοφανείς υπερεξουσίες που θα απολαμβάνει ο επόμενος πρόεδρος και εγκρίθηκαν με δημοψήφισμα από τον παραζαλισμένο τουρκικό λαό το 2017, επιτρέπουν θεωρητικά στον Ερντογάν να γίνει σουλτάνος… και με τη βούλα, (ότ)αν κερδίσει τις προεδρικές εκλογές του 2019.

Εχοντας κυριαρχήσει –έστω και με το αίμα και τη βία– απόλυτα στο εσωτερικό της Τουρκίας, ο αυταρχικός Ερντογάν έχει «απασφαλίσει», το τελευταίο ιδίως διάστημα, εντελώς και στην εξωτερική πολιτική. Πάνε οριστικά οι εποχές του δόγματος της «μαλακής ισχύος» και των σχέσεων καλής γειτονίας του καθηγητή Νταβούτογλου.

Το νέο δόγμα είναι άκρως επιθετικό και φιλοπόλεμο, καθώς ο φέρελπις «σουλτάνος» δεν ακούει πια κανέναν από τους παραδοσιακούς συμμάχους του και απειλεί τους πάντες και τα πάντα, εισβάλλοντας στα κουρδικά καντόνια της βόρειας Συρίας, αποκλείοντας από ξηρά και θάλασσα τους Κούρδους του Ιράκ, εμποδίζοντας το ιταλικό γεωτρύπανο να κάνει τη δουλειά του στην κυπριακή ΑΟΖ και αυξάνοντας συνεχώς το θερμόμετρο των διεκδικήσεων και των παραβιάσεων στο Αιγαίο.

Ποια ευρωπαϊκή προοπτική;

Ταυτόχρονα, το… σουλτανάτο της Αγκυρας τραβάει συνεχώς το σκοινί της αντιπαράθεσης με την κατ’ εξοχήν προστάτιδα δύναμη της Τουρκίας, τις Ηνωμένες Πολιτείες, με αφορμή τη «φιλοξενία» που αυτές παρέχουν στον Γκιουλέν και τους Κούρδους, ενώ στο ναδίρ παραμένουν και οι σχέσεις του με την Ευρωπαϊκή Ενωση, περιλαμβανομένων και παραδοσιακών φιλοτουρκικών ευρωπαϊκών δυνάμεων, όπως η Γερμανία, η Βρετανία και η Γαλλία.

Μόνο τον λυκο- σύμμαχο (και μέχρι πρότινος «εχθρό») Πούτιν δείχνει πλέον να υπολογίζει κάπως ο Ερντογάν, άντε και τους Ιρανούς και το… αδελφό Κατάρ – όλοι οι άλλοι αντιμετωπίζονται ως δυνάμει αντίπαλοι, που υπονομεύουν συστηματικά το μεγαλειώδες πεπρωμένο της Τουρκίας.

Οπως δήλωσε πρόσφατα ένας υψηλόβαθμος Τούρκος αξιωματούχος στην Guardian, «ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος έχει τελειώσει, αλλά για εμάς ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος δεν έχει τελειώσει ακόμη»: εννοείται για τους μετα-Οθωμανούς όψιμους ιμπεριαλιστές, που αμφισβητούν ευθέως τη Συνθήκη της Λωζάννης, το Σύμφωνο Σάικς-Πικό και συνολικά το (ομολογουμένως παράλογο, «οριενταλιστικό» στη ματιά του και εξόφθαλμα αποικιοκρατικό στους σκοπούς του) στάτους κβο ενός αιώνα σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, από το Χατάι ώς τη Μοσούλη, αλλά δευτερευόντως και προς Δυσμάς, από την Κύπρο και το Αιγαίο ώς τα δυτικά Βαλκάνια... πηγη