Τα φτωχά αποτελέσματα της επίσκεψης του Έλληνα πρωθυπουργού στις ΗΠΑ, η απραξία στο ΥΠΕΘΑ στην οποία αναφερθήκαμε λεπτομερώς, σε συνδυασμό με την καθυστέρηση υλοποίησης κρίσιμων θεσμικών αλλαγών, η πρόσφατη επίσκεψη Πομπέο στη χώρα μας και η προδοσία των Κούρδων της Συρίας που την διαδέχθηκε, αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι κανείς δεν είναι διατεθειμένος να σε προστατεύσει αν ο ίδιος δεν μπορείς να προστατεύσεις τον εαυτό σου, δεν αφήνουν ιδιαίτερα περιθώρια αισιοδοξίας σχετικά με τον πραγματικό εκσυγχρονισμό και τον επανεξοπλισμό των ενόπλων μας δυνάμεων.

Γράφει ο Στέργιος Θεοφανίδης

Με μόνη ίσως θετική εξέλιξη την επανέναρξη της διαδικασίας παραλαβής των 20 πολύπαθων μέσων μεταφορικών ΝΗ-90, άλλου ενός προγράμματος που αποδεικνύει το πόσο πίσω είμαστε από πλευράς αξιόπιστων και αποτελεσματικών διαδικασιών στο κομμάτι της προμήθειας υλικού, φαίνεται ότι η κατάσταση που διαμορφώνεται και εντός Ελλάδας πλέον, δεν αγγίζει κανέναν…

Επανερχόμαστε στο ζήτημα της αξιοποίησης των ήδη διαθέσιμων μαχητικών από την Πολεμική Αεροπορία, για όλους τους παραπάνω λόγους. Και φυσικά με αφορμή και με την πρόσφατη επίσκεψη του Έλληνα ΥΕΘΑ Ν. Παναγιωτόπουλου στη Γαλλία προς υπογραφή LOI για τις φρεγάτες Belhara…

Είμαστε μόνοι μας, σε τραγική οικονομική κατάσταση και χωρίς στοιχειωδώς οργανωμένο κρατικό μηχανισμό που να μπορεί να στηρίξει αυτόνομα οποιαδήποτε προσπάθεια καλύτερης οργάνωσης -και εκμετάλλευσης- της αποτρεπτικής μας ισχύος. Οποιαδήποτε συζήτηση κατά συνέπεια για την προμήθεια νέων μαχητικών, δεν μπορεί να γίνει… Ακόμα και σε καθαρά υποθετικό – θεωρητικό επίπεδο.

Αν δεν αποφασίσουμε τι ακριβώς θέλουμε και τι μπορούμε να έχουμε στη διάθεσή μας, διασφαλίζοντας το μέσα από αδιάβλητες και αποτελεσματικές διαδικασίες, δεν θα πάμε πουθενά… Η ιστορία (από σύστασης του ελληνικού Κράτους μετά την επανάσταση του 1821!) απλά θα επαναλαμβάνεται.

Στο ζήτημα της ενίσχυσης του στόλου των ελληνικών Mirage 2000 έχουμε αναφερθεί άμεσα ή έμμεσα, ξανά και ξανά. Θα πράξουμε το ίδιο και στις παρακάτω γραμμές δεδομένου ότι η κατάσταση από οικονομικής πλευράς δεν αφήνει περιθώρια σχεδιασμών για άμεση αντικατάσταση των Mirage 2000EG/BG που σύντομα θα αποσυρθούν, με νέα μαχητικά.

Από την άλλη πλευρά, επανερχόμαστε στο ίδιο ζήτημα με περισσότερα επιχειρήματα, από τη στιγμή που τόσο η Πολεμική Αεροπορία, όσο και οι δύο άλλοι Κλάδοι των ενόπλων δυνάμεων, πρέπει να απευθύνονται πάντα σε δύο (όχι περισσότερες…) εξοπλιστικές πηγές.

Επισημάναμε σε παλαιότερα αφιερώματα μας ποιοι πραγματικά ευθύνονται για την 15ετή αδράνεια αρχικά σε ό,τι αφορούσε τον εκσυγχρονισμό του συνόλου των Mirage 2000EG στο επίπεδο -5Mk.2 και δευτερευόντως σε ότι αφορά στην υποστήριξή τους. Εξηγήσαμε επίσης για ποιο λόγο είναι ανέφικτος ο εκσυγχρονισμός των παλιών Mirage 2000EG πλέον.

Σημειώστε ότι ακόμη και στη μισή τιμή (πράγμα αδύνατο…) να μας προσφερθεί αυτή η δυνατότητα (σημειώστε ότι οι Ινδοί στις αρχές της τρέχουσας δεκαετίας πλήρωσαν περί τα 45 εκατομμύρια δολάρια ανά μονάδα για τον εκσυχρονισμό των δικών τους Mirage 2000!), δεν έχει καμία λογική να δώσουμε τόσα χρήματα για να εκσυγχρονίσουμε μαχητικά με συμβατικά ραντάρ κεραίας μηχανικής σάρωσης, σε μία εποχή που τα συστήματα AESA έχουν επικρατήσει καθολικά!

Αναλύσαμε την εναλλακτική της προοπτικής απόκτησης του συνόλου των μαχητικών Mirage 2000-5EI/DI της Ταϊβάν, ή ορισμένου αριθμού. Αν οι Γάλλοι πράγματι θέλουν να βοηθήσουν (με το αζημίωτο φυσικά…) και να μεσολαβήσουν θετικά, γνώμη μας είναι ότι τα μαχητικά της Ταϊβάν είναι η καλύτερη και πιο άμεση λύση… Τέλος, αναλύσαμε γιατί ο κορμός της Πολεμικής Αεροπορίας, πρέπει να παραμείνει το F-16. Ας πάμε τώρα και στο δια ταύτα… Στο τι θέλουν δηλαδή – με στοιχεία – να πουν όλα αυτά τα αφιερώματα.

Το πρώτο και σημαντικότερο: Πρέπει να διατηρήσουμε πάση θυσία αξιόμαχη Πολεμική Αεροπορία, δύναμης 200 μαχητικών. Με το αισιόδοξο δεδομένο της διατήρησης της διαθεσιμότητας σε ποσοστό 75% (ΝΑΤΟϊκό στάνταρ), θα έχουμε καθημερινά διαθέσιμα περί τα 150 αεροσκάφη. Προσωπική μας άποψη είναι ότι δεν μπορούμε και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να πέσουμε κάτω από αυτό το νούμερο οποτεδήποτε στο μέλλον.

Είναι η βάση για την στοιχειώδη κάλυψη των επιχειρησιακών μας αναγκών. Και αυτό γιατί η Ελλάδα πλέονδεν αντιμετωπίζει απειλή μόνο από τα ανατολικά σε ό,τι αφορά τις επεκτατικές βλέψεις της Τουρκίας. Έχει δυνητική απειλή και από βορρά (ας μην το αντιμετωπίζουμε επιπόλαια), ενώ δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι πρέπει να είναι πάντα σε θέση να επιχειρεί αυτόνομα και στον άξονα Κρήτη – Κύπρος.

Και για να γίνουμε περισσότερο ξεκάθαροι, ή έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων για την ένταξη Αλβανίας και Σκοπίων, αποτελεί γερμανική επιθυμία, η οποία ακόμη και όταν υλοποιηθεί δεν θα αποτρέψει την Τουρκία από το να χρησιμοποιεί τα δύο αυτά κράτη ως μοχλό πίεσης για την Ελλάδα. Εκμεταλλευόμενοι φυσικά τις βλέψεις τους για επέκταση προς νότο με τις “πλάτες” του διεθνούς παράγοντα!

Δεύτερο και εξίσου σημαντικό: Τα 200 μαχητικά στα οποία αναφερόμαστε, δεν είναι φυσικά αυτά που διαθέτουμε σήμερα… Δηλαδή στο άμεσο μέλλον θα πρέπει να διαθέτουμε μία τέτοια δύναμη (200) μαχητικών ομογενοποιημένων. Εξοπλισμένων κατάλληλα ώστε να μπορούν να καλύψουν όλους του ρόλους ή εναλλακτικά να έχουν τη δυνατότητα ανταλλαγής πληροφοριών και δεδομένων στοχοποίησης με άλλες πλατφόρμες, μέσω συστημάτων λήψης και μετάδοσης δεδομένων επιπέδου LINK 16 τουλάχιστον!

Τρίτο και τελευταίο… Ο μόνος συνδυασμός που μπορεί σε εύλογο χρόνο και οικονομικά εφικτά να μας εξασφαλίσει τις παραπάνω αναγκαίες (και για την Πολεμική Αεροπορία άλλα και για τους δύο άλλους Κλάδους που έχουν επίσης άμεσες εξοπλιστικές ανάγκες), είναι το F-16V με το Mirage 2000-5. Πρέπει να “πατήσουμε” στην τεράστια επένδυση που έχουμε κάνει σε αυτούς τους δύο τύπους τα τελευταία 30 χρόνια για να αντεπεξέλθουμε για τα επόμενα 15 τουλάχιστον.

Οποιαδήποτε συζήτηση για την προμήθεια νέου τύπου μαχητικού εντός των ερχόμενων πέντε ετών, είναι τουλάχιστον ουτοπική, αν θέλουμε να έχουμε οποιαδήποτε επαφή με την πραγματικότητα… Ακόμα και αν πουλήσουμε στους Γάλλους, ή οποιαδήποτε άλλη χώρα τα 24 εναπομείναντα Mirage 2000-5Mk.2 σε πολύ καλή τιμή, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι θα χρειαζόμασταν τουλάχιστον 7 έως 7,5 δισεκατομμύρια δολάρια για να προμηθευτούμε δύο μοίρες Rafale.

Αφήστε που επειδή μιλάμε για την Ελλάδα, μπορεί υλικό να πωλείται για να υποστηριχθούν τα εναπομείναντα, όμως τα χρήματα και οι διαθεσιμότητες αναζητούνται, όχι όμως και οι ευθύνες, με αποτέλεσμα οι σκέψεις που γεννιούνται να είναι πολλές. Όποιος σκέφθηκε μετά από αυτή την αόριστη κάπως αναφορά τα μέσης μεταφορικής ικανότητας αεροσκάφη C-27J Spartan, πέτυχε διάνα…

Όπως έχουμε σημειώσει σε παλαιότερο αφιέρωμά μας, το Rafale θα ήταν όντως μία εξαιρετική και υπερεπαρκής πλατφόρμα για την κάλυψη των ελληνικών επιχειρησιακών αναγκών, η οποία αξιοποιεί όπλα που ήδη διαθέτουμε επάνω στα Mirage 2000-5Mk.2… Το κόστος όμως προς το παρόν είναι απλά απαγορευτικό.

Αν οι Γάλλοι είναι διατεθειμένοι να προσφέρουν πραγματικά χαμηλότοκη και μακροχρόνια δυνατότητα αποπληρωμής σε συνδυασμό με ικανοποιητικό υποκατασκευαστικό έργο, τότε τα δεδομένα θα μπορούσαν να αλλάξουν. Περί αυτού όμως δεν αποδεσμεύθηκε καμία πληροφορία. Το ίδιο βέβαια ισχύει και από την πλευρά των Αμερικανών… Επιθυμούν την απόκτηση του F-35 από την Ελλάδα, αλλά πέραν αυτού… Τίποτα.

Θα μπορούσαμε – επαναλαμβάνουμε – να εξετάσουμε το ενδεχόμενο του F-35 μόνο υπό την προϋπόθεση του μακροχρόνιου δανεισμού φυσικά σε συνδυασμό με την απόσπαση του βιομηχανικού έργου που είχε εξασφαλίσει η Τουρκία, παρά το γεγονός ότι από την πλευρά της κατασκευάστριας εταιρείας έχει ξεκαθαριστεί ότι ανάληψη έργου μπορούν να αποσπάσουν μόνο οι χώρες που συμμετείχαν εξαρχής στο πρόγραμμα…

Πέρα από τον εκσυγχρονισμό λοιπόν όσο το δυνατόν περισσότερων F-16 στο επίπεδο –V, αυτό που μας καίει και χρειαζόμαστε άμεσα και την ενίσχυση του αριθμού των Mirage 2000-5, σε ελληνική υπηρεσία. Δική μας άποψη είναι ότι χρειαζόμαστε δύο τουλάχιστον πλήρεις πολεμικές Μοίρες. Δηλαδή πρόσθετη δύναμη 40 μονάδων.

Τα μαχητικά Mirage της Ταϊβάν φαίνεται ότι αποτελούν την καλύτερη υποψηφιότητα από πλευράς κατάστασης στην οποία βρίσκονται αλλά και από πλευράς αριθμού ωρών πτήσης που έχουν συμπληρώσει. Αν και αυτό είναι κάτι τελικά θα κρίνουν μόνο οι τεχνικοί της Πολεμικής Αεροπορίας, όταν κι εάν κληθούν να το πράξουν, δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει το ακόλουθο…

Τα αεροσκάφη της Ταϊβάν παραδόθηκαν καινούρια την περίοδο 1998-1999, ενώ τα γαλλικά – 5F (που είναι της ίδιας ακριβώς διαμόρφωσης) προήλθαν από τον εκσυγχρονισμό μαχητικών Mirage 2000C, κατασκευασμένων στη δεκαετία του ‘80!

Κατά συνέπεια το ποσό των 500 εκατομμυρίων δολαρίων που φέρεται να ζητά η Γαλλία από την Κροατία για την πώληση 18 μόλις Mirage 2000-5F, (350 εκατομμύρια για τα αεροσκάφη και 150 για το αρχικό πακέτο υποστήριξης), με βάση δημοσιεύματα, είναι οπωσδήποτε εκτός πραγματικότητας. Αν η πληροφορία ισχύει βέβαια, δεδομένου ότι οι Γάλλοι έχουν γνωστοποιήσει ότι ακόμη και Mirage 2000D είναι διαθέσιμα για την Κροατία…

Μία απλή διαίρεση (των 350 εκατομμυρίων με το 18…) αποκαλύπτει ότι το κόστος των Mirage 2000-5F, ανά μονάδα, για την Κροατία, φτάνει τα 19,44 εκατομμύρια δολάρια! Μιλάμε για μαχητικά ηλικίας άνω των 30 ετών με δυνατότητες αέρος – αέρος μόνο… Αξιοπρεπή μεν για να κάνει κανείς τη δουλειά του για τα επόμενα 10 χρόνια, αλλά μέχρι εκεί…

Άποψή μας είναι ότι η τελική τιμή ενός τέτοιου προϊόντος, είναι αποτέλεσμα διαπραγμάτευσης και μόνο. Η Κροατία που θέλει να δημιουργήσει Αεροπορία σχεδόν από το μηδέν, υπάρχει ασφαλώς μεγαλύτερη πιθανότητα να επιλέξει πλατφόρμα πολλαπλών ρόλων.

Για την Ελλάδα τα πράγματα είναι διαφορετικά. Θα μπορούσε πιθανότατα να πάει σε συμφωνία – πακέτο μέσω των Belhara για τα -5F, δεδομένου ότι έχουν όντως εξοπλιστεί με Link 16, προκειμένου να μπορούν να επιχειρούν συνεργατικά με τα Rafale της AdlA και του Marine Nationale, αλλά και τα Mirage 2000D και τα Ε-3 Sentry που επίσης διατηρεί σε υπηρεσία η Γαλλική Αεροπορία.

Σε καμία περίπτωση όμως για ποσό μεγαλύτερο των 10 εκατ. δολαρίων για κάθε αεροσκάφος… Δολαρίων όχι ευρώ. Το ίδιο ισχύει και για τα αεροσκάφη της Ταϊβάν. Είναι μεν νεότερης κατασκευής σε σχέση με τα γαλλικά – 5F, αλλά δεν διαθέτουν Link-16. Είναι πιστοποιημένα μόνο για την αξιοποίηση του ατρακτιδίου ASTAC (ELINT/SIGINT).

Το ποσό των 10 εκατομμυρίων δολαρίων ανά μονάδα, προκύπτει με βάση την εξής λογική… Δεν αξίζει να ξεπεραστεί για την προμήθεια των συγκεκριμένων μαχητικών από τη στιγμή που με 15 περίπου εκατομμύρια δολάρια ανά μονάδα, μπορούν να εκσυγχρονιστούν τα F-16C/D Block 30 και Block 50 στο επίπεδο –V!

Με άλλα λόγια, όταν αναφερόμαστε σε Mirage 2000-5 οποιασδήποτε χώρας, μιλάμε για αεροσκάφη ηλικίας 20 και πλέον ετών, με δυνατότητες αέρος – αέρος μόνο. Επιπρόσθετα, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι εφόσον η Πολεμική Αεροπορία αποκτήσει είτε γαλλικά –5F, είτε –5EI/DI της Ταϊβάν, θα χρειαστεί να επενδύσει σημαντικά ποσά για να πιστοποιήσει όπλα όπως το SCALP-EG ή ο αντιπλοϊκός Exocet AM-39 στην τελευταία του έκδοση.

Το κόστος αυτό είναι δυσανάλογο του επιχειρησιακού οφέλους για το χρονικό διάστημα που θα αξιοποιηθούν τα μαχητικά αυτά. Γιατί δεν πρόκειται να παραμείνουν σε υπηρεσία για περισσότερα από 15 χρόνια. Άρα δεν αξίζει να δοθούν επιπλέον χρήματα για αναβαθμίσεις συστημάτων ή για πιστοποιήσεις όπλων, συνυπολογίζοντας βέβαια και το γεγονός ότι αναφερόμαστε σε πλατφόρμες με συμβατικά μηχανικής σάρωσης ραντάρ και όχι εξοπλισμένες με AESA, όπως τα F-16V.

Η μόνη ενέργεια – επιλογή που έχει λογική, είναι η πιστοποίηση του Exocet στα 24 Mirage 2000-5Mk.2. Θεωρούμε επίσης ότι η Γαλλική Αεροπορία δεν είναι διατεθειμένη να αποσύρει εντός του 2020, έστω και μέρος του στόλου των μαχητικών Mirage 2000-5F που διαθέτει.

Εδώ υποχρεώθηκε να αναβαθμίσει – έστω και με το ελάχιστο δυνατό κόστος – τα παλαιότερα βομβαρδιστικά Mirage 2000D, προκειμένου να διατηρήσει οροφή 225 μαχητικών. Η πρόταση της προς την Κροατία, προφανώς γίνεται προκειμένου να εξασφαλιστεί έστω και μερική χρηματοδότηση, για περισσότερα Rafale, αποκτώντας παράλληλα προοπτική πρόσβασης σε άλλη μία ευρωπαϊκή αγορά – χώρα. Την οποία κινδυνεύει να χάσει πολύ σύντομα σε μία άλλη. Τη δικιά μας…

Σε ό,τι αφορά στα αεροσκάφη της Ταϊβάν θεωρούμε ότι οι προοπτικές είναι καλύτερες. Οι προοπτικές του να αποκτηθούν όλα ή τα μισά από τα 55 διαθέσιμα προς πώληση μαχητικά. Και αυτό ως συμπέρασμα βασίζεται στο γεγονός ότι η Ταϊβάν, μετά από την έγκριση της αγοράς 66 καινούριων F-16V Block 70, ύψους 8,05 δισεκατομμυρίων δολαρίων, από τις ΗΠΑ, έχει ανακοινώσει την πρόθεσή της να προβεί στηνπρομήθεια και μαχητικών F-35 Lightning II.

Οι ΗΠΑ από την άλλη πλευρά φέρονται -κατά περιόδους- διατεθειμένες να αποδεσμεύσουν το μαχητικό χαρακτηριστικών stealth στην Ταϊβάν, με την αιτιολογία ότι η Κίνα σταδιακά εντάσσει σε υπηρεσία όλο και μεγαλύτερο αριθμό μαχητικών J-20 χαμηλής παρατηρησιμότητας.

Η (γεω)πολιτική “σπαζοκεφαλιά” είναι όμως δύσκολη και πολύπλοκη, με την εμπειρία να υποδεικνύει ότι τέτοια θέματα οι ΗΠΑ τα χρησιμοποιούν ως απειλή, στο πλαίσιο της συνεχούς διαπραγμάτευσης με το Πεκίνο… Κατά συνέπεια, εάν δεν υπάρξει κάποια δραματική επιδείνωση των σχέσεων που θα ανοίξει είτε “παράθυρο ευκαιρίας” για την έγκριση της πώλησης είτε “τιμωρητικής φύσεως” μέτρο για ηχηρή απάντηση σε κάποια κινεζική ενέργεια, δεν θα ληφθεί εύκολα απόφαση αποδέσμευσης τέτοιου οπλικού συστήματος.

Υπό αυτό το πρίσμα, η ελληνική πλευρά δεν έχει παρά να το διαπραγματευθεί… Σίγουρα το κάνει ήδη. Όμως είναι συνάρτηση της πραγματικής πρόθεσης της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΘΑ και γενικότερα της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, για την το δυνατόν συντομότερα αποτελεσματική ενίσχυση της Πολεμικής Αεροπορίας. Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει η παραμικρή εξέλιξη σχετικά με το ζήτημα αυτό. Αλλά και με πολλά άλλα.

Η υποστήριξη των Mirage 2000-5Mk.2 παραμένει ζητούμενο και οπωσδήποτε δεν μπορεί να καθυστερήσει άλλο, παρά το γεγονός ότι έχει ήδη “συνδεθεί” με επικείμενη προμήθεια φρεγατώνBellh@ra, μέσω χρηματοδότησης. Αν και έχουν περάσει τέσσερις σχεδόν μήνες από τις εκλογές του περασμένου Ιουλίου, πραγματική και ουσιαστική κινητοποίηση δεν έχει σημειωθεί σε κανένα τομέα. Ακόμη και η κατάργηση – αλλαγή του νόμου περί προμηθειών πήγε πίσω, αν και κάτι ακούγεται να κινείται, τις τελευταίες -κυριολεκτικά ημέρες…

πηγη