"Greek National Pride" blog

Πως οι Τούρκοι βλέπουν τη Στρατηγική της Ελλάδας για εξισορρόπηση της Τουρκίας; Ο νεορεαλισμός και η…εξισορρόπηση


«Οι πρωτοβουλίες της Ελλάδας εγκυμονούν κινδύνους που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν πολύ πιο σοβαρές συνέπειες για την ίδια εάν οδηγήσουν την Τουρκία σε περισσότερα διλήμματα ασφαλείας.», ισχυρίζονται οι Τούρκοι

Τουρκικά ΜΜΕ φιλοξενούν ανάλυση αναλύοντας τη Στρατηγική της χώρας μας σε σχέση με την Τουρκία, αναφέροντας τα εξής:

«Η διοίκηση της Αθήνας προσπαθεί να κλείσει το χάσμα με την Τουρκία εξοπλίζοντας περισσότερο και εκσυγχρονίζοντας τον στρατό της. Από την άλλη, ενισχύει τη συνεργασία της με μεγάλες δυνάμεις όπως οι ΗΠΑ και η Γαλλία, καθώς γνωρίζει ότι αυτές δεν αρκούν για να ισορροπήσουν την Τουρκία. Επιπλέον, καταφεύγει στην πολιτική και οικονομική εξουσία που της προσφέρει η ΕΕ και μαζί με την ελληνοκυπριακή διοίκηση «κουνάει το δάχτυλο» στην Τουρκία.

Παρά την περιορισμένη υλική δύναμή της, η Ελλάδα, η οποία βλέπει τον εαυτό της ως σημαντικό πλέι μέικερ στην περιφερειακή πολιτική, αλλά πάντα υστερεί σε σχέση με την Τουρκία, άρχισε πρόσφατα να ακολουθεί μια μάλλον επιθετική στρατηγική εξωτερικής πολιτικής κατά της Τουρκίας.

02:45PreviousPauseNext01:23 / 06:18UnmuteFullscreenCopy video urlPlay / PauseMute / UnmuteReport a problemLanguageMox Player

Γιατί λοιπόν η Ελλάδα ακολουθεί μια τέτοια στρατηγική και τι πραγματικά κάνει;

Ο νεορεαλισμός, γνωστός και ως δομικός ρεαλισμός στις Διεθνείς Σχέσεις, δίνει μια αρκετά απλή απάντηση σε αυτό το ερώτημα: «εξισορρόπηση».

Με βάση τις απόψεις του Kenneth Waltz, του πρωτοπόρου της θεωρίας, τα κράτη μπορούν να εξισορροπήσουν τις άλλες καταστάσεις που υστερούν, ή τουλάχιστον να τις περιορίσουν λίγο, καταφεύγοντας σε εσωτερικές ή/και εξωτερικές προσπάθειες εξισορρόπησης.

Όσον αφορά τα κράτη, η πρώτη και πιο κοινή μέθοδος εξισορρόπησης άλλων κρατών που βλέπουν ως ισχυρότερες από τους εαυτούς τους είναι η εσωτερική εξισορρόπηση. Αυτό συμβαίνει όταν τα κράτη ενισχύουν τις δικές τους υλικές δυνατότητες και ισχύ. Με άλλα λόγια, τα κράτη προσπαθούν να επιβιώσουν με δικά τους μέσα σε άναρχη τάξη στα πλαίσια αυτής της μεθόδου.

Όταν αυτό δεν είναι αρκετό, καταφεύγουν σε εξωτερική εξισορρόπηση για να αμυνθούν ή για να ελαχιστοποιήσουν τις απειλές που αντιμετωπίζουν. Αυτό συμβαίνει όταν τα κράτη καταφεύγουν σε ισχυρότερα κράτη ή/και σχηματισμούς, συνεργάζονται μαζί τους ή προχωρούν παραπέρα και ανοίγουν συμμαχίες.

Με βάση αυτά κινείται  η Ελλάδα που έχει μια τυπική μικρή κρατική ψυχολογία με το «σύνδρομο της  χώρας που τελεί υπό ανάπτυξη» σε σχέση με την  Τουρκία, την οποία αντιλαμβάνεται ως υπαρξιακή απειλή για τον εαυτό της.

Εσωτερικές προσπάθειες εξισορρόπησης

Μετά την περίφημη κρίση του Καρντάκ (Ίμια) με την Τουρκία το 1996, η Ελλάδα μπήκε γρήγορα σε μια κούρσα εξοπλισμών. Αν και διέκοψε για λίγο αυτόν τον αγώνα λόγω της οικονομικής κρίσης το 2008, επανέλαβε αυτόν τον αγώνα κυρίως λόγω των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Από αυτή την άποψη, για να εξισορροπήσει την Τουρκία, άρχισε πρώτα να προμηθεύεται νέα ένοπλα στοιχεία και, το πιο σημαντικό, να εκσυγχρονίζει τον ογκώδες στρατό της

Για το σκοπό αυτό, η διοίκηση της Αθήνας αύξησε τις εξοπλιστικές της δαπάνες για το 2021 κατά 5 φορές σε σχέση με πέρυσι και ξεκίνησε ένα 10ετές εξοπλιστικό έργο αξίας 10 δισ. ευρώ για να αυξήσει την αποτρεπτική δύναμη των ενόπλων δυνάμεων.

Θα πρέπει να τονιστεί ως σημαντικό εδώ ότι εφόσον η εγχώρια και εθνική αμυντική βιομηχανία είναι τόσο αδύναμη που δεν μπορεί να συγκριθεί με την Τουρκία, η Ελλάδα χρειάζεται τη στήριξη άλλων χωρών για να πετύχει αυτούς τους στόχους. Π.χ; Η Ελλάδα παρήγγειλε συνολικά 18 μαχητικά αεροσκάφη από τη Γαλλία πέρυσι, με κόστος 2,3 δισ. ευρώ. Φέτος, έκανε συμβόλαιο για την αγορά τριών φρεγατών από τη Γαλλία. Επίσης φέτος, αγόρασε τέσσερα πολεμικά πλοία αξίας 6,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και υπέγραψε συμφωνία για μια διαδικασία εκσυγχρονισμού 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Αυτά τα παραδείγματα, ο αριθμός των οποίων μπορεί να αυξηθεί σημαντικά, υποδηλώνουν το γεγονός ότι η Ελλάδα χρειάζεται εξωτερική υποστήριξη ακόμη και για να ενεργοποιήσει τα εσωτερικά της εξισορροπητικά στοιχεία.

Εξωτερικές προσπάθειες εξισορρόπησης

Γνωρίζοντας ότι τα εσωτερικά στοιχεία εξισορρόπησης κατά της Τουρκίας είναι απίθανο να είναι επιτυχή, η Ελλάδα κάνει ένα σοφό βήμα και συνεργάζεται με μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις, κυρίως τη Γαλλία και τις ΗΠΑ.

Από την άλλη, λαμβάνοντας την πολιτική και οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), της οποίας είναι μέλος,  αναγκάζει την Τουρκία που είναι υποψήφια χώρα να κάνει ένα βήμα πίσω.

Πιο αναλυτικά, η Ελλάδα ξεκίνησε συνεργασία με τη Γαλλία, έναν από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς αμυντικής βιομηχανίας της Ευρώπης, η οποία εντατικοποιήθηκε στον στρατιωτικό τομέα. Όπως προαναφέρθηκε, η Ελλάδα έκανε συμφωνία με τη Γαλλία για την προμήθεια διαφόρων οπλικών συστημάτων.

Επιπλέον, στις 28 Σεπτεμβρίου 2021, οι ηγέτες των δύο χωρών υπέγραψαν αμυντική συμφωνία με την ονομασία «Συμφωνία Στρατηγικής Συνεργασίας στον Τομέα της Ασφάλειας και της Άμυνας» στο Παρίσι. Στο δεύτερο άρθρο της συμφωνίας, που αποτελείται από 31 άρθρα, αναφέρεται ότι σε περίπτωση επίθεσης από τρίτη χώρα, τα μέρη θα αλληλοβοηθούνται.

Λαμβάνοντας υπόψη την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο, αποτελεί συγκεκριμένη πραγματικότητα ότι αυτό το άρθρο είναι ενάντια σε πιθανές επιθέσεις από την Τουρκία. Μάλιστα, μετά την υπογραφή της συμφωνίας, ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έδειξε την Τουρκία λέγοντας: «Όλοι γνωρίζουμε ποιος απειλεί ποιον με «casus belli» (αιτία πολέμου) στην Ανατολική Μεσόγειο».

Ένας άλλος σημαντικός δείκτης είναι ότι η Γαλλία, η Ελληνοκυπριακή Διοίκηση Νότιας Κύπρου (GCA) και η Ελλάδα διεξάγουν συχνά κοινές ασκήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα έχει και η συνεχιζόμενη συνεργασία με τις ΗΠΑ. Στο πλαίσιο αυτό, καταρχάς, πρέπει να σημειωθεί ότι εκτός από τη Συμφωνία Αμοιβαίας Άμυνας και Συνεργασίας που υπογράφηκε το 1990, υπογράφηκε πρωτόκολλο μεταξύ των δύο χωρών το 2019.

Το σχετικό πρωτόκολλο, ουσιαστικά, προβλέπει αυξημένη στρατιωτική υποστήριξη από την ΗΠΑ στην Ελλάδα και σε αντάλλαγμα η Ελλάδα να δώσει βάσεις στον αμερικανικό στρατό.

Μάλιστα, φέτος σημειώθηκε μια σημαντική εξέλιξη και ανακοινώθηκε ότι ιδρύθηκε νέα αμερικανική βάση στην Αλεξανδρούπολη, περίπου 40 χλμ. από τα ελληνικά σύνορα με την Τουρκία. Κατόπιν αυτού, ο αμερικανικός στρατός έστειλε μεγάλες ποσότητες στρατιωτικού εξοπλισμού στην Αλεξανδρούπολη καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Στις αναλύσεις που έγιναν για το θέμα, η βάση της Αλεξανδρούπολης  θεωρήθηκε ότι εντάσσεται στην  προσπάθεια περικύκλωσης της Ρωσίας αλλά και της Τουρκίας

Εκτός από τη στρατιωτική υποστήριξη που λαμβάνει από τις ΗΠΑ και τη Γαλλία, η Ελλάδα χρησιμοποιεί την ένταξη της στην ΕΕ ως πολιτικό και οικονομικό χαρτί κατά της Τουρκίας με την υποστήριξη του μικρού συμμάχου της, της ελληνοκυπριακής διοίκησης της Κύπρου.

Σε τέτοιο βαθμό που η Ελλάδα, ενεργώντας από κοινού με την ελληνοκυπριακή διοίκηση, έλαβε αποφάσεις κυρώσεων κατά της Τουρκίας λόγω των λεγόμενων «παράνομων» δραστηριοτήτων της στην Ανατολική Μεσόγειο ενώπιον των νομοθετικών οργάνων της ΕΕ, του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

Ωστόσο, αντίθετα με τις προσδοκίες, η Τουρκία δεν συμβιβάστηκε τηρώντας αποφασιστική  στάση στο διπλωματικό τραπέζι και στην πράξη για να προστατεύσει τα δικαιώματά της στην περιοχή.

Εδώ θα  πρέπει να σημειωθεί, ότι η προσπάθεια της Ελλάδας να λάβει εξωτερική υποστήριξη για να εξισορροπήσει την Τουρκία δεν είναι νέα, όταν κοιτάμε την πρόσφατη πολιτική ιστορία.

Ακόμα και όταν έφυγαν από την Τουρκία και ίδρυσαν τα δικά τους ανεξάρτητα κράτη, έλαβαν υποστήριξη από τις παγκόσμιες δυνάμεις της εποχής, τη Γαλλία, την Αγγλία και τη Ρωσία. Με βάση αυτό συνάγεται το συμπέρασμα ότι δεν είναι νέα μέθοδος για την Ελλάδα να χρησιμοποιεί τις μεγάλες δυνάμεις ως ασπίδα προκειμένου να ισορροπήσει σε κάποιο βαθμό την Τουρκία.

Καμία πιθανότητα επιτυχίας

Το αν η επιθετική στρατηγική που ακολουθεί η Ελλάδα για να εξισορροπήσει την Τουρκία πολιτικά και στρατιωτικά θα είναι επιτυχής ή όχι είναι ένα σημαντικό θέμα που πρέπει να συζητηθεί. Όταν το θέμα αξιολογείται ως προς την εσωτερική εξισορρόπηση, ειλικρινά, η Ελλάδα φαίνεται να μην έχει σχεδόν καμία πιθανότητα επιτυχίας.

Δύο λόγοι μπορούν να αναφερθούν για αυτό το εύρημα.

Ο πρώτος σχετίζεται με το γεγονός ότι η σημερινή  στρατιωτική ικανότητα της Τουρκίας είναι ασύγκριτα ισχυρότερη από αυτή της Ελλάδας.

Το ισοζύγιο ισχύος  είναι σαφώς υπέρ της Τουρκίας.

 Η Ελλάδα, που έχει πληθυσμό 11 εκατομμυρίων,  έχει 100.000 τακτικό στρατό και ετήσιο αμυντικό προϋπολογισμό 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων

Από την άλλη υπάρχει η Τουρκία, η οποία έχει πληθυσμό περίπου 85 εκατομμύρια, 350.000 χιλιάδες στρατό και ετήσιο αμυντικό προϋπολογισμό 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Επίσης, όλα τα χερσαία και εναέρια μέσα που διαθέτει η Ελλάδα είναι πολύ, πολύ πίσω από αυτά της Τουρκίας. Π.χ; Όσον αφορά την επίγεια ισχύ (στρογγυλεμένα στοιχεία των Ενόπλων Δυνάμεων), η Ελλάδα διαθέτει 1.300 άρματα μάχης, 3.400 τεθωρακισμένα οχήματα μάχης και 1.700 βαρέα όπλα. Η Τουρκία διαθέτει 3.000 άρματα μάχης, 11.500 τεθωρακισμένα οχήματα μάχης και 2.500 βαρέα όπλα, αντίστοιχα.

Ομοίως, παρόλο που η Ελλάδα εκσυγχρονίζει ραγδαία την αεροπορική της δύναμη, δεν μπορεί να ανταγωνιστεί την Τουρκία ούτε σε αυτόν τον τομέα.

Διότι, όσον αφορά τα σημαντικότερα στοιχεία της αεροπορικής ισχύος, η Ελλάδα διαθέτει 600 αεροσκάφη, 200 πολεμικά αεροσκάφη πολλαπλών ρόλων και 270 ελικόπτερα.

Η Τουρκία διαθέτει 1.500 αεροσκάφη, 250 πολεμικά αεροσκάφη πολλαπλών ρόλων και 650 ελικόπτερα.

Επιπλέον, η Ελλάδα δεν διαθέτει οπλισμένα μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (SİHA) στο απόθεμά της, όπως η Τουρκία.

Στο μεταξύ, να τονιστεί ότι η Τουρκία έχει ένα ισχυρό ατού, όπως τα UAV και τα SİHA, τα οποία παράγει με εγχώρια μέσα και εξάγει σε πολλές χώρες.  Η σημασία τους μπορεί να γίνει καλύτερα κατανοητή αν θυμηθούμε ότι πρόσφατα βρέθηκαν στο πεδίο της μάχης  όπως το Αφρίν, το Καραμπάχ και η Λιβύη.

Τέλος, σε ότι αφορά τη ναυτική ισχύ, μπορούμε να πούμε ότι οι δύο χώρες έχουν πιο στενή ισχύ μεταξύ τους σε στοιχεία όπως πολεμικά πλοία, φρεγάτες και υποβρύχια. Είναι επίσης μια σημαντική ομοιότητα ότι και οι δύο χώρες δεν διαθέτουν πυρηνικά όπλα. Επομένως, ακόμη και χωρίς να γίνει λεπτομερής σύγκριση, με βάση τα γενικά στοιχεία που παρουσιάστηκαν μέχρι τώρα, δεν είναι δυνατόν η Ελλάδα να ανταγωνιστεί την Τουρκία σε στρατιωτική ισχύ, τουλάχιστον από μόνη της.

Από την άλλη, ο δεύτερος πυλώνας της στρατηγικής εξισορρόπησης της Ελλάδας έναντι της Τουρκίας είναι σχετικά πιο λειτουργικός.

Είναι αναμφίβολα μια σημαντική διαβεβαίωση για την Αθήνα ότι έχει μια σημαντική οικονομική δύναμη όπως η ΕΕ μαζί της ως μέλος της, καθώς και τις  ΗΠΑ οι οποίες έχουν αναλάβει το ρόλο του «παγκόσμιου χωροφύλακα».

Ωστόσο, δεν πρέπει να λησμονείται ότι η Τουρκία εξακολουθεί να είναι μέλος του ΝΑΤΟ, όπως και η Ελλάδα. Με άλλα λόγια, τα πράγματα που μπορούν να κάνουν αυτές οι χώρες εναντίον της Τουρκίας δεν είναι απεριόριστα.

Ως εκ τούτου, μπορεί να ειπωθεί ότι το σημείο που έχει φτάσει η Ελλάδα μέχρι στιγμής με τη Γαλλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες έχει περιοριστεί σε μια μεσαίας κλίμακας συνεργασία με στόχο την αποτροπή της Τουρκίας και όχι σε μια συμμαχία που αποσκοπεί στην καταπόνηση της Τουρκίας στρατιωτικά. 

Ωστόσο, με μια ξεκάθαρη ρεαλιστική προσέγγιση, δεν πρέπει να λησμονείται ότι οι σχέσεις μεταξύ των κρατών είναι εκ φύσεως συμφεροντοκεντρικές και μπορεί να αλλάζουν ανάλογα με τη συγκυρία. 

Στην πραγματικότητα, το «περιστατικό AUKUS» που γνώρισε πρόσφατα η Γαλλία αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη που αποκαλύπτει πώς τα κράτη μπορούν να συμπεριφέρονται ακόμη και εναντίον των συμμάχων τους όταν διακυβεύονται τα συμφέροντά τους.

Συνεπώς δεν μπορεί να λεχθεί ότι οι προσπάθειες της Αθήνας να εξισορροπήσει την Τουρκία πολιτικά, στρατιωτικά και οικονομικά είχαν ισχυρό αντίκτυπο, τουλάχιστον προς το παρόν.

Ως αποτέλεσμα, η Ελλάδα ακολουθεί μια επιθετική στρατηγική εξωτερικής πολιτικής, προκειμένου να εξισορροπήσει την Τουρκία, την οποία αντιλαμβάνεται ως οντολογική απειλή σε κρατικό επίπεδο, την ώρα που η Άγκυρα ενισχύει τις ένοπλες δυνάμεις της μέρα με τη μέρα με εγχώρια και εθνικά μέσα.

Στην πραγματικότητα, οι πρωτοβουλίες της Ελλάδας εγκυμονούν κινδύνους που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν πολύ πιο σοβαρές συνέπειες για την ίδια εάν οδηγήσουν την Τουρκία σε περισσότερα διλήμματα ασφαλείας.»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s